Knee Pain Remedies: अलीकडच्या काळात एक समस्या मोठ्या प्रमाणात वाढताना दिसत आहे. पूर्वी वाढत्या वयात जाणवणारा गुडघेदुखीचा त्रास आता कमी वयातील तरुणांनाही सतावू लागला आहे. चालताना, जिने चढताना, खुर्चीवरून उठताना किंवा खाली बसताना गुडघ्यांतून ‘कट-कट’ किंवा ‘टक-टक’ असा आवाज येणे अनेकांसाठी चिंतेचा विषय बनला आहे. सुरुवातीला हा आवाज किरकोळ वाटतो. अनेक जण त्याकडे दुर्लक्ष करतात. मात्र, कालांतराने त्यासोबत वेदना, कडकपणा, सूज आणि हालचालींमध्ये अडथळा निर्माण होऊ शकतो; त्यामुळे या समस्येकडे वेळेत लक्ष देणे आवश्यक मानले जाते.
तज्ज्ञांच्या मते, गुडघ्यांतून आवाज येण्यामागे अनेक कारणे असू शकतात. सांध्यांमधील नैसर्गिक स्नेहन कमी होणे, कूर्चा म्हणजेच कार्टिलेज झिजणे, स्नायू किंवा लिगामेंट्सवर ताण येणे, शरीरातील काही पोषक घटकांची कमतरता किंवा वाढते वजन ही त्यामागील प्रमुख कारणे मानली जातात.
विशेष म्हणजे सतत बसून राहण्याची सवय, व्यायामाचा अभाव, अयोग्य आहार आणि बदलती जीवनशैली यामुळेही गुडघ्यांच्या समस्या झपाट्याने वाढताना दिसत आहेत. काही वेळा शरीरात कॅल्शियम आणि व्हिटॅमिन डीची कमतरता निर्माण झाल्यास हाडांची ताकद कमी होऊ शकते. याचाही परिणाम सांध्यांच्या आरोग्यावर होतो.
अनेकांना प्रश्न पडतो की गुडघ्यांतून आवाज का येतो?
यामागे एक महत्त्वाचे कारण म्हणजे गुडघ्यांच्या हाडांमधील कूर्चा हळूहळू झिजणे. हा कूर्चा दोन हाडांमध्ये उशीसारखे काम करतो. मात्र, तो झिजू लागल्यास हाडांमध्ये घर्षण वाढते. परिणामी चालताना किंवा हालचाल करताना आवाज येऊ शकतो.
याशिवाय सांध्यांमध्ये तयार होणारे सूक्ष्म वायूफुगे फुटणे, गुडघ्याची वाटी योग्य प्रकारे हालचाल न करणे किंवा स्नायूंवरील ताणही या समस्येला कारणीभूत ठरू शकतो.
मात्र, चांगली बाब म्हणजे दैनंदिन जीवनातील काही सवयी बदलून आणि योग्य आहार घेतल्यास या समस्येवर काही प्रमाणात नियंत्रण मिळवता येऊ शकते.
यासाठी सर्वप्रथम काही चुकीच्या सवयी सोडणे गरजेचे आहे. उभे राहून पाणी पिणे, तासन्तास एकाच जागी बसून राहणे, शरीराची हालचाल कमी असणे आणि व्यायाम टाळणे या सवयी गुडघ्यांच्या आरोग्यासाठी अपायकारक ठरू शकतात.
आरोग्यतज्ज्ञ नियमित चालणे, हलका व्यायाम आणि स्ट्रेचिंग करण्याचा सल्ला देतात. प्रत्येक ४५ ते ६० मिनिटांनी थोडे चालणे किंवा शरीराची हालचाल करणे फायदेशीर ठरू शकते.
आता प्रश्न असा आहे की अनेकजण ज्या घरगुती उपायाची चर्चा करत आहेत, तो नेमका कोणता?
या उपायामध्ये एका ग्लास दुधाचा वापर केला जातो. मात्र साधे दूध नव्हे, तर त्यात काही विशेष घटक मिसळून तयार केलेले पेय उपयुक्त मानले जाते.
यासाठी एक ग्लास दुधात अर्धा चमचा सुंठ, दालचिनीचा एक छोटा तुकडा आणि चिमूटभर हळद घालून ते चांगले उकळले जाते. हे मिश्रण शरीराला आवश्यक पोषण देण्यास मदत करू शकते, असे मानले जाते.
यासोबत दररोज एक चमचा पांढरे तीळ चावून खाण्याचाही सल्ला दिला जातो. तिळांमध्ये कॅल्शियम आणि इतर पोषक घटक आढळतात, जे हाडांच्या आरोग्यासाठी उपयुक्त ठरू शकतात.
अर्थात, गुडघेदुखी किंवा सांध्यांच्या समस्यांचा त्रास सतत जाणवत असेल, वेदना वाढत असतील किंवा हालचालींमध्ये अडथळा येत असेल तर वैद्यकीय तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे. मात्र योग्य आहार, नियमित व्यायाम आणि संतुलित जीवनशैली यामुळे गुडघ्यांचे आरोग्य दीर्घकाळ चांगले राखण्यास मदत होऊ शकते.
(Disclaimer: वरील माहिती प्राप्त माहितीवर आधारित असून अधिक माहितीसाठी तज्ज्ञ/डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.)
