मोदींनीही ज्याचा केला उल्लेख…! स्वस्तात मिळणारी ‘ही’ हिरवी भाजी आठवड्यातून २ वेळा खा; पोटातील गॅस, अ‍ॅसिडीटीवर रामबाण उपाय

उन्हाळ्यात जास्त घाम येणे, थकवा जाणवणे, शरीरातील पाण्याचे प्रमाण कमी होणे आणि पोटाशी संबंधित तक्रारी वाढणे अशा समस्या अनेकांना जाणवतात. अशा वेळी आहारात पाण्याचे प्रमाण असलेल्या भाज्या, फळे आणि पौष्टिक पदार्थांचा समावेश करणे महत्त्वाचे ठरते.

पोट फुगणे, गॅस आणि बद्धकोष्ठतेसाठी उपयोगी?

या भाजीमध्ये तंतुमय पदार्थ, जीवनसत्त्वे, खनिजे आणि अँटिऑक्सिडंट्स आढळतात. त्यामुळे संतुलित आहाराचा भाग म्हणून तिचे सेवन केल्यास पचनसंस्था व्यवस्थित काम करण्यास मदत होऊ शकते. तंतुमय पदार्थांमुळे आतड्यांची हालचाल सुरळीत होण्यास मदत होते आणि त्यामुळे बद्धकोष्ठता, पोट फुगणे आणि अपचन यांसारख्या तक्रारी कमी होण्यास हातभार लागू शकतो.

या भाजीमध्ये दाह कमी करण्यास मदत करणारे काही वनस्पतीजन्य घटकही आढळतात. त्यामुळे आतड्यांशी संबंधित दाह आणि पचनसंस्थेच्या आरोग्यासाठी तिचा आहारातील समावेश फायदेशीर ठरू शकतो. मात्र, कोणत्याही एका पदार्थामुळे आजार बरा होतो, असा दावा करता येत नाही.

आठवड्यातून दोन दिवस ‘ही’ भाजी कशी खावी?

ही भाजी अनेक प्रकारे आहारात समाविष्ट करता येते. तिच्या शेंगा छोट्या तुकड्यांमध्ये कापून शिजवून भाजी करता येते. डाळीतही तिचा वापर केला जातो. काही जण तिचे सूप तयार करून घेतात, तर काही ठिकाणी तिच्या पानांचा वापर विविध पदार्थांमध्ये केला जातो.

तज्ज्ञांच्या माहितीनुसार, तिच्या पानांची पूड ताकासोबत घेण्याची पद्धतही काही ठिकाणी आढळते. मात्र, कोणत्याही पूरक पदार्थाचे नियमित सेवन करण्यापूर्वी त्याचे प्रमाण आणि आपल्या आरोग्याची स्थिती लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

तज्ज्ञ काय सांगतात…?

आयुर्वेदिक तज्ज्ञ डॉ. रूपाली जैन यांच्या माहितीनुसार, या भाजीमध्ये जीवनसत्त्व अ, पोटॅशियम, लोह, कॅल्शियम व अँटिऑक्सिडंट्स मोठ्या प्रमाणात आढळतात. तिच्या पानांबरोबरच फुलांचाही वापर केला जातो. शेंगा पाण्यात उकळून, त्यात हळद आणि थोडेसे सैंधव मीठ घालून सूप तयार करता येते, असेही त्या सांगतात.

या भाजीतील पोषक घटक शरीराच्या एकूण आरोग्यासाठी उपयुक्त ठरू शकतात. रोगप्रतिकारक शक्तीला आधार देणे, शरीराला आवश्यक पोषक तत्त्वे मिळणे आणि संतुलित आहार राखणे यांसाठी तिचा उपयोग होऊ शकतो.

शरीराला थंडावा देण्यासही मदत?

उन्हाळ्यात शरीराचे तापमान संतुलित ठेवण्यासाठी पुरेसे पाणी पिणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. त्यासोबत पाण्याचे प्रमाण असलेल्या भाज्यांचा आहारात समावेश केल्यास शरीराला द्रवपदार्थ आणि पोषक तत्त्वे मिळण्यास मदत होऊ शकते.

या भाजीमध्ये असलेले जीवनसत्त्वे, खनिजे व अँटिऑक्सिडंट्स शरीराच्या विविध कार्यांना आधार देतात. त्यामुळे उन्हाळ्यातील आहारात तिचा योग्य प्रमाणात समावेश करता येतो. काही अभ्यासांमध्ये या भाजीमधील वनस्पतीजन्य घटकांच्या दाहविरोधी गुणधर्मांचाही अभ्यास करण्यात आला आहे. पंतप्रधान मोदींनीही एका व्हिडिओमध्ये भाजीचे महत्त्व सांगितले आहे.

ही भाजी नेमकी कोणती?

ज्या भाजीबद्दल इतका वेळ चर्चा सुरू आहे, ती म्हणजे शेवगा. इंग्रजीत याला Moringa किंवा Drumstick असे म्हटले जाते. शेवग्याच्या शेंगा, पाने आणि फुले यांचा विविध प्रकारे आहारात वापर केला जातो.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनीही २०२५ मध्ये तामिळनाडूतील कोइम्बतूर येथे आयोजित दक्षिण भारत नैसर्गिक शेती शिखर परिषदेदरम्यान शेवग्याचा उल्लेख केला होता. शेतकऱ्यांशी संवाद साधताना त्यांनी शेवग्याच्या पानांपासून तयार होणाऱ्या पावडरबद्दल विचारणा केली होती. तसेच या पावडरला सध्या चांगली मागणी असल्याचेही त्यांनी नमूद केले होते.

शेवगा हा संतुलित आहाराचा पौष्टिक भाग ठरू शकतो. मात्र गॅस, आतड्यांची सूज किंवा इतर कोणतीही वैद्यकीय समस्या असल्यास केवळ शेवग्यावर उपचार म्हणून अवलंबून राहू नये. सतत त्रास होत असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.