When To Have Cataract Surgery: मोतिबिंदूमध्ये डोळ्यांच्या लेन्समध्ये दोष निर्माण होतो. यावर उपचारासाठी शस्त्रक्रिया (सर्जरी) हाच एकमेव पर्याय असतो. मात्र, अनेकदा चुकीच्या माहितीमुळे लोक वेळेआधीच शस्त्रक्रिया करतात. नेमकी कोणती लक्षणे दिसल्यावर शस्त्रक्रिया करणे गरजेचे आहे, याबद्दल नेत्रतज्ज्ञांनी सविस्तर माहिती दिली आहे. अनेकदा रुग्ण खूप उशीर झाल्यावर डॉक्टरांकडे येतात. मात्र दृष्टी पूर्णपणे जाण्यापूर्वी काही लक्षणांवरून मोतिबिंदू ओळखता येतो. नेत्रतज्ज्ञांच्या मते, जर तुम्हाला चष्मा लावूनही स्पष्ट दिसत नसेल, तर हे संकेत आहेत की आता शस्त्रक्रियेची वेळ आली आहे.
मोतिबिंदूची सुरुवातीची लक्षणे
मोतिबिंदूचा पहिला परिणाम दृष्टीवर होतो. रुग्णांना सुरुवातीला वाचताना त्रास होतो. जे शब्द आधी स्पष्ट दिसायचे, ते आता पुसट दिसू लागतात. रात्रीच्या वेळी गाडी चालवताना बल्ब किंवा हेडलाईटच्या भोवती वर्तुळे (Halos) दिसू लागतात, त्यामुळे ड्रायव्हिंग करणे कठीण होते.
‘डॅझलिंग’ आणि अंधारी येणे
अनेक लोक एका महत्त्वाच्या लक्षणाकडे दुर्लक्ष करतात, ते म्हणजे सूर्यप्रकाशात गेल्यावर डोळे दिपणे किंवा काही सेकंदांसाठी अंधारी येणे. लोकांना हे सामान्य वाटते, पण हे मोतिबिंदूचे लक्षण असू शकते. मोतिबिंदूमध्ये डोळ्यात वेदना किंवा जळजळ होणे दुर्मिळ आहे; जर असे होत असेल तर ती दुसरी एखादी समस्या असू शकते.
डबल विजन (एकाचे दोन दिसणे)
काही रुग्णांना एकच वस्तू दोन वेळा दिसते किंवा शब्दांची सावली दिसते. हे लक्षण मोतिबिंदूचे असू शकते. मात्र, जर दोन दिसण्यासोबत डोळ्यात वेदना होत असतील, तर ते मोतिबिंदू नसून डोळ्यांच्या स्नायूंची किंवा नसांची समस्या असू शकते, ज्यासाठी त्वरित तपासणी आवश्यक आहे.
शस्त्रक्रियेची गरज कधी भासते?
सुरुवातीला चष्मा बदलल्याने दृष्टी सुधारते. जोपर्यंत चष्म्यामुळे स्पष्ट दिसते, तोपर्यंत डॉक्टर शस्त्रक्रियेचा सल्ला देत नाहीत. पण जेव्हा नवीन चष्मा लावूनही स्पष्ट दिसत नाही, तेव्हा शस्त्रक्रिया करणे अनिवार्य होते.
जवळची दृष्टी सुधारणे: एक धोक्याची घंटा!
काही रुग्णांना अचानक जवळचे स्पष्ट दिसू लागते, पण दूरचे पुसट होते. याला ‘न्यूक्लियर कॅटरॅक्ट’ म्हणतात. यात लेन्स मध्यभागी जाड झाल्यामुळे जवळचे वाचणे सोपे वाटते. पण हा आनंद तात्पुरता असतो, कारण हा आजार वाढत जातो आणि अखेरीस सर्जरी करावीच लागते.
कोणाला असतो जास्त धोका?
- मधुमेह (Diabetes): मधुमेही रुग्णांना मोतिबिंदू लवकर होण्याची शक्यता असते.
- स्टिरॉइड्स: दीर्घकाळ स्टिरॉइड्स घेणाऱ्या व्यक्तींना ‘पोस्टीरियर सबकॅप्सुलर कॅटॅरॅक्ट’ होण्याचा धोका असतो.
- ऑर्गन ट्रान्सप्लांट: ज्यांची शस्त्रक्रिया झाली आहे अशा रुग्णांनीही डोळ्यांची काळजी घेणे गरजेचे आहे.
मोतिबिंदूवर उपचार शक्य आहेत. जर तुम्हाला पुसट दिसणे, प्रकाशात डोळे दिपणे किंवा अचानक दृष्टी बदलणे असे अनुभव येत असतील, तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नका. वेळीच नेत्रतज्ज्ञांचा सल्ला घ्या.
