Comedian Zakir Khan takes long break due to health reasons : सध्याच्या काळात बर्नआऊट, झोपेची कमतरता आणि सातत्यपूर्ण कामाचे शरीरावर येणारे दडपण याबाबत सातत्याने चर्चा होत आहे. या पार्श्वभूमीवर, स्टँड-अप कॉमेडियन झाकिर खानने कॉमेडीपासून दीर्घकाळ दूर राहण्याचा निर्णय घेतल्याची माहिती दिली आहे. त्यांच्या ‘पापा यार’ टूरदरम्यान, हैदराबादमध्ये झालेल्या लाईव्ह शोमध्ये झाकिरने सांगितले की,”हा ब्रेक तीन ते पाच वर्षांपर्यंत असू शकतो.” त्यांने प्रेक्षकांना उद्देशून म्हटले, “हा ब्रेक माझ्या आरोग्याची काळजी घेण्यासाठी आणि काही अन्य गोष्टी सोडवण्यासाठी आहे. आज जे लोक येथे आहेत, ते माझ्या हृदयाच्या खूप जवळ आहेत. तुमच्या उपस्थितिचे मूल्य माझ्यासाठी शब्दांपेक्षा जास्त आहे आणि मी तुमचा नेहमी ऋणी राहीन.”
झाकिर खानच्या आरोग्याच्या तक्रारी आणि कौटुंबिक अनुवांशिक आजार (Zakir Khan’s health concerns and genetic illnesses)
गोल्फ न्यूजला दिलेल्या मुलाखतीत झाकिरने सांगितले की हा निर्णय अचानक झाला नाही, तर वाढत्या आरोग्याच्या तक्रारींमुळे घेतला आहे, ज्यापैकी काही अनुवांशिक आहेत. “माझ्या आरोग्याची काळजी घेणे आवश्यक आहे. माझ्या कुटुंबात काही अनुवांशिक आजार आहेत जे विशिष्ट वयानंतर दिसू लागतात. त्याशिवाय मीच माझ्या शरीराचे नुकसान केलं आहे, फक्त दोन तास झोप घेतल्यावर हजारो लोकांशी भेट घेतली. कारण तुम्ही ज्या शहरात पोहचता, लगेच लोकांना भेटायला सुरुवात होते,” त्यांनी स्पष्ट केले. तो आपल्या कुटुंबातील पहिला व्यक्ती होता ज्याला मोठं यश मिळालं. त्यामुळे त्याच्यावर खूप दबाव होता. पुढील पिढ्यांसाठी काहीतरी मजबूत आधार तयार व्हावा, यासाठी त्याने जवळपास दहा वर्षे इतर सगळ्या गोष्टी बाजूला ठेवून फक्त कामालाच प्राधान्य दिलं.
दीर्घकाळ सतत काम केल्याने होणारे शारीरिक परिणाम (Physical effects of prolonged continuous work)
झाकिर म्हणाले, “जेव्हा तुम्ही दहा वर्ष सतत गती वाढवून चालता, शरीरावर परिणाम होणे निश्चित आहे. मी सुरुवातीला विचार केला की कामाबरोबर आरोग्य सांभाळू शकतो. पण मागील वर्षी अमेरिकेत असताना मला कळाले की, हे दोन्ही एकाच वेळी शक्य नाही. तेव्हाच मी हा निर्णय घेतला.”
दीर्घकाळ झोपेचा तुटवडा आणि तणावाचे परिणाम ( how does long-term sleep deprivation, irregular routines, and sustained work stress physically affect the body over time?)
याबाबत दी इंडियन एक्स्प्रेसबरोबर संवाद साधताना, एलिट केअर क्लिनिकचे सल्लागार तज्ज्ञ डॉ. पल्लीती शिवा कार्तिक रेड्डी यांच्या मते, “सुरुवातीला शरीर आश्चर्यकारकपणे संतुलन राखते, ज्यामुळे लोकांना वाटते की ते कमी झोप घेऊनही कार्यक्षम राहू शकतात. परंतु, दीर्घकालीन झोपेचा तुटवडा आणि सततचा तणाव हॉर्मोनल संतुलन, रोगप्रतिकारक क्षमता, चयापचय आणि हृदयाचे आरोग्य हळूहळू बिघडवतो.”
त्यामुळे काळानुसार “सतत थकवा, दाह(inflammation), इन्सुलिन प्रतिकार (insulin resistance), रोगप्रतिकारक शक्ती कमी होणे, पचनसंस्था समस्या, चिंता, नैराश्य, हृदयविकाराचा धोका वाढणे” यांसारखी समस्या निर्माण होतात. अचानक बर्नआऊट किंवा आजार दिसल्यास, हे अनेक वर्षांच्या शारीरिक ताणाचे ( physiological overload) परिणाम असतात.
अनुवांशिक आजार असलेल्या लोकांसाठी जीवनशैली सुधारण्याचे महत्त्व (Lifestyle modification can delay genetic illnesses)
अनुवांशिक आजारांची शक्यता असलेल्या व्यक्तींमध्ये, त्या जनुकांचा आजार लवकर उफाळतो की बराच काळ निष्क्रिय राहतो, हे जीवनशैलीच्या निवडींवर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असते, असे डॉ. रेड्डी सांगतात.
डॉ. रेड्डी म्हणतात, “अनुवांशिक आजार असलेल्या लोकांसाठी, जीवनशैलीच्या निवडी महत्त्वपूर्ण ठरतात. नियमित झोप, तणाव नियंत्रण, संतुलित आहार, आणि प्रतिबंधक आरोग्य तपासणी हे लवकर सुरू केल्यास आजार उशिरा किंवा कमी प्रमाणात दिसू शकतात. शरीर संघर्ष करत असल्याची इशारा चिन्हे म्हणजे सतत थकवा, अस्पष्ट वेदना, पचनाचे त्रास, मूड बदल, सामान्य आजारांपासून मंद गतीने बरे होणे, आणि सतत ताणाखाली असल्याची भावना.”
झाकिर खानच्या अनुभवातून स्पष्ट होते की,”दीर्घकाळ कामाचे आणि अनुवांशिक घटकांचे मिश्रण शरीरावर खोल परिणाम करू शकते, आणि आरोग्याला प्राधान्य देणे आवश्यक आहे.
टीप -वरील लेख प्राप्त माहितीवर आधारित आहे
