४० वर्षांनंतरही कमी झालेली नजर हळूहळू होईल तीक्ष्ण, चष्माही होईल गुल; फक्त ‘हे’ पदार्थ खाल्ल्यास कधीच खराब होणार नाहीत डोळे

शरीरातील मुक्त रॅडिकल्स आणि अँटिऑक्सिडंट्समधील असंतुलन लेन्सच्या पेशींना नुकसान पोहोचवते. सूर्यापासून येणारे हानिकारक अतिनील किरण, प्रदूषण व खराब आहार यांमुळे हा ऑक्सिडेटिव्ह ताण वाढतो, ज्यामुळे लेन्सची पारदर्शकता कमी होते.

मोतीबिंदू होण्यास अनेक घटक कारणीभूत ठरू शकतात, ज्यात वृद्धत्व, मधुमेह, दुखापत, जास्त स्टिरॉइडचा वापर, अतिनील किरणे आणि आनुवंशिक घटक यांचा समावेश आहे. मोतीबिंदूमुळे लक्षणे उद्भवू शकतात जसे की:

• दृष्टी धूसर होणे.
• रात्रीची दृष्टी कमी असणे
• रंग फिकट किंवा पिवळे दिसतात.
• एका डोळ्याने दुहेरी गोष्टी पाहणे (दुहेरी दृष्टी).
• यामध्ये चष्म्याचा नंबर वारंवार बदलणे समाविष्ट आहे.

क्लिनिकल न्यूट्रिशनिस्ट व कन्सल्टंट फार्मासिस्ट डॉ. जावेद खान यांच्या मते, मोतीबिंदू सामान्यतः ४० वर्षांच्या वयानंतर होतो; परंतु आहारात काही आवश्यक पोषक तत्त्वांच्या कमतरतेमुळे ही समस्या लहान वयातच लोकांना त्रास देऊ लागते. ‘ऑप्थॅल्मोलॉजी जर्नल’मध्ये प्रकाशित झालेल्या एका मोठ्या अभ्यासानुसार, ज्या लोकांच्या आहारात क, ड, ई, बी६, बी९, बी१२ ही जीवनसत्त्वे कमी प्रमाणात असतात, त्यांना मोतीबिंदू होण्याचा धोका ३३% जास्त असतो.

संशोधनानुसार, ६० वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या अंदाजे ४०% लोकांना मोतीबिंदू हा आजार असतो. हा आजार हळूहळू वाढतो आणि डोळ्यांना मोठे नुकसान झाल्यानंतरच तो आढळतो. मोतीबिंदू टाळण्यासाठी, तुमच्या आहारात काही आवश्यक पोषक तत्त्वांचा समावेश करा. डोळ्यांचे आरोग्य मजबूत करण्यात काही जीवनसत्त्वे महत्त्वाची भूमिका बजावतात. चला अशा जीवनसत्त्वांचा शोध घेऊया जे मोतीबिंदू रोखण्यास आणि वयाच्या ५० व्या वर्षीही दृष्टी तीक्ष्ण
राखण्यास मदत करू शकतात.

ई जीवनसत्त्व

ई जीवनसत्त्व हे डोळ्यांसाठी एक आवश्यक अँटिऑक्सिडंट आहे. ते मुक्त रॅडिकल्सना निष्क्रिय करते, जे डोळ्यांच्या लेन्समधील प्रथिनांना नुकसान करतात. ते रेटिनल पेशींचे संरक्षण करते आणि वयाशी संबंधित डोळ्यांच्या आजारांचा धोका कमी करते. ते रोगप्रतिकारक शक्तीदेखील मजबूत करते आणि डोळ्यांच्या संसर्गापासून संरक्षण करते. बदाम, सूर्यफूल बियाणे, पालक व ॲव्होकॅडोमध्ये ई जीवनसत्त्व आढळते. चांगल्या शोषणासाठी, ऑलिव्ह ऑइल किंवा फॅटी फिशसारख्या निरोगी चरबींसोबत ते सेवन करणे फायदेशीर आहे.

अ जीवनसत्त्व

अ जीवनसत्त्वाचा उल्लेख केल्याशिवाय डोळ्यांच्या आरोग्याबद्दल चर्चा करणे अशक्य आहे. हे जीवनसत्त्व डोळ्यांमध्ये रोडोप्सिन नावाचे रंगद्रव्य तयार करण्यास मदत करते, जे कमी प्रकाशात किंवा अंधारात दृष्टी राखण्यास मदत करते. त्याच्या कमतरतेमुळे रातांधळेपणा येऊ शकतो. हे जीवनसत्त्व डोळ्यांना कोरडेपणा आणि संसर्गापासून वाचवते. त्यासाठी गाजर, गोड बटाटे, पालक, आंबा व यकृत हे चांगले स्रोत आहेत. हे चरबीमध्ये विरघळणारे जीवनसत्त्व आहे.

ड जीवनसत्त्व

ड जीवनसत्त्व सूर्यप्रकाशाद्वारे मिळते. ते केवळ हाडांसाठीच नाही, तर डोळ्यांच्या आरोग्यासाठीही महत्त्वाचे आहे. त्यात जळजळ कमी करण्याची आणि रोगप्रतिकारक शक्ती संतुलित करण्याची क्षमता आहे. ड जीवनसत्त्व डोळ्यांमधील दाब नियंत्रित करण्यास मदत करते, ज्यामुळे काचबिंदूचा धोका कमी होतो. ते रेटिनामधील रक्तप्रवाह सुधारते आणि मधुमेही रुग्णांमध्ये मधुमेह रेटिनोपॅथीचा धोका कमी करते. दररोज १५-२० मिनिटे सूर्यप्रकाशात राहणे, चरबीयुक्त मासे, अंड्याचा पिवळा भाग, फोर्टिफाइड दूध व मशरूम हे या जीवनसत्त्वाचे चांगले स्रोत आहेत. गरज पडल्यास डॉक्टरांच्या सल्ल्याने पूरक आहारदेखील घेता येतो.

B६, बB९, B१२ यांसारख्या ब जीवनसत्त्वाचे सेवन करणे

B जीवनसत्त्व ऑप्टिक नसा आणि रक्तवाहिन्यांच्या आरोग्यासाठी आवश्यक आहेत. ते होमोसिस्टीन, शरीरातील एक हानिकारक अमिनो आम्ल नियंत्रित करण्यास मदत करतात, ज्याचे अधिक प्रमाण ऑप्टिक नसांना नुकसान पोहोचवू शकते. B १२ जीवनसत्त्व ऑप्टिक नसांचे संरक्षण करते, B ९ (फोलेट) रेटिनल पेशी दुरुस्त करण्यास मदत करते व B ६ मज्जातंतूंचे संक्रमण सुधारते. हिरव्या पालेभाज्या, धान्ये, कडधान्ये, अंडी आणि समुद्री खाद्य हे ब जीवनसत्त्वाचे चांगले स्रोत आहेत. मांस न खाणाऱ्या लोकांमध्ये कमतरता अधिक सामान्य आहे. म्हणून पूरक आहार त्यांच्यासाठी आवश्यक असू शकतो.

निष्कर्ष

ही सर्व जीवनसत्त्वे डोळ्यांचे दीर्घकालीन आरोग्य राखण्यास मदत करतात आणि मोतीबिंदू व काचबिंदूसारख्या गंभीर आजारांचा धोका कमी करू शकतात. योग्य आहार, वेळेवर तपासणी आणि निरोगी जीवनशैलीद्वारे डोळ्यांचे रक्षण करता येते.