Peanut Powder Health Risks: महाराष्ट्रातील अनेक घरांमध्ये भाजी चविष्ट, खमंग आणि चटपटीत बनवण्यासाठी शेंगदाण्याचा कूट वापरण्याची सवय असते. वांग्याची भाजी असो, भेंडी असो, कोबी असो किंवा मिक्स भाजी अनेक महिला जवळपास प्रत्येक भाजीत शेंगदाण्याचा कूट घालतात. शेंगदाण्यामुळे भाजीची चव नक्कीच वाढते, पण याच शेंगदाण्यांचे जास्त प्रमाणात सेवन शरीरासाठी त्रासदायक ठरू शकते, हे अनेकांना माहिती नसते.
शेंगदाणे हे प्रथिने, तंतुमय घटक, चांगले फॅट्स आणि अनेक पोषक घटकांनी समृद्ध असतात, त्यामुळे मर्यादित प्रमाणात त्यांचे सेवन आरोग्यासाठी फायदेशीर मानले जाते. मात्र, कोणतीही चांगली गोष्ट अति प्रमाणात खाल्ल्यास तिचे दुष्परिणामही दिसू शकतात. शेंगदाण्यांबाबतही हेच लागू होते.
विशेष म्हणजे, अनेकजण रोजच्या स्वयंपाकात नकळत इतका शेंगदाण्याचा कूट वापरतात की त्याचे प्रमाण शरीराच्या गरजेपेक्षा जास्त होते. अशा वेळी काही आरोग्य समस्या डोके वर काढू शकतात.
१. थायरॉईडच्या समस्यांमध्ये वाढ होण्याची शक्यता
काही तज्ज्ञांच्या मते, थायरॉईडचा त्रास असलेल्या व्यक्तींनी शेंगदाण्यांचे सेवन मर्यादित ठेवणे योग्य ठरू शकते. विशेषतः हायपोथायरॉईड असलेल्या लोकांनी आपल्या आहाराबाबत डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा, कारण काही प्रकरणांमध्ये विशिष्ट खाद्यपदार्थांचा परिणाम थायरॉईड व्यवस्थापनावर होऊ शकतो.
२. यकृताच्या आरोग्यावर परिणाम
यकृताशी संबंधित समस्या असलेल्या व्यक्तींनी तेलकट आणि जड पदार्थांबाबत विशेष काळजी घेणे आवश्यक असते. शेंगदाण्यांमध्ये फॅट्सचे प्रमाण असल्याने त्यांचे अतिसेवन काही लोकांसाठी योग्य नसू शकते. त्यामुळे आधीपासून यकृताचा त्रास असल्यास आहारतज्ज्ञांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे ठरते.
३. ॲलर्जीचा धोका
शेंगदाण्यांची ॲलर्जी ही जगभरातील सर्वात सामान्य अन्न-ॲलर्जींमध्ये गणली जाते. काही लोकांना शेंगदाणे खाल्ल्यानंतर त्वचेवर पुरळ, खाज, सूज किंवा श्वास घेण्यास त्रास होऊ शकतो. अशा व्यक्तींनी शेंगदाण्यांपासून दूर राहणेच योग्य ठरते.
४. वजन वाढण्याची शक्यता
शेंगदाणे पौष्टिक असले तरी त्यामध्ये उष्मांकांचे प्रमाण तुलनेने जास्त असते, त्यामुळे रोज मोठ्या प्रमाणात शेंगदाण्याचा कूट, चटणी किंवा भाज्यांमधून सेवन केल्यास वजन वाढण्यास हातभार लागू शकतो. विशेषतः वजन कमी करण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या व्यक्तींनी प्रमाणावर नियंत्रण ठेवणे गरजेचे आहे.
मग शेंगदाणे खाऊच नयेत का?
असे अजिबात नाही. शेंगदाणे हे पौष्टिक अन्न आहे. मात्र, त्याचे प्रमाण महत्त्वाचे आहे. प्रत्येक भाजीत भरपूर शेंगदाण्याचा कूट घालणे, दिवसभर शेंगदाणे खाणे किंवा शेंगदाण्याच्या पदार्थांचे अतिसेवन करणे टाळावे. संतुलित आहाराचा भाग म्हणून मर्यादित प्रमाणात शेंगदाणे खाल्ल्यास त्यांचे फायदे मिळू शकतात.
म्हणून पुढच्या वेळी भाजी अधिक चविष्ट करण्यासाठी शेंगदाण्याचा कूट हातात घेताना एकदा विचार करा. चव वाढवणारी ही सवय नकळत आरोग्यावर परिणाम तर करत नाही ना? हा प्रश्न प्रत्येकाने स्वतःला विचारण्याची गरज आहे.
(टीप: वरील माहिती सामान्य आरोग्यविषयक माहितीसाठी आहे. थायरॉईड, यकृताचे आजार किंवा ॲलर्जी असल्यास वैयक्तिक वैद्यकीय सल्ल्यासाठी तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.)
