Cancer Causing Habits: कॅन्सर हा जगभरातील गंभीर आजारांपैकी एक आहे. कॅन्सरचा धोका कमी करण्यासाठी केवळ औषधोपचारच नाही, तर आपली जीवनशैली, आहार, शारीरिक हालचाल आणि झोप याकडेही लक्ष देणे महत्त्वाचे आहे. आपण रोजच्या आयुष्यात करत असलेल्या काही सवयी शरीरावर परिणाम करू शकतात.
रायपूर येथील वरिष्ठ कॅन्सर सर्जन डॉ. जयेश शर्मा यांनी कॅन्सरशी झुंज देणाऱ्या रुग्णांनी काही गोष्टींबाबत विशेष काळजी घ्यावी, असे सांगितले आहे. त्यांच्या मते शरीरातील सूज, हार्मोन्स आणि चयापचयावर परिणाम करणाऱ्या काही सवयी आरोग्यासाठी त्रासदायक ठरू शकतात.
१. पोटाच्या आत साचलेली चरबी
पोटावर दिसणारी चरबी केवळ शरीराचा आकार बदलत नाही, तर पोटाच्या आतील अवयवांभोवती साचणारी चरबीही आरोग्यासाठी महत्त्वाची ठरते. या चरबीला ‘व्हिसरल फॅट’ म्हणतात.
ही चरबी शरीरातील हार्मोन्स आणि इतर रसायनांच्या संतुलनावर परिणाम करू शकते. काही परिस्थितींमध्ये यामुळे इस्ट्रोजेनसारख्या हार्मोनची पातळी वाढू शकते. त्यामुळे काही प्रकारच्या कॅन्सरचा धोका वाढण्याशी त्याचा संबंध असल्याचे सांगितले जाते.
२. दिवसभर बसून राहण्याची सवय
ऑफिसचे काम, मोबाईल, टीव्ही किंवा कॉम्प्युटरमुळे अनेक तास एकाच जागी बसून राहण्याची सवय लागली आहे. मात्र शरीराची हालचाल कमी असणे आरोग्यासाठी चांगले नाही.
आपले स्नायू सक्रिय असताना शरीरातील सूज कमी ठेवण्यास मदत होते. मात्र सतत बसून राहिल्याने शारीरिक हालचाल कमी होते. त्यामुळे नियमित चालणे, व्यायाम करणे आणि मध्येच उठून थोडी हालचाल करणे महत्त्वाचे आहे.
३. वारंवार जंक फूड आणि अनारोग्यकारक पदार्थ खाणे
दिवसभर बसून राहण्यासोबतच अनेकांना मधूनमधून काहीतरी खाण्याची सवय असते. चिप्स, नमकीन, जंक फूड, गोड पेये आणि इतर प्रक्रिया केलेले पदार्थ वारंवार खाल्ल्याने आहाराची गुणवत्ता बिघडू शकते.
त्यामुळे रोजच्या आहारात पौष्टिक पदार्थांचा समावेश करणे आणि अशा पदार्थांचे प्रमाण कमी ठेवणे आवश्यक आहे.
४. सतत तणाव घेणे
कॅन्सरचे निदान झाल्यानंतर रुग्णाला आजार, उपचार आणि भविष्यासंदर्भात चिंता वाटणे स्वाभाविक आहे. मात्र सततचा मानसिक ताण जीवनशैलीवरही परिणाम करू शकतो.
तणावामुळे शारीरिक हालचाल कमी होणे, चुकीच्या पद्धतीने खाणे किंवा झोपेचे वेळापत्रक बिघडणे अशा समस्या निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे मानसिक आरोग्याकडेही लक्ष देणे महत्त्वाचे आहे.
५. पुरेशी झोप न घेणे
रात्री उशिरापर्यंत मोबाईल स्क्रोल करणे किंवा तणावामुळे झोप न लागणे यामुळे झोपेचा वेळ कमी होऊ शकतो. सातत्याने अपुरी झोप घेतल्यास शरीराच्या एकूण आरोग्यावर परिणाम होऊ शकतो.
कॅन्सरच्या उपचारादरम्यानही चांगली झोप आणि विश्रांती महत्त्वाची असते. त्यामुळे शक्य तितके नियमित झोपेचे वेळापत्रक ठेवणे गरजेचे आहे.
लक्षात ठेवा
या सवयी म्हणजे कॅन्सर होण्याचे थेट कारण आहेत, असे समजणे योग्य नाही. कॅन्सरचा धोका अनेक घटकांवर अवलंबून असतो. मात्र निरोगी आहार, नियमित शारीरिक हालचाल, योग्य वजन, चांगली झोप आणि तणावाचे व्यवस्थापन यामुळे एकूण आरोग्य सुधारण्यास मदत होऊ शकते. झोप आणि कॅन्सरच्या जोखमीतील संबंधाबाबत अजूनही संशोधन सुरू आहे, त्यामुळे कोणताही एक घटक स्वतंत्रपणे कॅन्सरचे कारण मानता येत नाही.
(Disclaimer: वरील माहिती प्राप्त माहितीवर आधारित असून अधिक माहितीसाठी तज्ज्ञ/डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.)
