Lunch Perfect Time: जेवण हा आपल्या आयुष्याचा अविभाज्य भाग आहे. शरीराला ऊर्जा मिळवण्यासाठी आणि दैनंदिन कामे उत्साहाने करण्यासाठी योग्य व संतुलित आहाराची गरज असते. केवळ भूक भागवणे एवढाच जेवणाचा उद्देश नसून, त्यातून शरीराला आवश्यक जीवनसत्त्वे, खनिजे, प्रथिने, तंतू आणि इतर पोषक घटक मिळतात; त्यामुळे रोजच्या आहारात विविध आणि पौष्टिक पदार्थांचा समावेश करणे महत्त्वाचे आहे. वेळेवर आणि संतुलित जेवणाची सवय आरोग्य चांगले राखण्यास मदत करते.

जेवणाची वेळही आरोग्यासाठी महत्त्वाची असते. नियमित वेळेत जेवण्याची सवय पचनक्रिया आणि ऊर्जा पातळी संतुलित ठेवण्यास मदत करू शकते. खूप उशिरा जेवणे, वारंवार जेवणाच्या वेळा बदलणे किंवा बराच वेळ उपाशी राहणे यामुळे काही लोकांना ॲसिडिटी, जडपणा किंवा अस्वस्थता जाणवू शकते, त्यामुळे आपल्या दिनचर्येनुसार शक्यतो ठरावीक वेळेत, शांतपणे आणि हळूहळू जेवणे आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरते.

अनेक ऑफिसमध्ये दुपारच्या जेवणाची वेळ ठरलेली असते. मात्र, घरातील कामांची जबाबदारी सांभाळताना अनेक गृहिणी दुपारचे जेवण वेळेवर करू शकत नाहीत. घरातील प्रत्येकाचे जेवण, स्वयंपाकघरातील कामे आणि इतर जबाबदाऱ्या पूर्ण करताना त्यांचे स्वतःच्या जेवणाकडे दुर्लक्ष होते, त्यामुळे अनेकदा भूक लागूनही त्या आपले जेवण पुढे ढकलतात. मात्र, शरीराला आवश्यक ऊर्जा आणि पोषण मिळण्यासाठी स्वतःच्या जेवणाची वेळही महत्त्वाची आहे. शक्यतो दररोज आपल्या दिनचर्येनुसार एक ठरावीक वेळ राखून त्यावेळी पौष्टिक जेवण घेण्याची सवय लावणे फायदेशीर ठरू शकते.

दुपारचे जेवण ‘या’ वेळी करा

दुपारचे जेवण साधारण १२ ते २ वाजण्याच्या दरम्यान करणे योग्य मानले जाते. रोजची वेळ शक्यतो ठरलेली ठेवावी. दुपारी १ वाजता जेवण्याची सवय ठेवता येईल. खूप उशिरा, म्हणजे ३–४ वाजता जेवणे शक्यतो टाळावे.

रात्रीच्या जेवणाची योग्य वेळ

रात्रीचे जेवण साधारण ७ ते ९ वाजण्याच्या दरम्यान करणे योग्य ठरू शकते. शक्य असल्यास रात्री ८ वाजेपर्यंत जेवण करून घेणे चांगले. झोपण्याच्या अगदी आधी जेवण्याऐवजी जेवण आणि झोप यामध्ये साधारण २–३ तासांचे अंतर ठेवणे फायदेशीर ठरते.

दुपारच्या जेवणात काय खावे?

  • भाजी: पालेभाज्या, भेंडी, दुधी भोपळा, गाजर, बीन्स, फ्लॉवर इ.
  • प्रथिने: डाळ, उसळ, मूग, चणा, पनीर, अंडी किंवा मासे.
  • पोळी/भाकरी/भात: प्रमाणात घ्यावे. शक्य असल्यास ज्वारी, बाजरी किंवा नाचणीची भाकरी.
  • सलाड: काकडी, टोमॅटो, गाजर, बीट इ.
  • दही/ताक: साखर न घालता घेऊ शकता.
  • जेवणात थोडे तूप किंवा इतर आरोग्यदायी चरबी ठेवू शकता.

दुपारच्या जेवणात काय टाळावे?

  • खूप तळलेले आणि तेलकट पदार्थ
  • पॅकेज्ड/फास्ट फूड
  • खूप जास्त गोड पदार्थ आणि साखरयुक्त पेये
  • जेवणात अतिप्रमाणात पांढरा भात किंवा मैद्याचे पदार्थ
  • खूप जास्त मीठ आणि लोणचे
  • जेवणानंतर लगेच मिठाई किंवा गोड पेय घेण्याची सवय