मलाच्या रंगावरून शरीराच्या अंतर्गत आरोग्याबद्दल अनेक गोष्टी कळू शकतात. त्यामुळे आजार ओळखण्यास आणि वेळेवर उपचार करण्यास मदत होते. निरोगी आणि आजारी लोकांच्या मलामध्ये लक्षणीय फरक असतो, जो त्याच्या रंगावरून ओळखता येतो. हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की, निरोगी व्यक्तीचा मल गडद तपकिरी रंगाचा असतो. मात्र, हे तुमच्या आहार आणि त्यात असलेल्या पित्ताच्या प्रमाणावर अवलंबून असते. खरे तर, आतड्यांमधून बाहेर पडणाऱ्या मलापैकी सुमारे ७५ टक्के भाग पाणी असतो; तर उर्वरित भाग मृत आणि जीवाणूयुक्त असतो. त्याशिवाय ६५ वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या लोकांना बद्धकोष्ठतेचा सर्वाधिक धोका असतो. त्यामुळे त्यांनी आपल्या मलाकडे अधिक लक्ष दिले पाहिजे. चला, मलाच्या रंगावरून आजार कसे ओळखता येतात ते जाणून घेऊया.
पांढरा किंवा चिकणमातीसारखा रंग :
जर तुमची शौचाची विष्ठा पांढरी किंवा चिकणमातीसारखी असेल, तर ते अतिसाराचे लक्षण असू शकते. हा रंग पित्ताच्या कमतरतेमुळे येतो. पित्त शरीरातील चयापचय क्रिया योग्य राखण्यास मदत करते. चयापचय क्रियेतील बिघाडामुळे हेपॅटायटिस, पित्ताशयातील खडे, ट्यूमर किंवा पित्तवाहिनीचा अवरोध यांसारख्या विविध आजारांचा धोका वाढू शकतो.
हिरवा रंग :
कधी कधी, पालक, ब्रोकोली व मोहरीची पाने यांसारख्या हिरव्या भाज्या खाल्ल्याने शौचाचा रंग हिरवा होऊ शकतो. पित्ताला अन्न पचविण्यासाठी वेळ लागल्यासदेखील शौचाचा रंग बदलू शकतो. हिरव्या शौचाने काळजी करण्याची गरज नसली तरी जर तुम्ही कोणत्याही हिरव्या भाज्या किंवा असा रंग येण्यास कारणीभूत ठरू शकणारे काहीही खाल्ले नसेल, तर तुम्ही डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
पिवळा रंग :
ज्या लोकांना गहू आणि राई यांची अॅलर्जी असते, त्यांच्या मलाचा रंग पिवळा होऊ शकतो. हे सेलिॲक रोगामुळे होते. आतड्यांच्या कार्यातील बदलांमुळे सेलिॲक रोग होण्याचा धोका वाढू शकतो. अशा परिस्थितीत डॉक्टरांचा सल्ला घेणे उचित ठरते.
काळा रंग :
अनेकदा लोह, काओपेक्टेट किंवा पेप्टो-बिस्मोल घेतल्यानंतर शौचाचा रंग काळा होऊ शकतो. अशा परिस्थितीत घाबरण्याची गरज नाही. हे काही दिवसांत बरे होऊ शकते; परंतु जर ते जास्त काळ टिकून राहिले, तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे. कारण- हे जठरांत्र मार्गातील रक्तस्रावामुळे असू शकते. त्यावर उपचार न केल्यास, कर्करोगासारखे धोकादायक आजार होण्याचा धोका वाढू शकतो.
