शिरांमध्ये साचलेलं घाण कोलेस्ट्रॉल झटक्यात बाहेर पडणार; स्वयंपाकघरातला ‘हा’ एक पांढरा पदार्थ खा, ब्लॉक झालेल्या नसा मोकळ्या होणार!

बदलत्या जीवनशैलीमुळे वाढतोय आरोग्याचा धोका

आजकालची जीवनशैली पूर्वीपेक्षा खूपच बदलली आहे. बैठी जीवनशैली, व्यायामाचा अभाव आणि तेलकट किंवा प्रक्रिया केलेल्या पदार्थांचे वाढते सेवन, यामुळे शरीरातील चरबी वाढण्याची शक्यता असते. याचा परिणाम हृदयाच्या आरोग्यावरही होऊ शकतो. उच्च रक्तदाब, रक्तवाहिन्यांशी संबंधित समस्या आणि हृदयविकार यांसारख्या समस्या उद्भवण्याचा धोका वाढू शकतो.

रामहंस चॅरिटेबल हॉस्पिटलचे आयुर्वेदिक डॉक्टर श्रेय शर्मा यांनी या संदर्भात संबंधित पदार्थाच्या औषधी गुणधर्मांबाबत माहिती दिली आहे. त्यांच्या मते, यामध्ये आढळणारे काही सल्फरयुक्त संयुगे शरीरासाठी महत्त्वाची भूमिका बजावू शकतात.

कोलेस्ट्रॉल नियंत्रणासाठी उपयोगी?

या पदार्थातील एलिसिनसारख्या संयुगांमुळे कोलेस्ट्रॉलच्या पातळीवर सकारात्मक परिणाम होण्यास मदत होऊ शकते, असे सांगितले जाते. याचे नियमित आणि योग्य प्रमाणात सेवन केल्यास रक्तातील काही प्रकारच्या चरबीचे प्रमाण नियंत्रित ठेवण्यास मदत होऊ शकते.

मात्र, केवळ एखादा पदार्थ खाल्ल्याने शरीरातील रक्तवाहिन्यांमध्ये साचलेले कोलेस्ट्रॉल पूर्णपणे बाहेर निघून जाते, असा दावा करणे योग्य नाही. उच्च कोलेस्ट्रॉल असल्यास आहार, व्यायाम, वजन नियंत्रण आणि डॉक्टरांनी सांगितलेली औषधे यांना अधिक महत्त्व असते.

रक्ताभिसरणासाठीही फायदेशीर?

एलिसिनसारख्या संयुगांमुळे रक्ताभिसरणाला काही प्रमाणात मदत होऊ शकते, त्यामुळे हृदयाच्या आरोग्यासाठी हा पदार्थ उपयुक्त ठरू शकतो, अशी माहिती दिली जाते. मात्र, रक्त पातळ करण्यासाठी किंवा हृदयविकाराचा धोका कमी करण्यासाठी त्याचा औषधाप्रमाणे वापर करू नये.

विशेषतः रक्त पातळ करणारी औषधे घेत असलेल्या व्यक्तींनी अशा पदार्थाचे मोठ्या प्रमाणात सेवन करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे.

रोगप्रतिकारक शक्तीसाठीही मदत?

या पदार्थामध्ये अँटीऑक्सिडंट आणि दाहशामक गुणधर्म असल्याचे सांगितले जाते, त्यामुळे शरीराला ऑक्सिडेटिव्ह तणावापासून संरक्षण मिळण्यास आणि रोगप्रतिकारक यंत्रणेला आधार मिळण्यास मदत होऊ शकते.

काही संशोधनांमध्ये यातील घटकांचा सर्दी आणि संसर्गाशी संबंधित लक्षणांवर परिणाम तपासण्यात आला आहे. मात्र, यामुळे संसर्ग पूर्णपणे टळतो किंवा रोगप्रतिकारक शक्ती हमखास वाढते, असे निश्चितपणे म्हणता येत नाही.

वजन आणि अतिरिक्त चरबीबाबत काय?

या पदार्थाचे सेवन शरीरातील चरबी कमी करण्यास आणि चयापचयाला चालना देण्यास मदत करू शकते, असा दावा केला जातो. दूध गरम करून त्यामध्ये या पदार्थाच्या पाकळ्या टाकून सेवन करण्याची पद्धतही काही ठिकाणी सांगितली जाते.

मात्र, केवळ हा उपाय केल्याने वजन झपाट्याने कमी होईल असे समजणे चुकीचे ठरू शकते. वजन कमी करण्यासाठी संतुलित आहार, नियमित व्यायाम, पुरेशी झोप आणि योग्य जीवनशैली अधिक महत्त्वाची आहे.

डॉक्टरांनी दिला आहाराबाबत महत्त्वाचा सल्ला

एम्सचे माजी सल्लागार आणि साओल हार्ट सेंटरचे संस्थापक व संचालक डॉ. बिमल झाझर यांनीही उच्च कोलेस्ट्रॉल असलेल्या व्यक्तींनी आहाराकडे विशेष लक्ष देण्याचा सल्ला दिला आहे. त्यांच्या मते, कोलेस्ट्रॉल वाढले असल्यास प्राणिजन्य पदार्थांचे सेवन कमी करणे किंवा टाळणे फायदेशीर ठरू शकते, म्हणूनच केवळ एका पदार्थावर अवलंबून राहण्यापेक्षा संपूर्ण आहारपद्धतीमध्ये आवश्यक बदल करणे महत्त्वाचे आहे.

मग रोजच्या दोन पाकळ्या नेमक्या कशाच्या?

आता तुम्हाला ज्या पांढऱ्या पदार्थाबद्दल इतकी माहिती दिली, तो पदार्थ आपल्या जवळपास प्रत्येकाच्या स्वयंपाकघरात सहज सापडतो. पदार्थांना खास चव आणि सुगंध देणाऱ्या या पदार्थाचा वापर भारतीय स्वयंपाकात अगदी नेहमीचा आहे. त्याच्या पाकळ्या छोट्या असल्या तरी त्यामध्ये एलिसिनसह अनेक संयुगे आढळतात.

हा पदार्थ म्हणजे लसूण!

लसूण हा आहाराचा भाग म्हणून योग्य प्रमाणात घेतल्यास आरोग्यासाठी काही फायदे मिळू शकतात. मात्र, तो कोणत्याही आजारावरील उपचार किंवा औषधांचा पर्याय नाही. विशेषतः उच्च कोलेस्ट्रॉल, उच्च रक्तदाब, मधुमेह किंवा हृदयाशी संबंधित आजार असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेऊनच आहारात बदल करणे योग्य ठरेल.