तुमचीही मुलं सतत हट्ट करतायत? मग गरज आणि इच्छा यातील फरक समजावून सांगा; ‘या’ सोप्या टिप्स नक्की वापरा

पण, असं म्हणतात की, मुलांचा प्रत्येक हट्ट पूर्ण केल्याने त्यांच्यातील गरजा व इच्छा यांमधील फरक ओळखण्याची क्षमता हिरावली जाते. संयम बाळगायला, कष्टाचे कौतुक करायला शिकत नाहीत. यामुळे त्यांच्यात अधिक हट्टी आणि आक्रमक होण्याची प्रवृत्ती निर्माण होऊ शकते, आणि भविष्यात त्यांना समस्या व अपयशांना सामोरे जाणेही कठीण वाटू शकते.

आवश्यक आणि अनावश्यक मधील फरक शिकवणे

मुले आपल्या इच्छांना सर्वात महत्त्वाची गोष्ट मानतात. काय महत्त्वाचे आहे, काय अनावश्यक आहे हे त्यांना समजत नाही. जर पालकांनी विचार न करता नेहमी त्यांच्या मागण्या मान्य केल्या, तर मुलांमध्ये अशी भावना निर्माण होऊ शकते की, त्यांची प्रत्येक इच्छा त्वरित पूर्ण होईल. त्यामुळे हळूहळू संयम, आत्मसंयम आणि परिस्थितीनुसार तडजोड करण्याची क्षमता गमावू शकतात. त्यामुळे प्रत्येक इच्छा नाकारणे आवश्यक नाही. सतत नकार दिल्याने मुलांमध्ये दुर्लक्षित असल्याची आणि न्यूनतेची भावना निर्माण होऊ शकते. त्यामुळे, मुलांना आवश्यक आणि अनावश्यक यांमधील फरक शिकवणे आणि त्यांच्यात आत्म-नियंत्रण विकसित करणे महत्त्वाचे आहे.

गरज आणि भावना समजून घ्या

पालकांनी आपल्या मुलांच्या इच्छांमागील गरज आणि भावना समजून घेतल्या पाहिजेत. जर त्यांच्या मागण्या वाजवी, उपयुक्त आणि त्यांच्या वयाला व कुटुंबाच्या आर्थिक परिस्थितीला अनुरूप असतील, तर त्या पूर्ण करण्यात काहीच हरकत नाही. कधीकधी, मुलांच्या इच्छा त्यांच्या प्रतिभा आणि आवडीनिवडींच्या विकासाशी संबंधित असतात. खेळ, संगीत, पुस्तके, शिक्षण किंवा सर्जनशील उपक्रमांच्या मागण्यांचा विचार मुलाच्या भविष्याच्या संदर्भात करणे आवश्यक आहे. जेव्हा पालक अधिक राग किंवा हट्टीपणा टाळण्यासाठी आपल्या मुलांच्या मागण्यांना लगेचच बळी पडतात, तेव्हा समस्या निर्माण होतात. यामुळे मुलाला असे वाटू लागते की रागावून किंवा दबाव टाकून आपले काम साधता येते. या सवयीचा त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वावर दीर्घकाळात परिणाम होऊ शकतो.

बोलून तोडगा काढा

आयुष्यात प्रत्येक इच्छा पूर्ण होईल याची शक्यता फारच कमी असते. त्यामुळे, मुलांमध्ये अगदी सुरुवातीपासूनच ‘नाही’ म्हणण्याची आणि अपयश स्वीकारण्याची सवय लावणे आवश्यक आहे. पालक आणि मुलांमध्ये नियमित संवाद असणे देखील आवश्यक आहे. एखादी विनंती नाकारताना, मुलाला फक्त रागावणे किंवा गप्प करणे योग्य नाही. ती वस्तू का खरेदी करता येणार नाही किंवा सध्या तिची गरज का नाही, हे त्यांनी सोप्या शब्दांत समजावून सांगितले पाहिजे. यामुळे समज विकसित होते, विचारपूर्वक निर्णय घेण्याची क्षमता येते आणि ते आपल्या गरजा व इच्छा यांमधील फरक ओळखायला शिकतात.