डाळ-चकोल्या खाल्ल्यात? शरीराला मिळतात ‘हे’ जबरदस्त फायदे, घ्या जाणून…

डाळ-चकोल्या खाण्याचे फायदे

१. प्रथिनांचा चांगला स्रोत
डाळ-चकोल्यांमध्ये तूरडाळ हा प्रमुख घटक असल्याने या पदार्थातून वनस्पतीजन्य प्रथिने मिळतात. शरीरातील स्नायू, ऊती आणि विविध जैविक प्रक्रियांसाठी प्रथिने आवश्यक असतात. शाकाहारी आहारात डाळी प्रथिनांचा महत्त्वाचा स्रोत ठरतात.

२. डाळ आणि धान्याची पौष्टिक सांगड
डाळीत प्रथिने, तर गव्हाच्या पिठात कार्बोहायड्रेट आणि काही प्रथिने असतात. त्यामुळे एका पदार्थातून प्रथिने आणि ऊर्जा देणारे कार्बोहायड्रेट मिळण्यास मदत होते. भारतीय आहारातील डाळ-धान्याचे संयोजन पोषणाच्या दृष्टीने महत्त्वाचे मानले जाते.

३. पोट जास्त वेळ भरल्यासारखे वाटू शकते
डाळ आणि गव्हाच्या पिठातील तंतू, तसेच प्रथिने यांमुळे तृप्तीची भावना वाढण्यास मदत होऊ शकते. त्यामुळे वारंवार भूक लागण्याऐवजी काही काळ पोट भरल्यासारखे वाटू शकते.

४. पचनासाठी तंतू मिळतात
तूरडाळ आणि संपूर्ण गव्हाचे पीठ वापरल्यास आहारातील तंतू मिळतात. पुरेसे पाणी आणि संतुलित आहारासोबत तंतू नियमित मल प्रवृत्ती राखण्यास मदत करू शकतात.

५. लोह आणि फोलेट मिळते
तूरडाळीत लोह आणि फोलेट यांसारखी पोषक तत्त्वे आढळतात. रक्तातील लाल पेशींच्या निर्मितीसाठी लोह आणि फोलेट महत्त्वाचे असतात. मात्र, फक्त डाळ-चकोल्यांवर अवलंबून राहण्याऐवजी विविध पौष्टिक पदार्थांचा आहारात समावेश करणे आवश्यक आहे.

६. ऊर्जेसाठी उपयुक्त
चकोल्यांसाठी वापरल्या जाणाऱ्या गव्हाच्या पिठातील कार्बोहायड्रेट शरीराला ऊर्जा देतात. त्यामुळे कामाचा दिवस किंवा शारीरिक हालचाली असणाऱ्या व्यक्तींसाठी हा पोटभरीचा जेवणाचा पर्याय ठरू शकतो.

७. घरगुती आणि कमी प्रक्रिया केलेला पदार्थ
डाळ-चकोल्या बनवताना प्रामुख्याने डाळ, गव्हाचे पीठ, मसाले, तेल किंवा तूप आणि भाज्यांसारखे घरगुती घटक वापरले जातात. त्यामुळे बाहेरच्या अति प्रक्रिया केलेल्या पदार्थांऐवजी हा पारंपरिक पर्याय ठरू शकतो.

८. भाज्यांसोबत घेतल्यास जेवण अधिक संतुलित
डाळ-चकोल्यांसोबत पालेभाजी, कोशिंबीर किंवा इतर हंगामी भाज्या घेतल्यास आहारात तंतू, जीवनसत्त्वे आणि खनिजांचे प्रमाण वाढवता येते. त्यामुळे केवळ चकोल्या खाण्यापेक्षा भाज्यांसोबत त्यांचा समावेश अधिक संतुलित ठरतो.

९. तूप किंवा तेलाचे प्रमाण महत्त्वाचे
डाळ-चकोल्या पौष्टिक असल्या तरी फोडणीमध्ये किंवा वरून भरपूर तूप-तेल घातल्यास पदार्थातील उष्मांक वाढतात. त्यामुळे आरोग्यदायी आहारासाठी तूप किंवा तेल योग्य प्रमाणात वापरणे चांगले.

१०. मधुमेह किंवा वजन नियंत्रणात प्रमाण महत्त्वाचे
डाळ-चकोल्या आरोग्यदायी पदार्थ असला तरी त्यामध्ये गव्हाच्या पिठामुळे कर्बोदकेअसतात. त्यामुळे मधुमेह किंवा वजन नियंत्रणाचा प्रयत्न करणाऱ्यांनी प्रमाण आणि संपूर्ण जेवणातील कर्बोदकांचे प्रमाण लक्षात घेणे आवश्यक आहे. शक्य असल्यास संपूर्ण गव्हाचे पीठ वापरता येते.

११. पारंपरिक चवीसोबत पोषण
डाळ-चकोल्यांचे वैशिष्ट्य म्हणजे साध्या घरगुती पदार्थांमधून चव आणि पोषण यांचा समतोल साधला जातो. त्यामुळे आधुनिक काळातही पारंपरिक महाराष्ट्रीय पदार्थ म्हणून डाळ-चकोल्यांचा आहारात योग्य प्रमाणात समावेश करता येतो.