हृदयाच्या नसांमध्ये ब्लॉकेज झाल्याची ‘ही’ लक्षणे किरकोळ समजून दुर्लक्षित करू नका, नाहीतर हार्ट अटॅक येण्याचा मोठा धोका

कोणती आहेत धोक्याची लक्षणे?

हृदयाच्या नसांमध्ये अडथळा निर्माण झाल्याचे सर्वात सामान्य लक्षण म्हणजे छातीत होणारी वेदना किंवा जडपणा. या वेदनेला ‘अॅन्जायना’ असे संबोधले जाते. छातीच्या मध्यभागी दडपण, आवळल्यासारखी भावना किंवा जडपणा जाणवू शकतो. ही वेदना डाव्या हाताकडे, खांद्याकडे, मानेकडे, जबड्याकडे किंवा पाठीकडेही पसरू शकते. विशेषतः चालताना, जिने चढताना किंवा तणावाच्या प्रसंगी ही वेदना वाढते आणि विश्रांती घेतल्यावर काही प्रमाणात कमी होते.

याशिवाय श्वास घ्यायला त्रास होणे, अत्यंत थकवा जाणवणे, भोवळ येणे, मळमळ, थंड घाम फुटणे आणि अस्वस्थता हीही धोक्याची घंटा ठरू शकतात. काही रुग्णांमध्ये हृदयाचे ठोके अनियमित किंवा वेगाने जाणवू शकतात. विशेषतः महिलांमध्ये, वृद्ध व्यक्तींमध्ये आणि मधुमेह असलेल्या रुग्णांमध्ये ही लक्षणे ठळकपणे दिसून येत नाहीत. त्यांना तीव्र छातीत वेदना न होता अपचन, पाठदुखी, किरकोळ घबराट किंवा अशक्तपणा जाणवू शकतो; त्यामुळे आजाराची ओळख उशिरा होण्याचा धोका अधिक असतो.

ब्लॉकेज होण्यामागील कारणे कोणती?

उच्च रक्तदाब, मधुमेह, वाढलेले कोलेस्ट्रॉल आणि स्थूलता ही प्रमुख कारणे मानली जातात. धूम्रपानामुळे धमन्यांच्या आतील आवरणाला हानी पोहोचते आणि प्लाक तयार होण्याची प्रक्रिया वेगाने सुरू होते. शारीरिक हालचालींचा अभाव, असंतुलित व मेदयुक्त आहार, अति तळलेले व प्रक्रिया केलेले अन्नपदार्थ यांचे सेवन तसेच सातत्याने ताणतणावाखाली राहणे यामुळे धोका अधिक वाढतो. ज्यांच्या कुटुंबात हृदयरोगाचा इतिहास आहे, त्यांच्यात हा धोका तुलनेने अधिक असतो.

बचाव कसा करावा?

हृदयविकार टाळण्यासाठी वेळोवेळी तपासणी करणे अत्यावश्यक आहे. लिपिड प्रोफाइल, विद्युतहृदलेख (ईसीजी) आणि ताण चाचणी यांसारख्या तपासण्या जोखमीचे संकेत लवकर ओळखण्यास मदत करतात. संतुलित व पौष्टिक आहार, नियमित व्यायाम, धूम्रपानाचा त्याग आणि ताणनियंत्रण यांचा अवलंब केल्यास हृदय निरोगी ठेवता येते.

लक्षणे किरकोळ वाटली तरी त्याकडे दुर्लक्ष करू नका, कारण हृदय इशारे देत असते; फक्त आपण ते ओळखणे आवश्यक आहे. वेळीच दक्षता घेतल्यास मोठा अनर्थ टाळता येऊ शकतो.

(Disclaimer: वरील माहिती प्राप्त माहितीवर आधारित असून अधिक माहितीसाठी तज्ज्ञ/डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.)