Children Health: पावसाळा सुरू होताच वातावरणात गारवा वाढतो, मात्र त्याचबरोबर अनेक संसर्गजन्य आजारांचा धोकाही वाढतो. दूषित पाणी, साचलेले पाणी, वाढलेली आर्द्रता आणि डासांची उत्पत्ती यामुळे सर्दी, खोकला, ताप, व्हायरल इन्फेक्शन, डेंग्यू, मलेरिया, टायफॉईड तसेच पोटाचे विकार होण्याची शक्यता अधिक असते, त्यामुळे या काळात स्वच्छता राखणे, उकळलेले किंवा शुद्ध पाणी पिणे, ताजे आणि गरम अन्न खाणे, साचलेल्या पाण्यापासून दूर राहणे आणि डासांपासून संरक्षण करणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते. योग्य काळजी घेतल्यास पावसाळ्याचा आनंद घेतानाच अनेक आजारांपासून स्वतःचे आणि कुटुंबाचे संरक्षण करता येते.
पावसाळ्यात मुलांच्या आहारात बदल करणे महत्त्वाचे मानले जाते, कारण या ऋतूमध्ये संसर्गजन्य आजारांचे प्रमाण वाढते आणि मुलांची रोगप्रतिकारक शक्ती विविध जंतू व विषाणूंशी सामना करत असते. वातावरणातील आर्द्रता, दूषित पाणी आणि अन्नामुळे पचनाशी संबंधित समस्या, सर्दी, खोकला, ताप आणि व्हायरल संसर्गाचा धोका वाढू शकतो; त्यामुळे या काळात मुलांना ताजे, गरम, स्वच्छ आणि पौष्टिक अन्न देणे आवश्यक असते. संतुलित आहारामुळे शरीराला आवश्यक पोषक घटक मिळतात, पचन चांगले राहते आणि रोगप्रतिकारक शक्ती बळकट होण्यास मदत होते, त्यामुळे पावसाळ्यात मुलांच्या आरोग्याचे संरक्षण करण्यासाठी आहारात योग्य बदल करणे ही महत्त्वाची बाब ठरते.
पावसाळ्यात मुलांना या सवयी लावा
शिळे अन्न देणे टाळा
पावसाळ्यात शिळ्या अन्नामध्ये जीवाणू आणि बुरशी वाढण्याची शक्यता जास्त असते, त्यामुळे मुलांना शक्यतो ताजे आणि गरम अन्नच द्यावे.
तेलकट व तळलेले पदार्थ मर्यादित ठेवा
भजी, वडे, फ्रेंच फ्राईज, चिप्स यांसारखे पदार्थ पचायला जड असतात. जास्त तेलकट पदार्थांमुळे अपचन, पोटदुखी किंवा अॅसिडिटीचा त्रास होऊ शकतो.
जंक फूडपासून दूर ठेवा
पिझ्झा, बर्गर, नूडल्स, पॅकेज्ड स्नॅक्स आणि इन्स्टंट फूडमध्ये मीठ, साखर आणि चरबीचे प्रमाण अधिक असते, यामुळे पोषणमूल्य कमी मिळते आणि संसर्गाशी लढण्याची क्षमता कमी होऊ शकते.
गार पेये आणि थंड पदार्थ टाळा
अतिथंड पाणी, कोल्ड ड्रिंक्स, आईस्क्रीम किंवा बर्फ घातलेली पेये वारंवार देणे टाळावे. काही मुलांमध्ये यामुळे घसा खवखवणे किंवा सर्दीची लक्षणे वाढू शकतात.
भाज्या आणि फळे स्वच्छ धुवून द्या
पावसाळ्यात माती, जंतू आणि कीटकनाशकांचे अवशेष राहण्याची शक्यता असते, त्यामुळे भाज्या व फळे स्वच्छ पाण्याने नीट धुवून, आवश्यक असल्यास शिजवूनच मुलांना द्यावीत.
स्वच्छ आणि सुरक्षित पाणी पाजा
मुलांना उकळून थंड केलेले किंवा शुद्ध केलेले पाणी द्यावे. दूषित पाण्यामुळे जुलाब, टायफॉईड आणि इतर पोटाचे संसर्ग होऊ शकतात.
घरचे ताजे अन्न प्राधान्याने द्या
डाळ, भात, खिचडी, पोळी-भाजी, सूप, फळे आणि प्रथिनयुक्त पदार्थांचा समावेश असलेला संतुलित आहार मुलांच्या वाढीस आणि रोगप्रतिकारक शक्तीसाठी फायदेशीर ठरतो.
हात स्वच्छ धुण्याची सवय लावा
जेवणापूर्वी आणि शौचालयातून आल्यानंतर साबणाने हात धुतल्याने अनेक संसर्गजन्य आजारांचा धोका कमी होतो.
(टीप: पावसाळ्यात मुलाला सतत ताप, उलट्या, जुलाब किंवा खाणे-पिणे कमी झाल्यास स्वतः औषधे देण्याऐवजी बालरोगतज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.)
