Kidney Disease Symptoms: आपल्या शरीरात किडनी हे दोन अतिशय महत्त्वाचे अवयव असतात, जे सतत न थांबता काम करत असतात. त्यांचे मुख्य काम म्हणजे रक्त शुद्ध करणे, शरीरातील विषारी पदार्थ बाहेर टाकणे, पाणी आणि खनिजांचे संतुलन राखणे तसेच रक्तदाब नियंत्रणात ठेवणे. पण समस्या अशी आहे की किडनीचा आजार हळूहळू वाढतो आणि सुरुवातीला त्याची लक्षणे खूप सौम्य असतात किंवा अजिबात समजत नाहीत.
अनेकदा लोक ही लक्षणे सामान्य अशक्तपणा किंवा छोट्या समस्या समजून दुर्लक्ष करतात. जेव्हा आजाराचे निदान होते, तेव्हा किडनी बर्याच प्रमाणात खराब झालेली असते. त्यामुळे शरीरात दिसणारी सुरुवातीची लक्षणे वेळेत ओळखणे खूप गरजेचे आहे. चला जाणून घेऊया शरीरात कोणती लक्षणे दिसली तर सावध व्हायला हवे.
किडनीचा आजार म्हणजे काय?
क्रॉनिक किडनी डिसीज (CKD) ही अशी अवस्था आहे ज्यामध्ये किडनी हळूहळू आपली काम करण्याची क्षमता गमावू लागते. हा आजार अचानक होत नाही, तर महिनोन्महिने किंवा वर्षानुवर्षे हळूहळू वाढत जातो. जेव्हा किडनी नीट काम करत नाही, तेव्हा शरीरात घाण आणि विषारी पदार्थ साचू लागतात, त्यामुळे अनेक समस्या निर्माण होतात.
शरीरात कोणती लक्षणे दिसली तर सावध व्हावे?
१. सतत थकवा आणि अशक्तपणा
जर तुम्हाला जास्त काम न करता सतत थकवा जाणवत असेल, तर ते किडनीच्या समस्येचे लक्षण असू शकते. किडनी नीट काम करत नसल्यास शरीरात रक्ताची कमतरता (ॲनिमिया) निर्माण होते. त्यामुळे शरीरात ऑक्सिजन कमी पोहोचतो आणि व्यक्ती सतत थकलेली वाटते.
२. झोप न लागणे किंवा झोपेची समस्या
किडनी खराब झाल्यास शरीरात विषारी पदार्थ साचतात, ज्यामुळे झोपेवर परिणाम होतो. अनेक लोकांना रात्री वारंवार जाग येणे किंवा बेचैनी जाणवते.
३. त्वचा कोरडी आणि खाज येणे
किडनी शरीरातील घाण नीट बाहेर टाकू शकत नसल्यास रक्तातील खनिजांचे संतुलन बिघडते. त्यामुळे त्वचा कोरडी पडते आणि सतत खाज येते.
४. वारंवार लघवी येणे किंवा लघवीत बदल
जर तुम्हाला वारंवार लघवीला जावे लागत असेल, विशेषतः रात्री, तर ते किडनी खराब होण्याचे लक्षण असू शकते. याशिवाय लघवीत फेस येणे, खूप कमी किंवा जास्त लघवी होणे, रंग बदलणे अशी लक्षणे दिसू शकतात.
५. लघवीत रक्त येणे
जर लघवीत रक्त दिसत असेल किंवा लघवीचा रंग गुलाबी किंवा तपकिरी झाला असेल, तर हे गंभीर लक्षण असू शकते. हे किडनीच्या फिल्टरिंग सिस्टीममध्ये बिघाड झाल्याचे संकेत असतात.
६. फेसाळ लघवी (Foamy Urine)
जर लघवीत खूप फेस दिसत असेल, तर त्याचा अर्थ लघवीत प्रोटीन जात आहे, जे किडनी खराब होण्याचे लक्षण असू शकते.
७. डोळ्यांच्या आसपास सूज येणे
किडनी शरीरातील प्रोटीन रोखू शकत नसल्यास प्रोटीन बाहेर पडू लागते, त्यामुळे डोळ्याखाली सूज येते.
८. पाय आणि घोट्यांमध्ये सूज
जर पाय, घोटे किंवा शरीराच्या खालच्या भागात सूज राहत असेल, तर त्याचे कारण शरीरात पाणी आणि मीठ साचणे असू शकते, जे किडनीच्या समस्येशी संबंधित असते.
९. भूक कमी लागणे
किडनी नीट काम करत नसल्यास शरीरात विषारी पदार्थ वाढतात, त्यामुळे भूक कमी लागते आणि खाण्याची इच्छा होत नाही.
१०. स्नायूंमध्ये वेदना आणि आकडी
किडनी शरीरातील कॅल्शियम आणि फॉस्फरसचे संतुलन राखते. हे संतुलन बिघडल्यास स्नायूंमध्ये वेदना आणि आकडी येऊ शकते.
किडनीला नुकसान पोहोचवणारी कारणे
दीर्घकाळ रक्तातील साखर जास्त राहिल्यास किडनीतील रक्तवाहिन्यांचे नुकसान होते. तसेच उच्च रक्तदाबामुळे किडनीवर ताण येतो आणि ती हळूहळू कमजोर होते. काही वेदनाशामक औषधांचा जास्त वापर केल्यानेही किडनी खराब होऊ शकते. शरीरात दीर्घकाळ पाण्याची कमतरता राहिल्यास किडनीवर वाईट परिणाम होतो. चुकीचा आहार आणि व्यायामाचा अभाव हे देखील किडनीच्या आजाराचे कारण ठरू शकतात.
किडनी निरोगी कशी ठेवावी?
१. साखर आणि रक्तदाब नियंत्रणात ठेवा
हे दोन्ही किडनी खराब होण्याची सर्वात मोठी कारणे आहेत.
२. संतुलित आहार घ्या
हिरव्या भाज्या, फळे आणि कमी मीठ असलेले अन्न खा.
३. जास्त पाणी प्या
शरीर हायड्रेट ठेवणे खूप गरजेचे आहे.
४. धूम्रपान आणि मद्यपान टाळा
यामुळे किडनी आणि संपूर्ण शरीराला नुकसान पोहोचते.
५. नियमित तपासणी करा
जर तुम्हाला डायबिटीज, बीपी किंवा कुटुंबात किडनीच्या आजाराचा इतिहास असेल, तर वेळोवेळी किडनीची तपासणी करणे आवश्यक आहे.
