रात्री दुधात मिसळून प्या ‘या’ २ गोष्टी; सकाळी मिनिटांत पोट होईल साफ! बद्धकोष्ठतेवर डॉक्टरांचा रामबाण उपाय

आयुर्वेद आणि युनानी औषधशास्त्रातील तज्ञ डॉ. सलीम झैदी यांच्या मते, जर तुम्हाला बद्धकोष्ठतेचा त्रास होत असेल आणि सकाळी उठल्यानंतर तुम्हाला तासनतास शौचालयात बसावे लागत असेल, तर तुम्ही रात्री झोपण्यापूर्वी दुधात इसबगोल आणि सैंधव मीठ मिसळून प्यावे. दुधासह या दोन्ही गोष्टींचे सेवन केल्याने पचनक्रिया सुधारते आणि सकाळी पोट साफ होण्यास मदत होते. पण, प्रत्येक व्यक्तीचे शरीर आणि पचनसंस्था वेगवेगळी असते. इसबगोल आणि मीठ यांचे सेवन बद्धकोष्ठतेवर उपचार करण्यासाठी कसे उपयुक्त ठरते, हे तज्ञांकडून जाणून घेऊया.

इसबगोल कसे पोट साफ करते? (How does Isabgol cleanse the stomach?)

इसबगोल हे एक मलवर्धक फायबर आहे. ते आतड्यांमध्ये पाणी शोषून घेऊन जेलसारखा पदार्थ तयार करते, ज्यामुळे शौच मऊ आणि अधिक प्रमाणात होऊन आतड्यांमधून बाहेर पडण्यास सोपे जाते. तथापि, इसबगोल घेताना भरपूर पाणी पिणे महत्त्वाचे आहे, कारण कमी पाण्यासोबत फायबर घेतल्यास बद्धकोष्ठतेची समस्या वाढू शकते. डॉ. सलीम यांनी सांगितले की, एक चमचा इसबगोल आणि थोडे सैंधव मीठ दुधात मिसळून प्यायल्यास बद्धकोष्ठता नियंत्रणात ठेवण्यास मदत होऊ शकते.

इसबगोल आणि सैंधव मीठ यांचे मिश्रण बद्धकोष्ठतेपासून आराम मिळवण्यासाठी खूप प्रभावी मानले जाते. वैद्यकशास्त्र आणि आयुर्वेद या दोन्ही सिद्धांतांनुसार, या दोन गोष्टी पोटावर किंवा आतड्यांवर वेगवेगळ्या पण एकमेकांना पूरक अशा प्रकारे एकत्र काम करतात.

मणिपालसिग्नामध्ये प्रकाशित झालेल्या एका अहवालानुसार, जेव्हा तुम्ही इसबगोल घेता, तेव्हा ते आतड्यांमध्ये जाते, स्पंजप्रमाणे पाणी शोषून घेते आणि पसरून एक जाडसर जेलसारखा पदार्थ तयार करते. ते कोरड्या आणि कठीण विष्ठेमध्ये ओलावा आणते, तिला मऊ आणि भरीव बनवते, जेणेकरून आतड्यांवर दाब येत नाही आणि विष्ठा सहजपणे बाहेर पडते. ज्या लोकांना दूध पचायला त्रास होतो किंवा ज्यांना लॅक्टोजची ॲलर्जी आहे, त्यांना दुधामुळे गॅस, पोट फुगणे आणि इतर समस्या जाणवू शकतात.

इसबगोल घेताना पाणी आवश्यक आहे. इसबगोल किंवा कोणताही भरीव फायबरयुक्त पदार्थ सेवन करताना पुरेसे पाणी पिणे आवश्यक आहे. ते घेतल्यानंतर तुम्ही पुरेसे पाणी न प्यायल्यास, विष्ठा अधिक कठीण होऊ शकते आणि गिळण्यास त्रास होऊ शकतो. त्यामुळे इसबगोल पुरेसे पाणी पिऊनच घ्यावे. बद्धकोष्ठतेवरील उपचार हे त्याच्या कारणावर आणि तीव्रतेवर अवलंबून असतात. अधूनमधून होणाऱ्या सौम्य बद्धकोष्ठतेवर आहारात फायबरचे प्रमाण वाढवणे, पाणी पिणे आणि शारीरिक हालचाल करणे फायदेशीर ठरू शकते. परंतु, जर बद्धकोष्ठता दीर्घकाळ टिकणारी, वारंवार होणारी असेल आणि या घरगुती उपायांनी बरी होत नसेल, तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.

बद्धकोष्ठतेपासून सुटका मिळवण्यासाठी हे ५ विशेष उपाय करा (Follow these 5 special remedies to get rid of constipation)

सकाळची दिनचर्या नियमित ठेवा ( Keep a regular morning routine)

सकाळी उठल्यावर पुरेसे पाणी पिणे आणि दररोज एका निश्चित वेळी शौचालयात जाण्याची सवय लावणे काही लोकांसाठी फायदेशीर ठरू शकते. विशेषतः नाश्त्यानंतर, शरीरातील गॅस्ट्रोकोलिक रिफ्लेक्स (पोटातील स्नायूंची प्रतिक्रिया) सक्रिय होते, ज्यामुळे शौचास जाण्याची इच्छा वाढू शकते. पण, इच्छा नसतानाही शौचालयात जास्त वेळ बसून जोर लावणे टाळावे.

शौचालयात फोनचा वापर कमी करा (Reduce phone use in the toilet)

फोन वापरताना शौचालयात जास्त वेळ बसण्याची सवय टाळणे चांगले. शौचालयाच्या सीटवर जास्त वेळ बसल्याने आणि अनावश्यक दाब दिल्याने मूळव्याधीसारख्या समस्यांचा धोका वाढू शकतो. त्यामुळे शौचालयात जा, शौचास बसा आणि गरज भागल्यानंतरच बाहेर या.

दररोज शारीरिक हालचाल वाढवा (Increase daily physical activity)

शारीरिक हालचालींच्या अभावामुळे बद्धकोष्ठतेची समस्या वाढू शकते. म्हणून दिवसभर सक्रिय राहण्याचा प्रयत्न करा. नियमित चालणे किंवा इतर मध्यम स्वरूपाचा व्यायाम आतड्यांची हालचाल सुधारण्यास मदत करू शकतो. जेवणानंतर हलके चालणे हा देखील तुमची दैनंदिन शारीरिक हालचाल वाढवण्याचा एक सोपा मार्ग आहे.

आहारात फायबर वाढवा(Increase the amount of fiber in the diet)

बद्धकोष्ठता टाळण्यासाठी आहारात पुरेसे फायबर असणे महत्त्वाचे आहे. फळे, भाज्या, संपूर्ण धान्य, कडधान्ये, ओट्स, ओटमील, चिया सीड्स आणि जवस यांसारखे पदार्थ फायबरचे चांगले स्रोत आहेत. पपई, पेरू, नाशपाती, सफरचंद, भेंडी आणि हिरव्या भाज्यांचा देखील आहारात समावेश केला जाऊ शकतो. फायबरचे प्रमाण हळूहळू वाढवणे चांगले आहे, कारण अचानक जास्त फायबर घेतल्याने गॅस आणि पोट फुगण्याची समस्या उद्भवू शकते.

फायबरसोबत पुरेसे पाणी देखील आवश्यक आहे (Along with fiber, adequate water is also essential)

शरीरात पुरेसे पाणी असेल तेव्हाच फायबर अधिक चांगल्या प्रकारे कार्य करते. म्हणून, फायबर वाढवण्यासोबतच पुरेसे द्रवपदार्थ घेणे महत्त्वाचे आहे. प्रत्येक व्यक्तीची पाण्याची गरज वेगवेगळी असते, त्यामुळे सर्व लोकांसाठी दोन ते तीन लिटर पाण्याचे निश्चित लक्ष्य आवश्यक नसते. पाण्याची गरज बदलू शकते.