सकाळच्या नाश्त्यात इडली-डोसा खाणे फायदेशीर की नुकसानकारक? जाणून घ्या तज्ज्ञांचे मत

इडली आणि डोसा हे असे पदार्थ आहेत, जे आजकाल घरी बनवणे जितके सोपे आहे तितकेच ते बाहेरही सहज उपलब्ध होतात. हॉटेल, उपाहारगृह, कॅफे किंवा रस्त्यावरील खाद्यपदार्थांच्या स्टॉलवरही इडली-डोसा सहज मिळतो, त्यामुळे अनेकजण सकाळच्या नाश्त्यासाठी या पदार्थांची निवड करतात.

इडली आणि डोसा खाण्याचे फायदे

सकाळच्या नाश्त्यामध्ये इडली किंवा डोसा खाणे हा एक चांगला आणि हलका पर्याय मानला जातो. तांदूळ आणि उडीद डाळ यांपासून तयार होणारे हे पदार्थ आंबवलेल्या (फर्मेंटेड) पिठापासून बनवले जात असल्याने ते पचायला तुलनेने सोपे असतात. सांबार आणि नारळाच्या चटणीसोबत इडली किंवा डोसा खाल्ल्यास प्रथिने, कार्बोहायड्रेट्स, फायबर आणि काही आवश्यक पोषक घटक मिळतात. त्यामुळे दिवसाची सुरुवात पौष्टिक आणि संतुलित आहाराने करण्यासाठी इडली-डोसा हा उत्तम नाश्त्याचा पर्याय ठरू शकतो.

इडली आणि डोशाचे पीठ अनेक तास आंबवले जाते. या प्रक्रियेमुळे चांगल्या जीवाणूंच्या वाढीस चालना मिळते, जे आतड्यांसाठी फायदेशीर मानले जातात. आंबवलेले पदार्थ पचनसंस्था मजबूत करण्यास आणि आतड्यांमधील निरोगी सूक्ष्मजीवांचे संतुलन राखण्यास मदत करतात. यामुळे बद्धकोष्ठता, गॅस आणि पोट फुगणे यांसारख्या समस्या कमी होऊ शकतात. विशेषतः इडली वाफेवर शिजवली जाते, त्यामुळे त्यात तेलाचे प्रमाण खूप कमी असते, ज्यामुळे ती एक आरोग्यदायी पर्याय ठरते.

आहारतज्ज्ञांच्या मते, योग्य प्रमाणात खाल्ल्यास इडली आणि डोसा वजन नियंत्रणात ठेवण्यास मदत करू शकतात. इडलीमध्ये कॅलरीज कमी असतात आणि त्यामुळे बराच वेळ पोट भरल्यासारखे वाटते. कमी तेलात बनवल्यास डोसा हा देखील एक आरोग्यदायी पर्याय ठरू शकतो. जास्त लोणी, चीज किंवा तेलकट सारण असलेले डोसे टाळावेत. इडली आणि डोसा तांदूळ आणि उडीद डाळीपासून बनवले जातात. डाळीमध्ये प्रथिने असतात, तर तांदळापासून ऊर्जा मिळते. सांबार आणि नारळाच्या चटणीसोबत खाल्ल्याने त्यातील फायबर, जीवनसत्त्वे आणि खनिजे यांचे प्रमाण आणखी वाढते.

जास्त प्रमाणात खाणे नुकसानदायी

इडली आणि डोसा हे पौष्टिक नाश्त्याचे चांगले पर्याय असले तरी त्यांचे अति प्रमाणात सेवन करणे टाळावे. हे पदार्थ मुख्यतः तांदूळ आणि उडीद डाळीपासून बनत असल्याने त्यामध्ये कार्बोहायड्रेट्सचे प्रमाण जास्त असते, त्यामुळे जास्त प्रमाणात खाल्ल्यास रक्तातील साखरेची पातळी झपाट्याने वाढू शकते, विशेषतः मधुमेह असलेल्या व्यक्तींनी प्रमाणावर लक्ष ठेवावे. तसेच डोसा खूप तेल किंवा तुपात बनवल्यास कॅलरीचे प्रमाण वाढते. केवळ इडली-डोसाच वारंवार खाल्ल्यास आहारातील विविधता कमी होऊ शकते, त्यामुळे इडली किंवा डोसा सांबार, भरपूर भाज्या आणि प्रथिनेयुक्त पदार्थांसोबत मर्यादित प्रमाणात खाणे अधिक आरोग्यदायी ठरते.