Nosebleed Causes And Cancer Signs: नाकातून अचानक रक्त येणे ही अनेकदा कोरडी हवा, नाकाला झालेली किरकोळ इजा किंवा इतर सामान्य कारणांमुळे होणारी समस्या असू शकते. त्यामुळे एक-दोन वेळा नाकातून रक्त आल्याने लगेच घाबरण्याची गरज नाही. मात्र नाकातून वारंवार रक्त येत असेल आणि त्यासोबत काही इतर लक्षणेही दिसत असतील, तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नये. काही दुर्मिळ परिस्थितींमध्ये वारंवार नाकातून रक्त येणे हे नाक आणि सायनसच्या कॅन्सरचे लक्षण असू शकते. हा कॅन्सर तुलनेने दुर्मिळ असून नाकाच्या आतील भागाला म्हणजेच नेजल कॅव्हिटीला किंवा सायनसमध्ये सुरुवात होऊ शकते.
नाकातून रक्त येणे कोणत्या कॅन्सरचा संकेत असू शकतो?
नाकातून अचानक किंवा वारंवार रक्त येणे हे नाक आणि सायनसच्या कॅन्सरमध्ये दिसणाऱ्या लक्षणांपैकी एक असू शकते. हा कॅन्सर नाकाच्या आतील भागात किंवा सायनसमध्ये सुरू होतो. नाक आणि सायनस श्वास घेणे, वास ओळखणे तसेच श्वसनमार्गाचे संरक्षण करण्यामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावतात. कॅन्सर किती गंभीर आहे हे तो आसपासच्या भागात किंवा शरीराच्या इतर ठिकाणी किती पसरला आहे, यावर अवलंबून असते. उपचारांमध्ये परिस्थितीनुसार शस्त्रक्रिया, रेडिओथेरपी आणि केमोथेरपी यांचा वापर केला जाऊ शकतो.
नाकातून रक्त येण्यासोबत ‘ही’ लक्षणे दिसत आहेत का?
नाक आणि सायनसच्या कॅन्सरची सुरुवातीची काही लक्षणे साध्या नाकाच्या समस्यांसारखी वाटू शकतात. त्यामुळे लोक त्याकडे दुर्लक्ष करण्याची शक्यता असते.
खालीलपैकी लक्षणे सतत किंवा वारंवार जाणवत असतील, तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे.
१. नाकाची एक बाजू सतत बंद राहणे
सर्दी किंवा अॅलर्जी नसतानाही नाकाची एक बाजू सतत बंद राहत असेल आणि ही समस्या बराच काळ सुधारत नसेल, तर त्याची तपासणी करून घेणे योग्य ठरते.
२. वास घेण्याची क्षमता कमी होणे
पूर्वीप्रमाणे वास जाणवत नाही किंवा सूंघण्याच्या क्षमतेत अचानक बदल झाला आहे, तर त्याकडेही दुर्लक्ष करू नये.
३. नाकातून किंवा घशात रक्तमिश्रित श्लेष्मा येणे
नाकातून किंवा घशात सतत श्लेष्मा येणे आणि त्यामध्ये रक्त दिसणे हेही तपासण्यासारखे लक्षण आहे.
कॅन्सरचा परिणाम वाढल्यास डोळ्यांवरही होऊ शकतो परिणाम
नाक आणि सायनसचा भाग डोळ्यांच्या जवळ असल्याने, आजार वाढल्यास काही रुग्णांमध्ये डोळ्यांशी संबंधित लक्षणे दिसू शकतात. उदाहरणार्थ—
- वस्तू दोन-दोन दिसणे
- एका डोळ्यातून सतत पाणी येणे
- डोळा बाहेरच्या बाजूला आलेला दिसणे
- दृष्टी कमी होणे किंवा दृष्टीमध्ये बदल जाणवणे
अशी लक्षणे दिसल्यास स्वतःहून कारण ठरवण्याऐवजी वैद्यकीय तपासणी करून घेणे आवश्यक आहे.
चेहऱ्यावर वेदना किंवा सुन्नपणा? हेही लक्षात घ्या
नाक आणि सायनसच्या कॅन्सरचा प्रभाव आसपासच्या भागांवर पडल्यास आणखी काही लक्षणे दिसू शकतात.
- चेहऱ्यावर सतत वेदना किंवा सुन्नपणा
- तोंड उघडताना त्रास
- एक किंवा अधिक दात सैल होणे
- कानात वेदना किंवा दाब जाणवणे
- मानेवर सूज येणे
- चेहरा, नाक किंवा तोंडाच्या वरच्या भागात म्हणजेच टाळूवर गाठ जाणवणे
यांचा समावेश होऊ शकतो.
कोणाला नाक आणि सायनसच्या कॅन्सरचा धोका अधिक असू शकतो?
हा कॅन्सर कोणालाही होऊ शकतो आणि प्रत्येक रुग्णामध्ये त्याचे कारण स्पष्ट असेलच असे नाही. मात्र काही घटकांमुळे धोका वाढू शकतो.
धूम्रपान: नियमित धूम्रपान करणाऱ्यांमध्ये विविध कॅन्सरचा धोका वाढतो.
HPV संसर्ग: काही प्रकारच्या ह्यूमन पॅपिलोमाव्हायरसचा संसर्गही जोखीम घटकांपैकी एक असू शकतो.
कामाच्या ठिकाणी विशिष्ट धुळीच्या संपर्कात येणे: लाकूड, चामडे किंवा कापडाची धूळ तसेच काही रासायनिक पदार्थांचा दीर्घकाळ संपर्क असलेल्या व्यक्तींमध्ये धोका वाढू शकतो.
पूर्वीची रेडिओथेरपी: बालपणी रेटिनोब्लास्टोमासारख्या आजारासाठी रेडिओथेरपी घेतलेल्या व्यक्तींमध्येही काही परिस्थितींमध्ये धोका वाढू शकतो.
नाकातून रक्त आलं म्हणजे कॅन्सरच असतो का?
नाही. नाकातून रक्त येण्यामागे अनेक सामान्य कारणे असू शकतात. कोरडी हवा, नाक खाजवणे किंवा नाकाला झालेली किरकोळ इजा यामुळेही रक्त येऊ शकते. मात्र रक्तस्राव वारंवार होत असेल, थांबत नसेल किंवा त्यासोबत नाकाची एक बाजू सतत बंद राहणे, वास कमी होणे, रक्तमिश्रित श्लेष्मा, चेहऱ्यावर वेदना/सुन्नपणा किंवा दृष्टीतील बदल अशी लक्षणे दिसत असतील, तर डॉक्टरांकडून तपासणी करून घेणे महत्त्वाचे आहे. वेळीच तपासणी झाल्यास कारण समजण्यास आणि आवश्यक उपचार सुरू करण्यास मदत होते. त्यामुळे अशा लक्षणांकडे दीर्घकाळ दुर्लक्ष करू नका.
