रात्री वारंवार लघवी होणे ही एक समस्या आहे, जी बहुतेकदा वृद्धांना आणि मधुमेह असलेल्या लोकांना त्रास देते. नॉक्टुरिया आणि लघवी गळतीमुळे केवळ झोपेत व्यत्यय येत नाही तर मूत्राशयाचा कमकुवतपणादेखील दिसून येतो. लघवीमुळे झोपेत व्यत्यय येतो, योग्य विश्रांती मिळत नाही आणि जागे झाल्यावर तुम्हाला थकवा, अशक्तपणा आणि चिडचिड जाणवते. जर ही समस्या कायम राहिली तर ती तुमच्या जीवनाच्या गुणवत्तेवर गंभीर परिणाम करू शकते.
जर्नल ऑफ युरोलॉजीमध्ये प्रकाशित झालेल्या एका अभ्यासानुसार, ४० वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या अंदाजे ३०% लोकांना मूत्राशय गळतीचा त्रास होतो. याचे मुख्य कारण पेल्विक फ्लोर स्नायू सैल होणे आहे. संशोधनातून असे दिसून आले आहे की, केगेल व्यायामामुळे केवळ स्नायू मजबूत होत नाहीत तर मेंदू आणि मूत्राशय यांच्यातील सिग्नलिंगदेखील सुधारते. यामुळे मूत्र धरून ठेवण्याची क्षमता ६०-७०% वाढते. हार्वर्ड हेल्थच्या मते, वय वाढत असताना, शरीरात ADH या संप्रेरकाची पातळी कमी होते. हा संप्रेरक मूत्रपिंडांना रात्री कमी मूत्र तयार करण्यास सांगतो. रात्री वारंवार लघवी होणे हे एकापेक्षा जास्त कारणांमुळे होऊ शकते असे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. यामध्ये शरीरातील पाणी आणि मीठ असंतुलन, अयोग्य वेळी खाणे, मूत्राशयाचे स्नायू कमकुवत होणे, जास्त ताण, मधुमेह, काही औषधांचे दुष्परिणाम, अनियमित झोपेच्या सवयी आणि रात्री जास्त मीठ सेवन यांचा समावेश आहे.
उत्तर प्रदेशातील बुलंदशहर जिल्ह्यातील ब्लॉक लेव्हल हॉस्पिटलमधील वैद्यकीय अधिकारी (आयुष) डॉ. अशोक कुमार सिंह स्पष्ट करतात की, केळी हे एक असे फळ आहे जे शरीरात सोडियम आणि पोटॅशियमचे संतुलन राखण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावते. हे संतुलन शरीर पाण्याला कसे हाताळते हे ठरवते. जेव्हा हे संतुलन बिघडते तेव्हा शरीर वारंवार लघवीद्वारे पाणी बाहेर टाकण्यास सुरुवात करते.
केळी खाण्याची योग्य वेळ कोणती?
तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, केळी योग्य पद्धतीने आणि योग्य वेळी खाल्ल्यास त्यांचे पूर्ण फायदे होतात. चुकीच्या पद्धतीने आणि चुकीच्या वेळी केळी खाल्ल्याने त्याचे दुष्परिणाम होऊ शकतात. बरेच लोक रात्री केळी खातात किंवा दुधासोबत खातात, ज्यामुळे पोटात जडपणा येतो, गॅस होतो आणि झोपेत अडथळा येतो; त्यामुळे रात्री केळी खाणे टाळा. आरोग्यतज्ज्ञांच्या मते केळी खाण्याची सर्वोत्तम वेळ म्हणजे संध्याकाळ, जेव्हा सूर्य मावळत असतो आणि शरीर हळूहळू रात्रीच्या विश्रांतीसाठी तयार होत असते. यावेळी केळी खाल्ल्याने शरीराला ऊर्जा मिळते आणि मूत्राशय शांत होण्यास मदत होते. तथापि, केळ्यामध्ये एक साधी भर घालल्याने त्यांची प्रभाविता वाढू शकते: भाजलेले जिरे.
ते योग्यरित्या कसे सेवन करावे
संध्याकाळी ६ ते ७ च्या दरम्यान चांगले पिकलेले केळे खा. त्याचे लहान तुकडे किंवा तुकडे करा आणि हळूहळू चावा. त्यासोबत चिमूटभर भाजलेले आणि किसलेले जिरे चावा. त्यानंतर किमान ३० मिनिटे पाणी पिणे टाळा. यामुळे केळी आणि जिरे शरीरात चांगल्या प्रकारे काम करू शकतात. तज्ज्ञांच्या मते, संध्याकाळनंतर पाणी पिण्याचे प्रमाण हळूहळू कमी करावे, परंतु पूर्णपणे बंद करू नये. शरीराला पाण्याची आवश्यकता असते, परंतु जास्त पाणी रात्रीच्या वेळी लघवीची समस्या वाढवू शकते.
जर तुम्हाला झोपताना जास्त लघवी होत असेल तर या गोष्टी लक्षात ठेवा
- रात्री केळी खाणे टाळा. झोपण्यापूर्वी कमीत कमी दोन तास आधी जेवण करा.
- रात्रीचे जेवण हलके ठेवा आणि उशिरा जेवण्याचे टाळा.
- संध्याकाळी जास्त मीठ, खारट आणि मसालेदार पदार्थ टाळा.
- झोपण्यापूर्वी वारंवार पाणी पिण्याची सवय सोडून द्या.
- तणावमुक्त झोपण्याचा प्रयत्न करा आणि झोपेची वेळ नियमित ठेवा.
जिरे आणि केळी मूत्र समस्यांवर कसे उपचार करतात
केळी आणि भाजलेले जिरे एकत्र केल्याने शरीरातील पाणी आणि मीठ संतुलन हळूहळू पुनर्संचयित होते. ते मूत्राशयाच्या स्नायूंना बळकटी देते आणि नसा शांत करते. जेव्हा हे संतुलन सुधारते तेव्हा शरीर रात्री पाणी टिकवून ठेवण्यास शिकते आणि वारंवार लघवी होणे आपोआप कमी होते. तज्ज्ञांच्या मते, काही लोकांना ४ ते ५ दिवसांत परिणाम जाणवू शकतात, तर काहींना ७ ते १० दिवस लागू शकतात. हा उपाय कमीत कमी १० ते १२ दिवस नियमितपणे करा आणि तुम्हाला फरक दिसेल.
निष्कर्ष
रात्री वारंवार लघवी होत असेल तर केळी आणि चिमूटभर भाजलेले जिरे हे एक साधे, सुरक्षित आणि नैसर्गिक घरगुती उपाय असू शकतात. योग्य वेळी, योग्य पद्धतीने आणि नियमिततेने त्यांचे सेवन केल्याने आराम मिळू शकतो. तथापि, जर समस्या अधिक तीव्र असेल किंवा बराच काळ टिकून राहिली तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे
