How To Keep Salt Dry In Rainy Season: पावसाळा सुरू झाला की स्वयंपाकघरात दमटपणादेखील वाढतो. परिणामी अनेक वस्तूंमध्ये ओलावा जाणवू लागतो. या दिवसांत मसाल्याच्या डब्यातील पावडर मसाले तसंच मीठ यांना दमटपण येऊन ते ओले होणे किंवा गुठळ्या होणे अशा समस्या उद्भवतात. मीठाच्या डब्यातील मीठ ओलसर होऊन एकमेकांना चिकटते आणि काही वेळा त्याच्या गुठळ्याही तयार होतात. विशेष म्हणजे याच वातावरणात साखर मात्र अनेकदा तुलनेने कोरडी दिसते. मग पावसाळ्यात मीठच इतकं लवकर ओलसर का होतं? साखरेवर त्याचा परिणाम उशिरा का दिसतो? यामागे हवेतील आर्द्रता, पदार्थांची रासायनिक रचना आणि ओलावा शोषण्याची क्षमता यांचा संबंध आहे.
पावसाळ्यात मीठ ओलसर का होतं?
आपण वापरत असलेलं साधं टेबल सॉल्ट प्रामुख्याने सोडियम क्लोराइडपासून बनलेलं असतं. शुद्ध सोडियम क्लोराइड सामान्य परिस्थितीत हवेतून मोठ्या प्रमाणात पाणी शोषून घेत नाही. मात्र बाजारात मिळणाऱ्या मिठामध्ये अतिशय कमी प्रमाणात इतर खनिजे किंवा संयुगे असू शकतात. यातील काही घटक हवेतला ओलावा अधिक सहज शोषून घेतात. पावसाळ्यात हवेतील आर्द्रता वाढल्यावर हा परिणाम अधिक जाणवतो. हवेतील जलवाष्प मिठाच्या संपर्कात आल्यानंतर त्याचे दाणे एकमेकांना चिकटू लागतात आणि हळूहळू मीठ ओलसर किंवा गुठळीयुक्त दिसू शकतं. त्यामुळेच अनेकदा मीठदाणीतून मीठ बाहेर काढणंही कठीण होतं.
मग साखर का लगेच ओली दिसत नाही?
साखरेवर हवेतील ओलाव्याचा परिणाम होत नाही, असं अजिबात नाही. जास्त आर्द्रता असल्यास साखरही ओलावा शोषून चिकट होऊ शकते आणि तिच्या गुठळ्या तयार होऊ शकतात. मात्र साखर आणि मीठ यांची रासायनिक रचना वेगळी असल्यामुळे ओलाव्याच्या संपर्कात आल्यानंतर त्यांच्यात दिसणारा बदलही वेगळा असतो. साखरेच्या दाण्यांच्या पृष्ठभागावर ओलावा जमा झाल्याने दाणे एकमेकांना चिकटतात. त्यामुळे साखर अनेकदा थेट ओलसर दिसण्याआधी गुठळीयुक्त झालेली दिसते. याशिवाय डब्यात ओलसर चमचा घालणे किंवा डबा सिंकजवळ ठेवणे यामुळे साखरेमध्येही ओलाव्याची समस्या वाढू शकते.
पावसाळ्यात मीठ कोरडं ठेवण्यासाठी ‘या’ गोष्टी लक्षात ठेवा
मीठ ओलसर होऊ नये यासाठी महागड्या उपायांची गरज नाही. फक्त साठवण्याची पद्धत थोडी बदलली तरी फरक पडू शकतो.
एअरटाइट डबा वापरा: मीठ नेहमी स्वच्छ, पूर्णपणे कोरड्या आणि हवाबंद डब्यात ठेवा. झाकण व्यवस्थित बंद होतंय याची खात्री करा.
सिंकपासून दूर ठेवा: सिंकजवळ हवेतील ओलावा जास्त असतो. त्यामुळे मीठ आणि साखरेचे डबे सिंकपासून दूर ठेवणं चांगलं.
गॅसजवळ डबा ठेवू नका: स्वयंपाक करताना निर्माण होणारी वाफ डब्यातील मीठापर्यंत पोहोचू शकते. त्यामुळे डबा गॅस किंवा चुलीच्या अगदी जवळ ठेवणं टाळा.
फक्त कोरडा चमचा वापरा: हा सर्वात महत्त्वाचा नियम आहे. मीठ किंवा साखर काढण्यासाठी नेहमी स्वच्छ आणि पूर्णपणे कोरडा चमचा वापरा. ओला चमचा डब्यात गेला की त्यातील दाण्यांमध्ये थेट ओलावा पोहोचू शकतो.
मोठा स्टॉक छोट्या डब्यात ठेवा: घरात आर्द्रता जास्त असेल तर संपूर्ण मीठ किंवा साखर वारंवार उघडण्यापेक्षा त्याचा काही भाग छोट्या हवाबंद डब्यात ठेवू शकता. त्यामुळे मुख्य साठा वारंवार ओलसर हवेशी संपर्कात येणार नाही.
मीठात गुठळ्या झाल्या तर काय कराल?
मीठ आधीच ओलसर होऊन गुठळ्या झाल्या असतील तर कोरड्या चमच्याने त्या हलक्या हाताने फोडता येतात. मात्र मीठ पूर्णपणे ओलसर झालं असेल तर ते पुन्हा कोरडं करण्यापूर्वी त्याची स्वच्छता आणि साठवणूक योग्य आहे का, हे पाहणं महत्त्वाचं आहे. पावसाळ्यात मीठ ओलसर होणं ही स्वयंपाकघरातील सामान्य समस्या आहे. योग्य हवाबंद डबा, कोरडा चमचा आणि वाफेपासून दूर असलेली जागा यामुळे ही समस्या बऱ्याच प्रमाणात टाळता येते. थोडक्यात, मीठ आणि साखर दोन्हीही आर्द्रतेने प्रभावित होतात; फरक इतकाच की त्याचा परिणाम दोन्ही पदार्थांमध्ये वेगवेगळ्या पद्धतीने दिसतो.
