High Blood Pressure: उच्च रक्तदाब (हायपरटेन्शन) ही आजकाल अनेकांना भेडसावणारी एक सामान्य, पण गंभीर समस्या बनली आहे. या समस्येकडे दुर्लक्ष करणे धोक्याचे ठरू शकते. कारण दीर्घकाळ उच्च रक्तदाब राहिल्याने हृदय, मूत्रपिंड आणि मेंदूचे नुकसान होऊ शकते. रक्तदाब नियंत्रित करण्यासाठी केवळ औषधोपचार पुरेसे नसून, आहार आणि जीवनशैलीत बदल करणेही अत्यावश्यक आहे. या बाबतीत बीट हे कंदमूळ अत्यंत गुणकारी ठरू शकते.
त्यातील आहारातून मिळणारे नायट्रेट शरीराला नायट्रिक ऑक्साइड तयार करण्यास मदत करते, ज्यामुळे रक्तवाहिन्या शिथिल होण्यास मदत होते. उच्च रक्तदाब असलेल्या रुग्णांसाठी बीट कशा प्रकारे फायदेशीर ठरते, ते येथे दिले आहे.
उच्च रक्तदाबासाठी बीट का फायदेशीर?
बीटमध्ये भरपूर प्रमाणात नायट्रेट्स असतात, जे शरीरातील रक्तप्रवाह सुधारण्यास मदत करतात. रक्तप्रवाह सुरळीत राहिल्याने रक्तदाबाची पातळी योग्य प्रमाणात राखण्यास मदत होते. त्यामुळे आहारात बीटचा समावेश केल्याने आरोग्यदायी जीवनशैलीसाठी हातभार लागू शकतो.
बीटमध्ये फायबर असते
बीटमध्ये भरपूर प्रमाणात तंतुमय पदार्थ हा घटक असतो. त्यामुळे पचनक्रिया सुधारण्यास मदत होते. बीटमुळे पोट बराच वेळ भरल्यासारखे वाटते, ज्यामुळे भूक कमी लागते आणि अति-आहार (overeating) टाळण्यास मदत होते.
यात पोटॅशियमही असते
पोटॅशियम हे आपल्या शरीरासाठी एक अत्यंत महत्त्वाचे खनिज आहे. शरीरातील सोडियमचा समतोल राखणे हे त्याचे कार्य आहे. सोडियमचे प्रमाण योग्य असल्यास रक्तदाब सामान्य राखण्यास मदत मिळते.
फोलेटचा स्रोत
बीटमध्ये फोलेट विशेषत: ‘बी९’ हे जीवनसत्त्व असते. ते शरीरात नवीन पेशी तयार करण्यास मदत करून दैनंदिन कार्ये सुरळीत चालू राहण्यास हातभार लावते.
बीट: लोहयुक्त (Iron-rich)
लोह (Iron) अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावते. शरीराला हिमोग्लोबिनच्या निर्मितीसाठी त्याची आवश्यकता असते. शरीराच्या विविध भागांपर्यंत ऑक्सिजन पोहोचवण्याचे काम हिमोग्लोबिन करते.
सॅलडच्या स्वरूपात आस्वाद घ्या
तुम्ही बीट धुऊन, त्याची साल काढून आणि त्याचे पातळ काप करून ते सॅलडमध्ये वापरू शकता. तसेच त्यात सोबत तुम्ही काकडी, कांदा व टोमॅटो यांचादेखील समावेश करू शकता.
ज्यूस म्हणून प्या
तुम्ही ताज्या बीटचा रस पिऊ शकता. चव वाढवण्यासाठी तुम्ही त्यात गाजर आणि आवळा यांचाही वापर करू शकता; परंतु साखर घालणे टाळा.
उकडलेले बीट खा
बीट उकडून, त्याचे लहान लहान तुकडे करा. त्यावर थोडे मीठ किंवा लिंबाचा रस घालून, तुम्ही ते खाऊ शकता. ज्यांना कच्चे बीट खायला आवडत नाही, त्यांच्यासाठी हा एक उत्तम पर्याय आहे.
रायता किंवा सँडविचमध्ये वापर
ज्यांना आरोग्य आणि चव या दोन्ही गोष्टी महत्त्वाच्या वाटतात, ते बीट दह्यामध्ये (रायत्यात) मिसळून किंवा सँडविचमध्ये सारण म्हणून वापरू शकतात. अशा प्रकारे चवीशी तडजोड न करता, तुम्हाला आरोग्यासाठीचे फायदे मिळू शकतात.
बीट कधी खावे?
बीट खाण्याची सर्वोत्तम वेळ म्हणजे सकाळच्या नाश्त्याची वेळ. दुपारच्या जेवणासोबत सॅलडच्या स्वरूपातही त्याचे सेवन केले जाऊ शकते. काही लोक व्यायामाची कामगिरी सुधारण्यासाठी व्यायाम करण्यापूर्वी बीट खाणे पसंत करतात. बीटचा समावेश सकस आहारात केला जाऊ शकत असला तरी ते औषधांना पर्याय ठरू शकत नाही. त्यामुळे नियमित व्यायाम आणि संतुलित आहार घेणे आवश्यक आहे.
