This Dal Is a Superfood Get 6 Amazing Health Benefit: डाळी हा भारतीय आहाराचा अविभाज्य भाग आहे. वरण, आमटी, खिचडी किंवा विविध पदार्थांच्या माध्यमातून रोजच्या जेवणात डाळींचा समावेश केला जातो. प्रथिने, तंतुमय पदार्थ, जीवनसत्त्वे आणि खनिजे मिळवून देणारा हा स्वस्त आणि सहज उपलब्ध अन्नघटक आरोग्यासाठीही महत्त्वाचा मानला जातो. मात्र, सर्व डाळींचे पोषणमूल्य आणि शरीरावर होणारे परिणाम सारखे नसतात.
अशीच एक डाळ आहे, जी योग्य प्रमाणात आहारात समाविष्ट केल्यास शरीराला अनेक प्रकारे पोषण देऊ शकते. विशेषतः हाडे, पचन, वजन नियंत्रण आणि रक्तातील साखरेशी संबंधित बाबींमध्ये तिचा आहारातील समावेश फायदेशीर ठरू शकतो. त्यामुळे आठवड्यातून दोन वेळा या डाळीचा आहारात समावेश करण्याचा विचार करता येऊ शकतो.
पण, ही नेमकी कोणती डाळ आहे? तिच्यामध्ये असे काय आहे, ज्यामुळे ती इतर डाळींपेक्षा विशेष ठरते? तिचे सहा फायदे जाणून घेतल्यानंतर शेवटी तुम्हाला या डाळीचे नाव कळेल.
१. रक्तातील साखर नियंत्रणात ठेवण्यास मदत
या डाळीमध्ये तंतुमय पदार्थांचे प्रमाण चांगले असते. तंतू पचनाची प्रक्रिया काही प्रमाणात मंदावण्यास मदत करतात. त्यामुळे जेवणानंतर रक्तातील साखरेत अचानक होणारी वाढ नियंत्रित ठेवण्यास हातभार लागू शकतो.
मधुमेह असलेल्या व्यक्तींनी आहाराचे नियोजन करताना अशा तंतुमय आणि प्रथिनयुक्त पदार्थांचा समावेश करण्याबाबत आहारतज्ज्ञांचा सल्ला घेणे उपयुक्त ठरते. मात्र, कोणतीही एक डाळ मधुमेहावर रामबाण उपाय नाही, हे लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे.
२. वजन नियंत्रणासाठी उपयुक्त
वजन कमी करण्याचा प्रयत्न करताना पोट दीर्घकाळ भरल्यासारखे वाटणे महत्त्वाचे असते. तंतू आणि प्रथिने असलेले पदार्थ तृप्तीची भावना वाढवण्यास मदत करू शकतात. त्यामुळे वारंवार भूक लागणे आणि अनावश्यक खाणे कमी करण्यास मदत होऊ शकते.
या डाळीची एक वाटी संतुलित आहाराचा भाग म्हणून घेतल्यास शरीराला प्रथिने, तंतू आणि इतर पोषक घटक मिळू शकतात.
३. शरीराला अँटिऑक्सिडंटचा आधार
शरीरातील पेशींना ऑक्सिडेटिव्ह ताणापासून संरक्षण देण्यामध्ये अँटिऑक्सिडंट या घटकाची भूमिका असते. या डाळीतही काही अँटिऑक्सिडंट घटक आढळतात. त्यामुळे संतुलित आहाराचा भाग म्हणून तिचे सेवन शरीराला विविध पोषक घटक मिळवून देऊ शकते.
परिणामी त्वचा आणि एकूण आरोग्यासाठीही आहारातून आवश्यक पोषण मिळण्यास मदत होऊ शकते.
४. हाडे आणि दातांसाठी पोषण
हाडे आणि दात मजबूत ठेवण्यासाठी कॅल्शियम, मॅग्नेशियम, प्रथिने आणि इतर पोषक घटकांची आवश्यकता असते. या डाळीत काही महत्त्वाची खनिजे आणि प्रथिने असल्यामुळे ती संतुलित आहाराचा पौष्टिक भाग ठरू शकते.
मात्र, हाडांच्या आरोग्यासाठी केवळ डाळ पुरेशी नसून कॅल्शियम, जीवनसत्त्व ड, नियमित शारीरिक हालचाल आणि संतुलित आहार यांचीही आवश्यकता असते.
५. त्वचेसाठीही ठरू शकते फायदेशीर
चांगल्या त्वचेसाठी बाहेरून सौंदर्यप्रसाधने वापरण्यापेक्षा शरीराला आतून योग्य पोषण मिळणेही महत्त्वाचे आहे. प्रथिने, जीवनसत्त्वे, खनिजे आणि अँटिऑक्सिडंट घटक असलेला संतुलित आहार त्वचेच्या आरोग्यासाठी उपयुक्त ठरतो.
या डाळीचा आहारात समावेश केल्यामुळे शरीराला मिळणारे पोषक घटक त्वचेच्या एकूण आरोग्यासाठी मदत करू शकतात. मात्र, डाळीचा लेप लावल्याने सुरकुत्या किंवा काळे डाग निश्चितपणे दूर होतात, असा ठोस वैद्यकीय दावा करता येत नाही.
६. हृदयाच्या आरोग्यासाठीही महत्त्वाची
आहारातील तंतू शरीरातील खराब कोलेस्ट्रॉलच्या पातळीवर सकारात्मक परिणाम करण्यास मदत करू शकतात. त्यामुळे तंतुमय पदार्थांचा संतुलित आहारातील समावेश हृदयाच्या आरोग्यासाठी उपयुक्त ठरतो.
सोबत तेलकट आणि अतिप्रक्रिया केलेले पदार्थ कमी करणे, नियमित व्यायाम करणे आणि रक्तदाब व कोलेस्ट्रॉल नियंत्रणात ठेवणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.
आता जाणून घ्या त्या डाळीचे नाव…
इतके फायदे वाचल्यानंतर तुमची उत्सुकता नक्कीच वाढली असेल. ही पौष्टिक डाळ म्हणजे मसूर डाळ.
लालसर-तपकिरी रंगाची मसूर डाळ स्वयंपाकासाठी सहज उपलब्ध असते आणि ती लवकर शिजते. प्रथिने, तंतू, लोह आणि इतर पोषक घटकांचा स्रोत म्हणून तिचा संतुलित आहारात समावेश करता येतो. आठवड्यातून दोन वेळा मसूर डाळ खाण्याचा विचार करता येईल. मात्र, प्रमाण आणि आपल्या आरोग्याची गरज यांनुसार आहार ठरवणे महत्त्वाचे आहे.
मसूर डाळ आरोग्यासाठी उपयुक्त असली तरी ती कोणत्याही आजारावरील औषध किंवा रामबाण उपचार नाही. मधुमेह, हृदयविकार किंवा इतर आरोग्यविषयक समस्या असल्यास आहारात मोठा बदल करण्यापूर्वी डॉक्टर किंवा आहारतज्ज्ञांचा सल्ला घेणे योग्य ठरेल.
(अस्वीकरण: ही माहिती सामान्य आहारविषयक माहितीसाठी आहे. ती वैद्यकीय सल्ल्याचा पर्याय नाही. कोणताही आजार किंवा आरोग्यविषयक समस्या असल्यास तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.)
