Heart Failure Reason: दूध पिणे आरोग्यासाठी खूप फायदेशीर मानले जाते. पण दूध पिण्यामुळे हृदय निकामी (हार्ट फेल) होऊ शकते, असे सांगितले तर? ऐकायला धक्कादायक वाटेल, पण ३३ वर्षांच्या एका तरुणासोबत असेच घडले. डॉ. शालिनी सिंग सालुंके यांनी इन्स्टाग्राम पोस्टद्वारे एक वैद्यकीय प्रकरण (मेडिकल केस) शेअर केले आहे. त्यामध्ये एका तरुणाचे हृदय निकामी झाले आणि त्यामागे दूध पिण्याचाही एक संबंध होता.

मात्र, फक्त दूध पिण्यामुळे हृदयावर परिणाम होत नाही. दूध पिण्याची चुकीची पद्धत आणि त्यासोबत होणाऱ्या काही छोट्या चुका गंभीर ठरू शकतात. डॉक्टरांच्या मते, यामागे मुख्यतः दोन चुका कारणीभूत होत्या. त्या प्रत्येकाने टाळणे गरजेचे आहे. चला, याबद्दल सविस्तर जाणून घेऊया.

३३ वर्षांच्या तरुणासोबत नेमके काय घडले?

डॉ. शालिनी सांगतात की, ३३ वर्षीय रमेशला ब्रुसेलोसिस (Brucellosis) हा संसर्ग झाला होता. त्यामुळे त्याला सलग २० दिवस ताप होता आणि त्यानंतर त्याचे हृदय निकामी झाले. ब्रुसेलोसिस हा Brucella नावाच्या जीवाणूमुळे (बॅक्टेरिया) होणारा संसर्ग आहे. हा संसर्ग संक्रमित जनावरांच्या संपर्कातून किंवा त्यांच्या दुधातून माणसांमध्ये पसरू शकतो. विशेषतः न उकळलेले (कच्चे) किंवा पाश्चराइज न केलेले दूध आणि त्यापासून बनवलेले दुग्धजन्य पदार्थ संसर्गाचे कारण ठरू शकतात.

या २ चुका ठरल्या कारण

अनेक वर्षे ॲसिडिटीच्या गोळ्या घेणे

डॉ. शालिनी सांगतात की, रमेशला ॲसिडिटीचा त्रास होता. त्यामुळे तो अनेक वर्षांपासून ॲसिडिटीच्या गोळ्या (अँटासिड्स) घेत होता. या औषधांचा दीर्घकाळ वापर केल्यामुळे पोटात तयार होणारे आम्ल (ॲसिड) कमी होते. त्यामुळे अन्नासोबत शरीरात जाणाऱ्या काही हानिकारक जीवाणूंविरुद्ध नैसर्गिक संरक्षण कमी होऊ शकते.

कच्च्या दुधामुळे शरीरात पोहोचला जीवाणू

डॉक्टर सांगतात की, रमेशची दुसरी चूक म्हणजे तो म्हशीचे कच्चे दूध पित होता. कच्च्या दुधात कधी कधी Brucella हा जीवाणू असू शकतो. पोटातील आम्ल आधीच कमी झाल्यामुळे हा जीवाणू नष्ट झाला नाही. तो रक्ताद्वारे थेट हृदयापर्यंत पोहोचला. त्यामुळे रमेशला इन्फेक्टिव्ह एंडोकार्डायटिस (हृदयाच्या आतील आवरण आणि झडपांचा संसर्ग) झाला. पुढे याच संसर्गामुळे त्याचे हृदय निकामी झाले.

या २ चुका करू नका

डॉक्टरांच्या मते, या मेडिकल केसमधून दोन महत्त्वाच्या गोष्टी शिकण्यासारख्या आहेत.

  • ॲसिडिटीच्या गोळ्या स्वतःहून किंवा सतत घेऊ नका. ॲसिडिटीचा त्रास दीर्घकाळ होत असेल तर डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
  • कधीही कच्चे किंवा पाश्चराइज न केलेले दूध पिऊ नका. अशा दुधात हानिकारक जीवाणू असू शकतात, जे थेट रक्तात जाऊन गंभीर संसर्ग करू शकतात.

हार्ट फेलियरची लक्षणे कोणती?

  • थोडे चालले किंवा थोडे काम केले तरी धाप लागणे.
  • झोपल्यावर श्वास घेण्यास त्रास होणे.
  • पाय आणि घोट्यांना सूज येणे.
  • सतत थकवा आणि अशक्तपणा जाणवणे.
  • सतत खोकला येणे किंवा छातीत जडपणा जाणवणे.
  • हृदयाची धडधड खूप वेगाने किंवा अनियमित जाणवणे.
  • छातीत तीव्र वेदना, खूप जास्त धाप लागणे, बेशुद्ध पडणे किंवा ओठ निळे पडणे अशी गंभीर लक्षणे दिसल्यास तात्काळ वैद्यकीय मदत घ्या.

(Disclaimer: वरील माहिती प्राप्त माहितीवर आधारित असून अधिक माहितीसाठी तज्ज्ञ/डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.)