तरूणांना कॅन्सर होत नाही असं मुळीच नाही, वेळीच या संकेतांकडे लक्ष द्या; असू शकतो कॅन्सर…

बहुतेक वेळा अशी लक्षणं इतर सामान्य आजारांमुळेही होऊ शकतात. मात्र, एखादी समस्या वारंवार होत असेल किंवा दीर्घकाळ टिकत असेल, तर त्यामागचं नेमकं कारण जाणून घेण्यासाठी डॉक्टरांचा सल्ला घेणं महत्त्वाचं आहे.

वय कमी आहे म्हणून प्रत्येक त्रास दुर्लक्षित करू नका

तरुण वयात गंभीर आजार होण्याची शक्यता कमी आहे, असा अनेकांचा समज असतो. यामुळे शरीराकडून मिळणारे संकेत अनेक दिवस दुर्लक्षित केले जातात. उदाहरणार्थ, शौच करताना रक्त येणं हे मूळव्याधीसह अनेक कारणांमुळे होऊ शकतं. मात्र, वारंवार रक्तस्राव होत असेल तर प्रत्येक वेळी त्याला फक्त मूळव्याध समजणं योग्य नाही. त्याचप्रमाणे पोटदुखी सतत राहणं, शरीरावर एखादी गाठ जाणवणं किंवा कोणतंही स्पष्ट कारण नसताना वजन कमी होणं यामागे विविध कारणं असू शकतात. त्यामुळे एखादी समस्या पुन्हा पुन्हा होत असेल किंवा बराच काळ कायम असेल, तर स्वतःच निष्कर्ष काढण्याऐवजी डॉक्टरांकडून तपासणी करून घेणं योग्य ठरतं.

ताण, कमी झोप आणि व्यस्त जीवनशैलीमुळे संकेतांकडे होतं दुर्लक्ष

आजच्या धावपळीच्या जीवनात अनेक तरुण रात्री उशिरापर्यंत काम करतात, पुरेशी झोप घेत नाहीत आणि बराच वेळ मोबाइल किंवा लॅपटॉपसमोर घालवतात. शारीरिक हालचालींचं प्रमाणही कमी झालेलं दिसतं. ताण किंवा अपुरी झोप यांना थेट कॅन्सरचं कारण मानता येत नाही. मात्र, अशा बिझी शेड्यूलमुळे शरीरात होणारे बदल दुर्लक्षित होण्याची शक्यता वाढते. यासोबतच तंबाखूचं सेवन, मद्यपान, जास्त वजन, शारीरिक हालचालींचा अभाव आणि फळं-भाज्यांचं कमी सेवन यांसारखे काही घटक कॅन्सरच्या जोखमीशी संबंधित असू शकतात. त्यामुळे रोजच्या जीवनशैलीकडेही लक्ष देणं आवश्यक आहे.

शरीरात ‘हे’ बदल दिसले तर डॉक्टरांचा सल्ला घ्या

खालीलपैकी एखादा बदल वारंवार होत असेल किंवा बराच काळ टिकत असेल, तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणं योग्य ठरू शकतं.

• शरीरावर किंवा शरीराच्या आत जाणवणारी गाठ दीर्घकाळ कायम राहणे
• कोणतंही स्पष्ट कारण नसताना वजन कमी होणे
• वारंवार किंवा असामान्य पद्धतीने रक्तस्राव होणे
• तोंडातील जखम किंवा व्रण बराच काळ न भरणे
• दीर्घकाळ खोकला राहणे
• आवाजात सतत बदल जाणवणे
• शौचाच्या सवयींमध्ये अचानक किंवा दीर्घकाळ बदल होणे
• लघवी करण्याच्या सवयींमध्ये अनपेक्षित बदल होणे
• शरीरातील एखादी समस्या वारंवार होऊनही त्याचं कारण समजत नसणे

महत्त्वाचं म्हणजे, यापैकी कोणतंही एक लक्षण दिसलं म्हणजे कॅन्सर आहे, असं होत नाही. अशी लक्षणं अनेक सामान्य आजारांमध्येही दिसू शकतात. मात्र, ती सतत राहिली किंवा वारंवार होत राहिली तर योग्य तपासणी करून घेणं महत्त्वाचं आहे.

कॅन्सरची तपासणी प्रत्येकासाठी सारखी नसते

कॅन्सरची तपासणी प्रत्येक व्यक्तीसाठी एकसारखी केली जात नाही. व्यक्तीचं वय, कौटुंबिक इतिहास, जोखीम घटक, लक्षणं आणि संशयित कॅन्सरचा प्रकार यानुसार तपासण्यांची गरज ठरू शकते. त्यामुळे इंटरनेटवर लक्षणं शोधून स्वतःला एखादा आजार असल्याचं ठरवण्यापेक्षा डॉक्टरांचा सल्ला घेणं अधिक योग्य आहे.

तरुण वय म्हणजे पूर्ण सुरक्षितता नाही

कॅन्सरचं नाव ऐकून घाबरण्याची गरज नाही. शरीरात जाणवणाऱ्या प्रत्येक त्रासाचा अर्थ कॅन्सर असा नसतो. पण वय कमी आहे म्हणून सतत जाणवणारी लक्षणं दुर्लक्षित करणंही योग्य नाही. शरीरात झालेला एखादा असामान्य बदल वारंवार जाणवत असेल किंवा बराच काळ कायम असेल, तर त्यामागचं कारण जाणून घेण्यासाठी वेळेवर डॉक्टरांचा सल्ला घेणं हा सर्वात महत्त्वाचा उपाय आहे.