Heart Attack: गेल्या काही वर्षांत हृदयविकाराचा झटका आणि हृदयाशी संबंधित इतर आजारांच्या घटनांमध्ये सातत्याने वाढ होत आहे. त्यामुळे डॉक्टर आता नियमित तपासण्यांसोबतच ‘ApoB’ (Apolipoprotein B) ही रक्त तपासणी करण्याचा सल्ला देत आहेत. ही परवडणारी आणि सोपी चाचणी हृदयविकाराच्या धोक्याची पूर्वसूचना मिळण्यास मदत करू शकते, ज्यामुळे वेळेवर उपचार घेणे शक्य होते.
ApoB चाचणी म्हणजे काय आणि ती कशी काम करते?
ApoB ही रक्तातील हानिकारक लिपोप्रोटीन कणांचे प्रमाण मोजणारी एक सामान्य रक्त-चाचणी आहे; हे कण रक्तवाहिन्यांमध्ये ‘प्लाक’ (चरबीयुक्त साठा) जमा होण्यास कारणीभूत ठरू शकतात, ज्यामुळे हृदयविकाराचा झटका आणि पक्षाघात (स्ट्रोक) यांचा धोका वाढतो. कोलेस्ट्रॉलच्या नियमित चाचणीचे निष्कर्ष सामान्य दिसत असले तरीही या कणांचे प्रमाण वाढलेले असू शकते आणि ही चाचणी अशा स्थितीची प्रभावीपणे ओळख पटवते.
ही चाचणी LDL चाचणीपेक्षा कशी वेगळी आहे?
लिपीड प्रोफाईल किंवा LDL चाचण्या प्रामुख्याने कोलेस्ट्रॉलची पातळी दर्शवतात; तर ApoB चाचणी शरीरातील हानिकारक कणांची एकूण संख्या स्पष्ट करते. म्हणूनच हृदयविकाराचा धोका तपासण्यासाठी अनेक आरोग्य तज्ज्ञ याला अधिक अचूक साधन मानतात.
ApoB चाचणी कोणी नक्की करून घ्यावी?
डॉक्टरांच्या मते, प्रत्येकाने आयुष्यात किमान एकदा तरी ही चाचणी करून घेतली पाहिजे. मधुमेह, इन्सुलिन प्रतिरोध, लठ्ठपणा, वाढलेली ट्रायग्लिसराईड पातळी, कुटुंबात लहान वयात हृदयरोग होण्याचा इतिहास असलेल्या व्यक्तींसाठी किंवा सामान्य एलडीएल पातळी असूनही हृदयरोग होण्याचा धोका असलेल्या व्यक्तींसाठी ही चाचणी विशेषतः आवश्यक आहे.
ApoB चाचणीचा खर्च किती येतो?
ApoB चाचणी महाग नाही; ती साधारणपणे ३०० ते ५०० रुपयांच्या दरम्यान सहजपणे करून घेता येते, मात्र वेगवेगळ्या प्रयोगशाळांमध्ये याचे दर वेगवेगळे असू शकतात. अनेक सरकारी रुग्णालयांमध्ये ही चाचणी मोफत उपलब्ध असते.
चाचणीचे निष्कर्ष काय असावेत?
तज्ज्ञांच्या मते, हृदयविकाराचा धोका असलेल्या व्यक्तींसाठी ApoB ची पातळी ९० mg/dL पेक्षा कमी, उच्च धोका असलेल्यांसाठी ८० mg/dL पेक्षा कमी आणि ज्यांना यापूर्वी हृदयविकाराचा झटका आला आहे अशा रुग्णांसाठी ६५ mg/dL पेक्षा कमी असणे इष्ट मानले जाते.
ApoB ची पातळी जास्त असल्यास काय करावे?
जर तुमच्या अहवालात ApoB ची पातळी वाढलेली आढळली, तर तुमची जीवनशैली आणि आहारामध्ये बदल करणे आवश्यक आहे. ओट्स, डाळी आणि कडधान्ये यांसारख्या फायबरयुक्त (तंतुमय) पदार्थांचे सेवन वाढवा. रेड मीट, लोणी आणि सॅच्युरेटेड फॅटचे (संतृप्त चरबीचे) प्रमाण जास्त असलेले पदार्थ खाणे कमी करा. नियमित व्यायाम करा आणि कोणतेही औषध घेण्यापूर्वी किंवा स्वतःहून उपचार करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
