Liver Damage Signs: यकृत हे आपल्या शरीरातील एक शक्तीकेंद्र आहे, जे पचनापासून ते विषारी द्रव्ये बाहेर टाकण्यापर्यंत ५०० हून अधिक कार्ये करते. यकृताच्या आजारात सुरुवातीला अनेकदा कोणतीही स्पष्ट लक्षणे दिसत नाहीत, परंतु शरीराच्या इतर भागांमध्ये, विशेषतः पाय आणि घोट्यांमध्ये होणारे काही बदल एका गंभीर धोक्याचे संकेत देऊ शकतात. आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, जर ही “धोक्याची चिन्हे” लवकर ओळखली गेली तर यकृताला गंभीर नुकसानीपासून वाचवता येते. अमेरिकन असोसिएशन फॉर द स्टडी ऑफ लिव्हर डिसीजेस (AASLD) आणि अनेक वैद्यकीय संशोधनानुसार, यकृताच्या नुकसानीचे परिणाम बहुतेकदा शरीराच्या खालच्या भागांमध्ये दिसून येतात. यकृताच्या नुकसानीमुळे शरीरातील हार्मोन्सचे असंतुलन होते, यामुळे पायांवर किंवा पोटऱ्यांवर निळ्या किंवा लाल रंगाच्या, कोळ्याच्या जाळ्यासारख्या शिरा दिसू शकतात, ज्यांना स्पायडर अँजिओमा म्हणतात. याव्यतिरिक्त, पायांच्या तळव्यांवर लाल ठिपकेदेखील दिसू शकतात.
जर्नल ऑफ हेपॅटोलॉजीमध्ये प्रकाशित झालेल्या संशोधनानुसार, पोर्टल हायपरटेन्शनमध्ये शरीरातील शिरांमधील दाब वाढतो, विशेषतः त्याचा परिणाम पायांच्या शिरांवर अधिक दिसून येतो. या दाबामुळे शिरांमधून द्रव बाहेर येऊ लागतो आणि आसपासच्या ऊतींमध्ये जमा होतो, ज्यामुळे सूज येऊ शकते. आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते ही लक्षणे कधीकधी यकृताच्या प्रगत अवस्थेतील आजाराचे प्रारंभिक बाह्य चिन्ह असू शकतात. अनेकदा यकृताशी संबंधित समस्या थेट पोटात किंवा पचनसंस्थेत दिसून येत नाहीत, तर शरीराच्या इतर भागांमध्ये दिसतात. विशेषतः पायांमधील काही बदल यकृताच्या नुकसानीचे संकेत देऊ शकतात. चला जाणून घेऊया पायांमध्ये दिसणारी ती ६ लक्षणे कोणती आहेत, ज्याकडे दुर्लक्ष करणे जीवघेणे ठरू शकते.
यकृताच्या नुकसानीची सामान्य लक्षणे:
त्वचा आणि डोळे पिवळे पडणे, सतत थकवा आणि अशक्तपणा, पोटात सूज किंवा वेदना, पाय आणि घोट्यांना सूज, भूक न लागणे आणि वजन कमी होणे, मळमळ आणि उलट्या, गडद रंगाची लघवी आणि फिकट रंगाचे शौच, त्वचेला खाज सुटणे. सहजपणे जखम होणे किंवा रक्तस्त्राव होणे ही यकृताच्या नुकसानीची लक्षणे असू शकतात.
तुमच्या पायांवरील ही लक्षणे यकृताच्या समस्येचे संकेत असू शकतात, त्याकडे दुर्लक्ष करण्याऐवजी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे उत्तम राहील.
पायांवर लाल किंवा तपकिरी ठिपके
जर गुडघ्यांच्या खाली किंवा मांड्यांवर लाल किंवा तपकिरी डाग दिसले, तर ती त्वचेची सामान्य समस्या असू शकत नाही. बऱ्याच प्रकरणांमध्ये, यकृतामध्ये चरबी जमा झाल्यामुळे किंवा यकृताचे कार्य बिघडल्यामुळे त्वचेवर असे डाग दिसू शकतात, जे लहान पुरळांसारखे दिसतात.
घोट्यांवर किंवा पायांवर जाळीदार शिरा
पायांच्या किंवा घोट्यांच्या आसपास पातळ, जाळीसारख्या शिरा दिसणे हे देखील यकृताच्या समस्येचे लक्षण असू शकते. लिव्हर सिरोसिससारख्या आजारांमुळे शरीरातील हार्मोनल संतुलन बिघडते, ज्यामुळे रक्तवाहिन्या प्रसरण पावतात आणि कोळ्याच्या जाळ्यासारख्या शिरा दिसू लागतात.
घोट्यांचा वारंवार आवाज येणे
वारंवार टाचांना भेगा पडणे हे केवळ त्वचेच्या अयोग्य देखभालीचा परिणाम नाही. यकृताच्या बिघाडामुळे शरीराद्वारे व्हिटॅमिन ए, डी, ई आणि के सारख्या मेदात विरघळणाऱ्या जीवनसत्त्वांच्या शोषणावर परिणाम होऊ शकतो. विशेषतः व्हिटॅमिन ए च्या कमतरतेमुळे त्वचा अधिक कोरडी, जाड आणि भेगाळ होऊ शकते.
पायांमध्ये जळजळ किंवा असामान्य उष्णता
जर तुम्हाला रात्री तुमच्या पायांच्या तळव्यांमध्ये जळजळ, उष्णता किंवा मुंग्या आल्यासारखे वाटत असेल, तर ते केवळ थकवा किंवा मज्जातंतूंच्या नुकसानीचे लक्षण नसू शकते. यकृताचे कार्य कमी झाल्यामुळे शरीर विषारी पदार्थ योग्यरित्या बाहेर टाकू शकत नाही, ज्यामुळे रक्तातील काही विशिष्ट विषारी पदार्थांची पातळी वाढू शकते आणि त्याचा परिणाम मज्जातंतूंवर होऊ शकतो.
पायांना आणि घोट्यांना सूज येणे
पायांना किंवा घोट्यांना सूज येणे आणि दाबल्यावर खड्डे जाणवणे हे यकृताच्या समस्येचे संभाव्य लक्षण असू शकते. यकृताच्या नुकसानीमुळे शरीरातील अल्ब्युमिन नावाच्या प्रथिनाची पातळी कमी होऊ शकते, ज्यामुळे ऊतींमध्ये द्रव जमा होतो आणि पायांना सूज येते.
पायांना येणारा असामान्य आणि तीव्र वास
पायांची दुर्गंधी सहसा घाम आणि जीवाणूंमुळे येते, परंतु यकृताच्या आजारात ही दुर्गंधी अधिक तीव्र किंवा वेगळी असू शकते. जेव्हा यकृत शरीरातील विषारी पदार्थ प्रभावीपणे काढून टाकू शकत नाही, तेव्हा त्यातील काही घामावाटे बाहेर पडतात, ज्यामुळे दुर्गंधी अधिक जाणवते.
हा लेख केवळ सामान्य माहितीसाठी आहे. पायांना सूज येणे किंवा इतर लक्षणे हे हृदय किंवा मूत्रपिंडाच्या आजाराचे लक्षणदेखील असू शकते. अचूक निदानासाठी ताबडतोब गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजिस्ट किंवा तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
