Medha Manjrekar Has Cancer; Don’t Ignore These 10 Signs: मराठी चित्रपटसृष्टीतील ज्येष्ठ अभिनेत्री व दिग्दर्शक-अभिनेते महेश मांजरेकर यांच्या पत्नी मेधा मांजरेकर यांनी नुकतेच सोशल मीडियावर आपण कर्करोगाशी झुंज देत असल्याचा खुलासा केला. मात्र, त्यांना नेमका कोणत्या प्रकारचा कर्करोग झाला आहे, याबाबत त्यांनी कोणतीही माहिती दिलेली नाही. त्यांच्या या खुलाशानंतर कर्करोग आणि त्यावरील उपचारांबाबत पुन्हा एकदा चर्चा सुरू झाली आहे.
आजच्या घडीला कर्करोग हा जगभरातील गंभीर आजारांपैकी एक मानला जातो. मात्र, वेळेत निदान झाले आणि योग्य उपचार सुरू झाले, तर अनेक प्रकारच्या कर्करोगांवर यशस्वी उपचार शक्य आहेत. त्यामुळे शरीरात दिसणाऱ्या छोट्या छोट्या बदलांकडे दुर्लक्ष न करता, वेळेत तपासणी करणे अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते.
कर्करोग म्हणजे नेमका काय?
कर्करोग म्हणजे शरीरातील काही पेशींची अनियंत्रित वाढ. या पेशी वेगाने वाढून गाठ तयार करू शकतात किंवा शरीराच्या इतर अवयवांमध्ये पसरू शकतात. स्तन, फुप्फुसे, तोंड, मोठे आतडे, यकृत, गर्भाशयाचे मुख, पुरुषस्थ ग्रंथी (प्रोस्टेट) अशा विविध अवयवांना कर्करोगाची लागण होऊ शकते.
भारतात दरवर्षी लाखो नव्या रुग्णांमध्ये कर्करोगाचे निदान होते. बदलती जीवनशैली, तंबाखूचे सेवन, धूम्रपान, मद्यपान, लठ्ठपणा, प्रदूषण, काही विषाणूजन्य संसर्ग आणि आनुवंशिक कारणांमुळे कर्करोगाचा धोका वाढू शकतो.
उपचारादरम्यान भूक का कमी होते?
मेधा मांजरेकर यांनी उपचारांमुळे भूक कमी झाल्याचा उल्लेख केला आहे. तज्ज्ञांच्या मते, रसायनोपचार (Chemotherapy), किरणोपचार (Radiation Therapy) किंवा काही औषधांच्या परिणामामुळे अनेक रुग्णांची भूक कमी होऊ शकते. त्याशिवाय मळमळ, उलट्या, तोंडात जखमा, चवीत बदल, थकवा आणि मानसिक ताण यांमुळेही अन्न खाण्याची इच्छा कमी होते.
अशा वेळी शरीराला आवश्यक पोषण मिळाले नाही, तर अशक्तपणा वाढू शकतो आणि उपचारांचा परिणामही प्रभावित होऊ शकतो. त्यामुळे डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार पोषण तज्ज्ञांनी सुचविलेला आहार घेणे आवश्यक असते.
कर्करोगाची सुरुवातीची लक्षणे कोणती? (Cancer Symptoms)
- सतत वजन कमी होणे
- शरीरात किंवा स्तनात गाठ जाणवणे
- दीर्घकाळ न बरा होणारा खोकला
- आवाजात बदल किंवा आवाज बसणे
- मलमूत्राच्या सवयींमध्ये अचानक बदल
- गिळताना त्रास होणे
- तीळ किंवा त्वचेवरील खुणांमध्ये बदल
- कोणतेही कारण नसताना रक्तस्राव होणे
- सतत थकवा आणि अशक्तपणा
- न भरून येणारी जखम
कर्करोगाचे उपचार कोणते? (Cancer Treatment)
कर्करोगाचा प्रकार, टप्पा आणि रुग्णाची प्रकृती यांनुसार उपचार निश्चित केले जातात.
- शस्त्रक्रिया
- रसायनोपचार
- किरणोपचार
- लक्ष्यित उपचार
- प्रतिकारशक्ती वाढविणारे उपचार
- संप्रेरक उपचार
उपचारादरम्यान कोणती काळजी घ्यावी? (Care During Cancer Treatment)
- डॉक्टरांनी सांगितलेली औषधे वेळेवर घ्या.
- पौष्टिक आहार थोड्या थोड्या प्रमाणात घ्या.
- पुरेसे पाणी आणि द्रवपदार्थ घ्या.
- संसर्ग टाळण्यासाठी स्वच्छतेची विशेष काळजी घ्या.
- पुरेशी विश्रांती घ्या आणि झोप पूर्ण करा.
- मानसिक ताण कमी करण्यासाठी कुटुंबीयांशी संवाद ठेवा.
- डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय कोणतेही औषध किंवा घरगुती उपाय करू नका.
कर्करोगाचा धोका कमी करण्यासाठी काय करावे?
- तंबाखू आणि धूम्रपान पूर्णपणे टाळा
- मद्यपानावर नियंत्रण ठेवा.
- नियमित व्यायाम करा.
- संतुलित आणि पौष्टिक आहार घ्या.
- वजन नियंत्रणात ठेवा.
- आवश्यक लसीकरण करून घ्या.
- नियमित आरोग्य तपासणी आणि कर्करोग तपासणी करून घ्या.
- शरीरात कोणताही संशयास्पद बदल दिसल्यास त्वरित तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
(महत्त्वाचे : कर्करोग म्हणजे आयुष्य संपल्याचा निर्णय नाही. वैद्यकीय क्षेत्रातील प्रगतीमुळे अनेक प्रकारच्या कर्करोगांवर प्रभावी उपचार उपलब्ध आहेत. त्यामुळे लक्षणे लपवून न ठेवता वेळेत निदान करणे, योग्य ते उपचार घेणे आणि सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवणे हेच या आजाराशी लढण्याचे सर्वांत प्रभावी शस्त्र मानले जाते.)
