जान्हवी कपूर म्हणाली, ‘राम चरणसोबत डान्स करा अन् अर्ध्या दिवसात बारीक व्हा’; वजन कमी करण्यासाठी डान्स किती फायदेशीर?

अलीकडे नृत्य (डान्स), कार्डिओ आणि मजेदार वर्कआउट्सच्या मदतीने वजन कमी करण्याची पद्धत अधिक लोकप्रिय होत आहे. नृत्यामुळे शरीरातील कॅलरी वापरल्या जातात, चयापचय सुधारते आणि फिटनेस वाढतो. तसेच मानसिक आरोग्यावरही सकारात्मक परिणाम होतो. त्यामुळे वजन कमी करणे हे फक्त दिसण्यासाठी नसून एकूण आरोग्यासाठी आवश्यक जीवनशैली बदल मानले जाते. याबाबत तज्ज्ञ काय सांगतात ते जाणून घ्या.

नृत्य वजन कमी करण्यास कशी मदत करू शकते? (How Can Dance Help in Weight Loss?)

याबाबत द इंडियन एक्स्प्रेसला माहिती देताना टोन३० पिलेट्स येथील फिटनेस आणि पिलेट्स तज्ज्ञ डॉ. वजल्ला श्रावणी, एमटीपी यांनी सांगितले की, एका तासाच्या जास्त तीव्रतेच्या नृत्यामुळे(डान्स) एक सामान्य व्यक्ती ३५० ते ६०० कॅलरीज वापरल्या जाऊ शकते, जे त्यांच्या शरीराचे वजन, हालचालींची तीव्रता आणि स्टेप्सच्या सातत्यावर अवलंबून असते.

त्या पुढे सांगतात की, हे एका तासाच्या वेगवान झुम्बा सेशनच्या बरोबरीचे आहे आणि मध्यम गतीने धावण्यापेक्षा थोडेच कमी आहे. “नृत्यामध्ये पायांची आणि शरीराच्या वरच्या भागाची सतत हालचाल होत असल्यामुळे, हृदयाचे ठोके सतत वाढलेले राहतात. यामुळे अनेक नियोजित(Planned) कार्डिओ व्यायामांप्रमाणेच कॅलरी वापरल्या जातात, पण ते अधिक आनंददायक वाटते,” असे त्या स्पष्ट करतात.

वजन कमी करण्याच्या फायद्यांव्यतिरिक्त, ‘द आन्सर रूम’ येथील समुपदेशक आणि मानसोपचारतज्ज्ञ सोनल खंगारोट यांनी द इंडियन एक्सप्रेसला माहिती देताना नृत्याचा (डान्स) मेंदूच्या आरोग्यावर कसा सकारात्मक परिणाम होतो यावर प्रकाश टाकला आहे. “नृत्य (डान्स) केल्याने मेंदूचे अनेक भाग एकाच वेळी सक्रिय होतात, जसे की शारीरिक हालचालींवर नियंत्रण, स्मरणशक्ती आणि भावनिक नियमन केंद्रे. जेव्हा लोक नृत्य करतात, तेव्हा ते गुंतागुंतीच्या हालचाली करतात, ज्यामुळे समन्वय, चाल, संतुलन आणि अवकाशीय जाणीव सुधारते,” असे त्या सांगतात.

नृत्याचा (डान्स) मेंदूवर होणारा सकारात्मक परिणाम (Positive Impact of Dance on Brain Health)

त्यांच्या मते, नृत्याचे (डान्स) फायदे केवळ तात्काळ शारीरिक सुधारणांपुरते मर्यादित नाहीत. “कालांतराने ते मानसिक चपळता आणि स्मरणशक्ती टिकवून ठेवण्यास मदत करते. अभ्यासातून असेही दिसून आले आहे की नियमित नृत्यामुळे(डान्स) स्मृतिभ्रंशाचा (Dementia) धोका कमी होतो आणि नवीन चेतासंस्थेतील जोडण्या (neural connections ) तयार होतात , ज्याला न्यूरोजेनेसिस सांगतात,” असे त्या स्पष्ट करतात.

नृत्यामुळे (डान्स) सामाजिक नातेसंबंधही मजबूत होतात (Dance Also Strengthens Social Bonds)

खंगारोट सांगतात की, जेव्हा आपण इतरांसोबत, विशेषतः गटात किंवा ताळमेळ साधून नृत्य करतो, तेव्हा आपला मेंदू ऑक्सिटोसिन नावाचे संप्रेरक स्रवतो, ज्याला अनेकदा ‘बंधन निर्माण करणारे संप्रेरक’ म्हटले जाते. यामुळे विश्वास, आपलेपणा आणि सहकार्याची भावना निर्माण होते. “एकत्रितपणे एका विशिष्ट रचनेत नृत्य केल्याने अनेकदा आपल्यात एक समान उद्देशाची भावना निर्माण होते, ज्यामुळे विश्वास आणि सुसंवाद वाढतो आणि अधिक खोलवर नाते जोडण्यास मदत होते,” असे त्या नमूद करतात.

नृत्यामुळे (डान्स) समस्या सोडवण्याची क्षमता वाढते (Dance Improves Problem-Solving Skills)

“नृत्य (डान्स) हे हालचाल करण्यासाठी, विविध प्रकारच्या हालचाली करण्यासाठी, वेगवेगळ्या तालांवर नाचण्यासाठी आणि संगीताशी सुसंगत असलेल्या हालचालींचा शोध घेण्यासाठी एक व्यासपीठ उपलब्ध करून देते. यामुळे मेंदूतील सर्जनशील विचार आणि समस्या निराकरणासाठी जबाबदार असलेल्या भागांना चालना मिळते आणि अवकाशीय क्षमता देखील वाढते.”

याव्यतिरिक्त, त्या पुढे म्हणतात की,”नृत्यासाठी (डान्स) मोकळेपणा, उत्स्फूर्तता आणि ऐनवेळी बदल करण्याची क्षमता आवश्यक असते, ज्यामुळे व्यक्ती समस्या सोडवण्यात अधिक पारंगत होते.