रात्री झोपताना ‘ही’ ३ लक्षणं दिसली तर समजा लिव्हर खराब होतोय; धोका वेळीच ओळखा, नाहीतर मोजावी लागेल मोठी किंमत

यकृत हा शरीरातील अत्यंत महत्त्वाचा अवयव आहे. शरीरातील अनेक आवश्यक प्रक्रिया सुरळीतपणे पार पाडण्यात त्याची महत्त्वाची भूमिका असते. त्यामुळे यकृताच्या कार्यात बिघाड झाल्यास त्याचा परिणाम शरीराच्या इतर भागांवरही जाणवू शकतो. मात्र, यकृताशी संबंधित समस्या सुरुवातीला स्पष्टपणे जाणवत नाहीत. काही लक्षणांकडे साधा त्रास म्हणून पाहून दुर्लक्ष केले जाते.

विशेष म्हणजे, दिलेल्या माहितीनुसार काही त्रास रात्रीच्या वेळी अधिक जाणवू शकतात. हे संकेत नेमके कोणते आहेत, हे जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे.

यकृत खराब होण्याची कारणे कोणती?

यकृत शरीरातील अनेक महत्त्वाच्या कार्यांमध्ये सहभागी असते. शरीरात निर्माण होणारे काही अपायकारक घटक हाताळणे, पोषक घटकांच्या प्रक्रियेत मदत करणे आणि शरीराच्या विविध कार्यांना आधार देणे अशी त्याची महत्त्वाची कामे आहेत.

यकृताच्या कार्यात बिघाड झाल्यास शरीरातील अपायकारक पदार्थांची पातळी वाढू शकते आणि त्यातून वेगवेगळ्या तक्रारी जाणवू शकतात. अयोग्य आहार, प्रक्रिया केलेल्या पदार्थांचे अतिसेवन, मद्यपान आणि काही वैद्यकीय कारणांमुळे यकृतावर परिणाम होऊ शकतो. मात्र, कोणत्याही एका लक्षणावरून यकृत खराब झाल्याचे निश्चितपणे सांगता येत नाही.

रात्री पोटदुखी जाणवतेय?

यकृताशी संबंधित त्रासांमध्ये पोटाच्या वरच्या भागात अस्वस्थता किंवा वेदना जाणवू शकतात. काही परिस्थितींमध्ये यकृताचा आकार वाढल्याने किंवा सूज आल्याने पोटात वेदना किंवा जडपणा जाणवू शकतो.

विशेषतः रात्री झोपताना वारंवार पोटदुखी जाणवत असेल आणि त्यामागचे कारण स्पष्ट नसेल, तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नये. मात्र, पोटदुखीची अनेक कारणे असू शकतात. त्यामुळे केवळ पोटदुखी म्हणजे यकृताचा आजार, असा निष्कर्ष काढणे योग्य नाही. वारंवार किंवा तीव्र वेदना होत असल्यास वैद्यकीय तपासणी आवश्यक आहे.

रात्री अचानक खाज सुटते?

यकृताच्या काही आजारांमध्ये त्वचेवरही परिणाम दिसून येऊ शकतो. त्वचेवर खाज येणे, जळजळ होणे किंवा अस्वस्थता जाणवणे अशी लक्षणे काही लोकांमध्ये दिसू शकतात.

रात्री शांत झोपण्याच्या वेळी शरीरातील खाज अधिक प्रकर्षाने जाणवू शकते. त्यामुळे वारंवार रात्री खाज येत असेल आणि त्यामागे त्वचेचे स्पष्ट कारण दिसत नसेल, तर वैद्यकीय सल्ला घेणे योग्य ठरते. मात्र, खाज येण्यामागे त्वचेचे आजार, अॅलर्जी किंवा इतर अनेक कारणेही असू शकतात.

चक्कर, मळमळ आणि उलट्या?

यकृताच्या कार्यात बिघाड झाल्यास काही व्यक्तींना मळमळ, उलटी किंवा चक्कर येण्यासारख्या तक्रारी जाणवू शकतात. शरीरातील विविध प्रक्रियांवर यकृताच्या कार्याचा परिणाम होत असल्यामुळे आरोग्यात अनेक प्रकारचे बदल जाणवू शकतात.

जर चक्कर येणे, मळमळ किंवा उलटी वारंवार होत असेल, तर त्याकडे केवळ थकवा किंवा अपचन म्हणून दुर्लक्ष करू नये. अशा तक्रारी अनेक कारणांमुळे होऊ शकतात. त्यामुळे त्याचे नेमके कारण जाणून घेण्यासाठी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.

लक्षणे दिसल्यास काय करावे?

यकृताच्या आजारांची लक्षणे प्रत्येक व्यक्तीमध्ये सारखी असतीलच असे नाही. काही वेळा सुरुवातीच्या टप्प्यात कोणतीही ठळक लक्षणे जाणवत नाहीत. त्यामुळे रात्री पोटदुखी, सतत खाज, चक्कर, मळमळ किंवा उलटी यांसारख्या तक्रारी वारंवार होत असतील, तर स्वतःहून निष्कर्ष काढण्याऐवजी डॉक्टरांकडून तपासणी करून घेणे महत्त्वाचे आहे.

आरोग्याशी संबंधित कोणतेही लक्षण दीर्घकाळ टिकत असेल, वाढत असेल किंवा त्यासोबत इतर गंभीर त्रास जाणवत असतील, तर विलंब न करता वैद्यकीय मदत घ्यावी.

(महत्त्वाची सूचना : या बातमीतील माहिती सामान्य आरोग्यविषयक माहितीसाठी आहे. यकृताच्या आजारासंबंधीचे निदान केवळ लक्षणांवरून करता येत नाही. त्यामुळे तशा आजाराचे कोणतेही लक्षण दिसल्यास स्वतःहून उपचार किंवा घरगुती उपाय सुरू करण्याऐवजी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. )