कणीक मळून ठेवण्याची सवय पडू शकते महागात? जाणून घ्या ‘हे’ नुकसान

परंतु, आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीत नोकरी करणाऱ्या अनेक महिला वेळ वाचविण्यासाठी दोन-तीन दिवस पुरेल इतकी कणीक एकदाच मळून फ्रिजमध्ये ठेवतात. त्यामुळे रोज कणीक मळण्याचा वेळ वाचत असला तरी आयुर्वेदाच्या दृष्टीने ताजी मळलेली कणीक वापरणे अधिक योग्य मानले जाते. जास्त काळ साठवून ठेवलेल्या कणकेची ताजेपणासह चव कमी होऊ शकते. त्यामुळे शक्य असल्यास रोजच्या गरजेपुरतीच कणीक मळून पोळी किंवा भाकरी तयार करणे चांगले. मात्र, वेळेअभावी कणीक साठवावी लागल्यास ती स्वच्छ, हवाबंद डब्यात आणि योग्य तापमानात ठेवणे महत्त्वाचे आहे.

जास्त काळ मळून ठेवलेल्या कणकेचे संभाव्य दुष्परिणाम

• दोन-तीन दिवस मळलेली कणीक ठेवण्याची पद्धत सोईची असली तरी कणीक योग्य प्रकारे न साठवल्यास तिची गुणवत्ता आणि सुरक्षितता कमी होऊ शकते. विशेषतः खोलीच्या तापमानावर ठेवलेली कणीक लवकर खराब होऊ शकते.
• जीवाणू वाढण्याचा धोका: मळलेल्या कणकेत पाणी असल्याने ती ओलसर असते. योग्य तापमानात न ठेवल्यास सूक्ष्मजीवांची वाढ होऊ शकते.
• बुरशी निर्माण होण्याची शक्यता: कणीक बराच काळ साठवून ठेवली आणि त्यात ओलावा राहिला, तर बुरशी वाढू शकते. कणकेवर बुरशी, विचित्र डाग दिसल्यास ती वापरू नये.
• आंबट वास आणि चव: जास्त वेळ ठेवलेल्या कणकेमध्ये आंबटपणा किंवा वेगळा वास जाणवू शकतो. असा बदल दिसल्यास, ती कणीक वापरणे टाळावे.
• पोटाच्या तक्रारींची शक्यता : खराब झालेली कणीक वापरल्यास पोटदुखी, मळमळ, उलटी किंवा जुलाब यांसारख्या अन्नविषबाधेच्या तक्रारी होऊ शकतात.
• कणकेचा पोत बदलतो : जास्त काळ ठेवलेल्या कणकेचा रंग, पोत आणि लवचिकता बदलू शकते. त्यामुळे त्यापासून तयार केलेल्या पोळ्या ताज्या कणकेइतक्या चांगल्या होऊ शकत नाहीत.
• आंबण्याची प्रक्रिया सुरू होऊ शकते: तापमान आणि साठवणुकीनुसार कणकेत नैसर्गिक सूक्ष्मजीवांमुळे आंबण्याची प्रक्रिया सुरू होऊ शकते. त्यामुळे तिचा वास, चव आणि पोत बदलतो.
• वारंवार बाहेर काढून ठेवणे टाळा: फ्रिजमधून कणीक वारंवार बाहेर काढून पुन्हा आत ठेवणे योग्य नाही. तापमानातील बदलामुळे कणीक खराब होण्याचा धोका वाढू शकतो.

मग काय करावे?

कामकाजामुळे रोज कणीक मळणे शक्य नसेल, तर कणीक स्वच्छ, हवाबंद डब्यात ठेवून तातडीने फ्रिजमध्ये ठेवावी आणि शक्य तितक्या लवकर वापरावी. कणकेला आंबट वा कुजका वास, रंगबदल, चिकटपणा किंवा बुरशी दिसल्यास ती वापरू नये. फ्रिजमध्ये ठेवलेली कणीकही अनेक दिवस सुरक्षित राहील, असे गृहीत धरू नये; साठवणीचा कालावधी, फ्रिजचे तापमान व स्वच्छता यांवर सुरक्षितता अवलंबून असते.