प्रत्येकालाच दीर्घकाळ तरुण आणि सुंदर दिसायचे असते. वाढत्या वयानुसार, शरीरात कोलेजनचे नैसर्गिक उत्पादन कमी होऊ लागते आणि ते वाढवण्यासाठी लोक बाजारात उपलब्ध असलेल्या अनेक प्रकारच्या सप्लिमेंट्सचा वापर करतात, ज्यांचे कधीकधी दुष्परिणाम होतात. कोलेजन हे एक स्ट्रक्चरल प्रोटीन आहे, जे आपल्या शरीराच्या संयोजी ऊतींचा एक महत्त्वाचा भाग बनवते, पोषणतज्ज्ञांनी कोलेजनची समस्या सोडवण्यासाठी काही पदार्थ खाण्याचा सल्ला दिला आहे. काही सुकेमेवे आहेत, ज्यांचे सेवन करून शरीरात नैसर्गिकरित्या कोलेजन तयार करता येते. हे सुकेमेवे महागड्या कॉस्मेटिक उत्पादनांपेक्षा खूपच स्वस्त आणि प्रभावी आहेत. दररोज नैसर्गिक पद्धतीने त्यांचे सेवन केल्याने शरीराला आवश्यक पोषक तत्त्वे मिळतात आणि शरीर निरोगी राहते. हे सुकेमेवे रक्तातील साखरेची पातळी नियंत्रित करण्यासाठीदेखील प्रभावी ठरतात.
जर्नल ऑफ इन्व्हेस्टिगेटिव्ह डर्मेटोलॉजीनुसार, सुक्या मेव्यातील व्हिटॅमिन ई त्वचेला मुक्त रॅडिकल्सपासून संरक्षण देते. जेव्हा शरीरातील ऑक्सिडेटिव्ह ताण कमी होतो तेव्हा विद्यमान कोलेजन संरक्षित होते आणि नवीन कोलेजन जलद तयार होते.
कोलेजन त्वचेच्या सुरकुत्या कशा नियंत्रित करते
कोलेजन हे आपल्या शरीरातील प्राथमिक स्ट्रक्चरल प्रोटीन आहे, जे त्वचा, कूर्चा, कंडरे, अस्थिबंधन आणि अगदी रक्तवाहिन्यांच्या भिंतींना एकत्र धरून ठेवते. जेव्हा कोलेजनचे प्रमाण कमी होते तेव्हा त्वचा झिजू लागते, सांधे अधिक वेदनादायक किंवा कडक होतात आणि किरकोळ दुखापती बऱ्या होण्यास जास्त वेळ लागतो. २५ वर्षांच्या वयानंतर कोलेजनचे उत्पादन हळूहळू कमी होते. वयानुसार ही घट वाढते, विशेषतः जर एखादी व्यक्ती धूम्रपान करते, जास्त साखरेचे सेवन करते किंवा सतत ताणतणावाखाली असते. कोलेजन केवळ सुंदर त्वचेशीच नव्हे तर शरीराच्या हालचाली, हाडांची ताकद आणि एकूण चयापचय आरोग्याशीदेखील जोडलेले आहे.
शरीराला कोलेजन बनवण्यासाठी काय आवश्यक आहे?
आपले शरीर स्वतःच कोलेजन तयार करू शकते, परंतु त्याला अमिनो आम्ल, व्हिटॅमिन सी, तांबे, जस्त, निरोगी चरबी यांसारख्या काही आवश्यक पोषक तत्त्वांची आवश्यकता असते. यामध्ये काही सुकेमेवे आणि काजू दैनंदिन आहारात महत्त्वाची भूमिका बजावतात.
कोलेजन आणि रक्तातील साखरेचा संबंध
बहुतेक लोकांना हे कळत नाही की उच्च रक्तातील साखरेमुळे कोलेजनचे किती नुकसान होते. जेव्हा रक्तातील साखरेची पातळी सतत जास्त राहते तेव्हा ॲडव्हान्स्ड ग्लायकेशन एंड प्रॉडक्ट्स (AGEs) नावाचे हानिकारक पदार्थ तयार होऊ लागतात. हे पदार्थ कोलेजन तंतूंना चिकटून राहतात, ज्यामुळे ते कडक आणि कमकुवत होतात. याचा परिणाम केवळ चेहराच नाही तर रक्तवाहिन्या आणि सांध्यांवरदेखील होतो, म्हणून कोलेजनला आधार देणारे आणि रक्तातील साखर नियंत्रित ठेवणारे पदार्थ खाणे महत्त्वाचे आहे. हे सर्व पोषक घटक शरीराला नवीन कोलेजन तयार करण्यास मदत करतात.
कोलेजन वाढवण्यासाठी काजू फायदेशीर आहेत
द जर्नल ऑफ न्यूट्रिशनमध्ये प्रकाशित झालेल्या एका अभ्यासानुसार, ज्या लोकांनी दररोज ३० ग्रॅम काजू खाल्ले, त्यांचा सिस्टोलिक रक्तदाब कमी झाला आणि वजन वाढले नाही, इन्सुलिनची पातळी सुधारली. काजू हे कोलेजन-अनुकूल नाश्ता आहे. त्यांचे सर्वात महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्यात असलेले तांबे. कोलेजन तंतू तयार करणाऱ्या आणि मजबूत करणाऱ्या एन्झाईम्ससाठी तांबे आवश्यक आहे. जर शरीरात तांब्याची कमतरता असेल तर कोलेजन योग्यरित्या तयार होऊ शकत नाही, ज्यामुळे त्वचेची लवचिकता आणि ताकद प्रभावित होते. काजूमध्ये तांबे, निरोगी चरबी, मॅग्नेशियम आणि वनस्पती प्रथिनेसारखे पोषक घटक असतात, जे कोलेजन तयार करण्यास आणि ऊर्जा वाढविण्यास मदत करतात. त्यांचे सेवन केल्याने स्नायू मजबूत होतात. योग्य प्रमाणात काजू खाल्ल्याने रक्तातील साखर नियंत्रित होण्यास मदत होते, ज्यामुळे कोलेजनचे नुकसान कमी होते.
किती काजू खावे?
दिवसातून २०-३० ग्रॅम काजू खाणे म्हणजे थोडेसे मूठभर पुरेसे आहेत.
बदाम खाल्ल्याने कोलेजन वाढेल
बदाम हे कोलेजन सपोर्ट आणि मेटाबॉलिक हेल्थसाठीदेखील एक उत्तम पर्याय आहे. त्यांच्या पोषक तत्वांमध्ये व्हिटॅमिन ई, झिंक, निरोगी चरबी आणि थोड्या प्रमाणात ओमेगा-३ फॅटी ॲसिड असतात. जरी बदामांमध्ये थेट कोलेजन नसले तरी ते कोलेजन तयार करण्यास आणि नुकसानापासून संरक्षण करण्यास मदत करतात. बदामातील व्हिटॅमिन ई त्वचेचे आणि कोलेजनचे ऑक्सिडेटिव्ह नुकसानापासून संरक्षण करते, तर झिंक कोलेजनसह प्रथिने संश्लेषणासाठी उपयुक्त आहे. बदामातील निरोगी चरबी हृदयाच्या आरोग्यासाठी फायदेशीर असतात आणि रक्तातील साखरेची पातळी नियंत्रित करतात. फायबर आणि अँटीऑक्सिडंट गुणधर्मांनी समृद्ध असलेले काजू आणि बदाम खाणे पचन आणि आतड्यांच्या आरोग्यासाठीदेखील फायदेशीर आहे.

