Kidney Disease Symptoms: किडनी (मूत्रपिंड) आपल्या शरीरातील सर्वात महत्त्वाच्या अवयवांपैकी एक आहे. ती रक्तातील घाण आणि अतिरिक्त पाणी बाहेर काढण्यासोबतच शरीरातील मिनरल्सचे संतुलन राखण्याचे आणि ब्लड प्रेशर नियंत्रित ठेवण्याचे काम करते. समस्या अशी आहे की किडनीशी संबंधित अनेक आजार सुरुवातीच्या काळात कोणतीही विशेष लक्षणे दाखवत नाहीत.
त्यामुळे खाली लेखात दिलेल्या काही समस्या तुम्हाला दीर्घकाळापासून जाणवत असतील किंवा वारंवार होत असतील, तर त्याकडे दुर्लक्ष करण्याऐवजी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे गरजेचे आहे. वेळेवर तपासणी केल्यास किडनीची समस्या लवकर लक्षात येऊ शकते आणि ती वाढण्याचा वेग कमी करता येतो.
कोणत्या समस्यांकडे दुर्लक्ष करू नये?
१. वारंवार लघवी होणे किंवा लघवीच्या पद्धतीत बदल
नेहमीपेक्षा जास्त किंवा कमी लघवी होण्यामागे अनेक कारणे असू शकतात. पण जर असे सतत होत असेल, विशेषतः रात्री वारंवार लघवीला उठावे लागत असेल, तर डॉक्टरांकडून तपासणी करून घेणे योग्य आहे.
२. लघवीमध्ये फेस दिसणे
लघवीमध्ये सतत फेस दिसत असेल, तर लघवीत प्रोटीन जाण्याचे हे लक्षण असू शकते. असे वारंवार दिसत असल्यास युरिन टेस्टबाबत डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
३. पाय, घोटे किंवा चेहऱ्यावर सूज
जेव्हा किडनी शरीरातील अतिरिक्त पाणी आणि मीठ व्यवस्थित बाहेर काढू शकत नाही, तेव्हा शरीरात पाणी साचल्यामुळे सूज येऊ शकते.
४. सतत थकवा आणि अशक्तपणा
किडनीचा आजार वाढल्यावर थकवा, ऊर्जा कमी होणे आणि लक्ष केंद्रित करण्यात अडचण यांसारख्या समस्या जाणवू शकतात. मात्र, या लक्षणांमागे इतरही अनेक कारणे असू शकतात.
कोणत्या लोकांनी जास्त काळजी घ्यावी?
डायबिटीस, हाय ब्लड प्रेशर, हृदयविकार, लठ्ठपणा, कुटुंबात किडनी फेल्युअरचा इतिहास आणि वाढते वय यांसारख्या कारणांमुळे CKDचा धोका वाढू शकतो.
किडनीची तपासणी कशी केली जाते?
किडनीचे आरोग्य तपासण्यासाठी डॉक्टर साधारणपणे eGFR ही ब्लड टेस्ट आणि uACR ही युरिन टेस्ट करू शकतात. eGFRमुळे किडनी रक्त फिल्टर करण्याचे काम किती चांगले करत आहे, याचा अंदाज येतो. तर uACR टेस्टमुळे लघवीमध्ये अल्ब्युमिन किंवा प्रोटीन आहे की नाही, हे समजण्यास मदत होते.
हेही लक्षात ठेवा
यापैकी कोणतेही एक लक्षण दिसणे म्हणजे किडनीचा आजार आहे, असे थेट म्हणता येत नाही. मात्र, ही लक्षणे वारंवार होत असतील, दीर्घकाळापासून असतील किंवा डायबिटीस/हाय BPसारखे धोके असतील, तर डॉक्टरांकडून तपासणी करून घेणे चांगले.
किडनीचा आजार सुरुवातीच्या टप्प्यात अनेकदा कोणतीही लक्षणे दाखवत नाही. त्यामुळे धोका असलेल्या लोकांनी नियमित तपासणी करून घेणे महत्त्वाचे आहे.
(Disclaimer: वरील माहिती प्राप्त माहितीवर आधारित असून अधिक माहितीसाठी तज्ज्ञ/डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.)
