वयानुसार तुमचं वजन किती असलं पाहिजे? दुर्लक्ष न करता लगेच जाणून घ्या, पाहा सोपा तक्ता

वयाच्या ४० वर्षांनंतर शरीराची कॅलरीज खर्च करण्याची क्षमता दर दशकाला ३% ते ५% ने कमी होते; त्यामुळे वयाच्या २५ व्या वर्षी जे अन्न सहज पचत असे, तेच अन्न ४० वर्षांनंतर पोटावर चरबीच्या स्वरूपात साठू लागते. तसेच, पुरुष आणि स्त्रियांमध्ये संप्रेरकांशी (हार्मोन्सशी) संबंधित बदल घडून येतात. त्यामध्ये पुरुषांमधील टेस्टोस्टेरॉन आणि स्त्रियांमधील इस्ट्रोजेनची पातळी कमी होऊ लागते. त्यामुळे ‘व्हिसरल फॅट’ (शरीराच्या अंतर्गत अवयवांभोवती साठणारी चरबी) जमा होते. वयाच्या ४० वर्षांनंतर केवळ बीएमआय (BMI) वर अवलंबून राहणे पुरेसे नसते. कमरेचा घेर पुरुषांच्या बाबतीत ९० सेंमीपेक्षा कमी आणि महिलांच्या बाबतीत ८० सेंमीपेक्षा कमी असणे हेच तंदुरुस्तीचे खरे लक्षण आहे. स्वास्थ्यकर जीवनासाठी वयाच्या चाळिशीनंतरही शरीराचे वजन योग्य राखणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

वयानुसार तुमचे वजन सतत वाढत असेल, तर तुम्ही आहारावर नियंत्रण ठेवले पाहिजे, शारीरिक हालचाल वाढवली पाहिजे आणि तुमच्या बीएमआय (BMI) वर लक्ष ठेवले पाहिजे. वजन प्रभावीपणे नियंत्रित करण्यासाठी, तुमच्या वयानुसार वजनाची योग्य श्रेणी कोणती आहे हे जाणून घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. जर्नल ऑफ द अमेरिकन जेरियाट्रिक्स सोसायटी (Journal of the American Geriatrics Society) नुसार, वयानुसार वजन प्रमाणापेक्षा खूप कमी असणे धोकादायक ठरू शकते. वयानुसार आदर्श बीएमआय (BMI) श्रेणी खालीलप्रमाणे असावी.

‘द लॅन्सेट डायबेटिस अँड एंडोक्रिनोलॉजी’ (The Lancet Diabetes & Endocrinology) मध्ये प्रकाशित झालेल्या एका अभ्यासानुसार, शास्त्रज्ञांनी हे स्पष्ट केले आहे की, २० वर्षे वयाच्या आणि ५० वर्षे वयाच्या व्यक्तींसाठी बीएमआय (BMI) चे एकच प्रमाण वापरणे चुकीचे आहे. या संशोधनातून असे दिसून आले आहे की, वयोमानानुसार लोकांच्या स्नायूंचे प्रमाण कमी होणे (सार्कोपेनिया) आणि हाडांची घनता कमी होणे यांसारखे बदल घडतात.

वयानुसार पुरुष आणि महिलांसाठी आदर्श वजनाचा तक्ता

पुरुषांसाठी:

वय (वर्षे) उंची (सेमी) आदर्श वजन (किमी मध्ये)

१८-२५ १५९-१५५ ४७-६०
१८-२५ १६०-१६५ ५३-६६
१८-२५ १७०-१७५ ५८-७२
२६-३५ १५०-१५५ ५०-६३
२६-३५ १६०-१६५ ५५-७०
२६-३५ १७०-१७५ ६०-७५
३६-४५ १५०-१५५ ५२-६५
३६-४५ १६०-१६५ ५७-७३
३६-४५ १७०-१७५ ६२-७८
४६-५५ १५०-१५५ ५५-६८
४६-५५ १६०-१६५ ६०-७५
४६-५५ १७०-१७५ ६५-८०
५६-६५ १५०-१५५ ५८-७२
५६-६५ १६०-१६५ ६३-७८
५६-६५ १७०-१७५ ६८-८३

महिलांसाठी:

वय (वर्षे) उंची (सेमी) आदर्श वजन (किमी मध्ये)

१८-२५ १५९-१५५ ४५-५८
१८-२५ १६०-१६५ ५०-६३
१८-२५ १७०-१७५ ५५-६८
२६-३५ १५०-१५५ ४८-६२
२६-३५ १६०-१६५ ५३-६६
२६-३५ १७०-१७५ ५८-७२
३६-४५ १५०-१५५ ५०-६५
३६-४५ १६०-१६५ ५५-७०
३६-४५ १७०-१७५ ५३-७८
४६-५५ १५०-१५५ ५८-७३
४६-५५ १६०-१६५ ६३-७८
४६-५५ १७०-१७५ ५५-७०
५६-६५ १५०-१५५ ६०-७५
५६-६५ १६०-१६५ ६५-८०
५६-६५ १७०-१७५ ६८-८३

वयाच्या ४० व्या वर्षी महिलांसाठी अंदाजित आदर्श वजन

उंची सामान्य वजन
५’०″ (१५२ सेमी) ४३–५८ किलो
५’२″ (१५७ सेमी) ४६–६२ किलो
५’४″ (१६३ सेमी) ४९–६६ किलो
५’६″ (१६८ सेमी) ५३–७१ किलो
५’८″ (१७३ सेमी) ५६–७५ किलो

वयाच्या ४० व्या वर्षी पुरुषांसाठी अंदाजित आदर्श वजन

उंची सामान्य वजन
५’५″ (१६५ सेमी) ५६–६८ किलो
५’७″ (१७० सेमी) ६१–७४ किलो
५’९″ (१७५ सेमी) ६५–७९ किलो
५’११” (१८० सेमी) ७०–८५ किलो
६’०″ (१८३ सेमी) ७२–८८ किलो

केवळ वजन नव्हे, तर ‘कंबरेचा घेर’ हाच खरा खलनायक का?

जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) संशोधनानुसार, वृद्ध व्यक्तींनी आपले आदर्श वजन निश्चित करण्यासाठी कमरेचा घेर मोजला पाहिजे. वजनमापकावर दिसणाऱ्या वजनाचा विचार न करता, पुरुषांसाठी हा घेर ९० सेंमी (३५ इंच)पेक्षा कमी आणि महिलांसाठी ८० सेंमी (३१ इंच)पेक्षा कमी असावा. मात्र, जर पोट आणि कमरेच्या भागात चरबी साचली, तर त्यामुळे यकृत, स्वादुपिंड व हृदयावर थेट ताण येतो. हा अशा प्रकारचा चरबीचा साठा आहे, ज्यामुळे शरीरात ‘इन्सुलिन रेझिस्टन्स’ (इन्सुलिनला प्रतिसाद न देण्याची स्थिती) निर्माण होतो आणि परिणामी वयाच्या ४० वर्षांनंतर ‘फॅटी लिव्हर’ व ‘टाईप-२ मधुमेह’ होण्याचा धोका तिप्पट होतो. या वयात वजन वाढणे ही केवळ बाह्य रूपाशी संबंधित बाब राहत नाही, तर त्यामुळे अनेक दीर्घकालीन आजार उद्भवू शकतात.