रोज वापरल्या जाणाऱ्या ‘या’ १० वस्तूंमुळे वाढू शकतो कॅन्सरचा धोका; तुमच्या घरातही आहेत का? तज्ज्ञांची ही यादी एकदा पाहाच!

अलीकडेच यासंदर्भात एक माहितीपूर्ण अहवाल समोर आला असून त्यात अशा १० वस्तूंचा उल्लेख करण्यात आला आहे. तज्ज्ञांच्या मते, कर्करोग हा अनेक कारणांमुळे होणारा आजार आहे. जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) आणि विविध आरोग्य संशोधन संस्थांनी जीवनशैली, पर्यावरण आणि काही रासायनिक घटकांचा दीर्घकालीन संपर्क हा कर्करोगाच्या जोखमीशी संबंधित असू शकतो, असे विविध अभ्यासांत नमूद केले आहे. मात्र, कोणतीही एक वस्तू थेट कर्करोगाला कारणीभूत ठरते असे निश्चितपणे म्हणता येत नाही.

डॉक्टरांनी नेमका कोणता इशारा दिला?

किरणोत्सर्ग तज्ज्ञ डॉ. राहुल सिंग यांच्या मते, घरातील काही वस्तूंमधून विशिष्ट रसायने, धूर किंवा सूक्ष्म कण वातावरणात मिसळू शकतात. विशेषतः बंद खोलीत आणि कमी हवेशीर जागेत त्यांचा जास्त वापर केल्यास आरोग्यावर परिणाम होण्याची शक्यता वाढते, त्यामुळे घाबरण्याची गरज नाही, पण जागरूक राहणे आवश्यक आहे.

घरातील ‘या’ १० वस्तूंबाबत डॉक्टरांचा इशारा; कर्करोगाचा धोका वाढू शकतो?

आपण दररोज वापरत असलेल्या काही वस्तूंमध्ये अशी रसायने असू शकतात, ज्यांचा दीर्घकाळ संपर्क आरोग्यासाठी हानिकारक ठरू शकतो. काही संशोधनांमध्ये आणि तज्ज्ञांच्या मतानुसार, या वस्तूंचा अतिवापर टाळणे फायदेशीर ठरू शकते. पाहूया कोणत्या आहेत त्या वस्तू…

कोणत्या वस्तूंबाबत व्यक्त करण्यात आली चिंता?

१. रूम फ्रेशनर

घर सुगंधित ठेवण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या रूम फ्रेशनरमध्ये काही अस्थिर रसायने असू शकतात. बंद खोलीत त्यांचा जास्त वापर टाळण्याचा सल्ला तज्ज्ञ देतात.

२. सुगंधी मेणबत्त्या

सुगंधी मेणबत्त्या जळताना काही रासायनिक घटक हवेत मिसळू शकतात, त्यामुळे हवेशीर जागेतच त्यांचा वापर करावा.

३. टॅल्कम पावडर

काही संशोधनांमध्ये टॅल्कम पावडरच्या दीर्घकालीन वापराबाबत प्रश्न उपस्थित करण्यात आले आहेत, त्यामुळे मर्यादित वापर करणे योग्य मानले जाते.

४. नॉन-स्टिक भांडी

नॉन-स्टिक भांडी अतिशय जास्त तापवल्यास त्यावरील कोटिंगमधून काही रसायने बाहेर पडू शकतात, त्यामुळे भांडी रिकामी गरम करू नयेत.

५. डास घालवण्याच्या कॉइल्स

कॉइल जळताना धूर निर्माण होतो. काही तज्ज्ञांच्या मते हा धूर सतत श्वासावाटे शरीरात जाणे टाळावे.

६. नेफ्थलीनच्या गोळ्या

कपाटात ठेवण्यात येणाऱ्या या गोळ्यांमधून विशिष्ट रासायनिक वायू बाहेर पडतात, त्यामुळे त्यांचा वापर करताना काळजी घेणे आवश्यक आहे.

७. प्लास्टिकच्या पिशव्या

विशेषतः गरम वस्तू प्लास्टिकच्या पिशवीत ठेवल्यास काही रसायने अन्नात मिसळण्याचा धोका वाढू शकतो.

८. प्लास्टिकचे डबे

मायक्रोवेव्हमध्ये प्लास्टिकचे डबे गरम करणे टाळावे. याऐवजी काच किंवा स्टीलची भांडी वापरणे अधिक सुरक्षित मानले जाते.

९. काही डिटर्जंट्स आणि क्लिनिंग उत्पादने

घर स्वच्छ ठेवण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या काही उत्पादनांमध्ये तीव्र रसायने असू शकतात. ते वापरताना हातमोजे वापरणे आणि हवा खेळती ठेवणे महत्त्वाचे आहे.

१०. हेअर डाई

केस रंगवण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या काही रंगांमध्ये रासायनिक घटक असतात, त्यामुळे दर्जेदार उत्पादने निवडण्याचा आणि सूचनांनुसार वापर करण्याचा सल्ला दिला जातो.

संशोधन काय सांगते?

आरोग्य क्षेत्रातील अनेक संशोधनांमध्ये असे दिसून आले आहे की, काही रसायनांचा दीर्घकालीन संपर्क शरीरातील पेशींवर परिणाम करू शकतो. तसेच काही रसायनांमुळे हार्मोन्सच्या कार्यात बदल होण्याची शक्यता असते. मात्र, प्रत्येक व्यक्तीला कर्करोग होईल असे नाही. धोका अनेक घटकांवर अवलंबून असतो.

मग काय करावे?

तज्ज्ञांच्या मते घरात पुरेशी हवा खेळती ठेवणे, गरम पदार्थ प्लास्टिकमध्ये न ठेवणे, नॉन-स्टिक भांडी जास्त तापवू नयेत, अनावश्यक सुगंधी उत्पादने कमी वापरणे आणि शक्य असल्यास काच किंवा स्टीलच्या भांड्यांचा वापर करणे हे काही सोपे उपाय धोका कमी करण्यास मदत करू शकतात.

निष्कर्ष

कर्करोग हा एक गुंतागुंतीचा आजार आहे आणि त्यामागे अनेक कारणे असू शकतात. मात्र, तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की दैनंदिन जीवनातील छोट्या सवयी आणि योग्य काळजी यामुळे काही संभाव्य धोके कमी करता येऊ शकतात, त्यामुळे घाबरण्याऐवजी जागरूक राहणे आणि माहितीच्या आधारे योग्य निर्णय घेणे अधिक महत्त्वाचे आहे.