Morning Heel Pain Causes: अनेकांना सकाळी झोपेतून उठल्यानंतर पाय जमिनीवर ठेवताच तळपायात अचानक चुभल्यासारखं किंवा काटे टोचल्यासारखं जाणवतं. काही वेळ चालल्यानंतर ही वेदना कमी होते आणि पाय पुन्हा सामान्य वाटू लागतात. त्यामुळे अनेकजण ही समस्या दुर्लक्षित करतात. मात्र, ही लक्षणं वारंवार होत असतील किंवा त्यासोबत सूज, लालसरपणा आणि सांध्यांमध्ये तीव्र वेदना होत असतील, तर त्याकडे लक्ष देणं गरजेचं आहे.
युरिक अ‍ॅसिड वाढल्यामुळे होणारा गट हा त्यामागील एक संभाव्य कारण असू शकतो. मात्र, सकाळच्या वेळी तळपायात होणारी टोचल्यासारखी वेदना ही केवळ युरिक अ‍ॅसिडमुळेच होते, असं समजणं योग्य नाही.
युरिक अ‍ॅसिड वाढलं की नेमकं काय होतं?
युरिक अ‍ॅसिड हे शरीरात नैसर्गिकरित्या तयार होणारं रसायन आहे. शरीरातील प्युरिन या पदार्थांचं विघटन झाल्यानंतर युरिक अ‍ॅसिड तयार होतं. सामान्य परिस्थितीत किडनी ते फिल्टर करून लघवीद्वारे शरीरातून बाहेर टाकते. मात्र काही कारणांमुळे रक्तातील युरिक अ‍ॅसिडची पातळी वाढू शकते. या स्थितीला हायपरयुरिसीमिया म्हणतात. काही लोकांमध्ये अतिरिक्त युरिक अ‍ॅसिडचे स्फटिक सांध्यांमध्ये जमा होतात. त्यामुळे शरीरात दाह निर्माण होतो. अशा परिस्थितीत पायाच्या अंगठ्याच्या सांध्यात अचानक तीव्र वेदना, सूज, लालसरपणा आणि गरमपणा जाणवू शकतो.
‘या’ कारणांमुळे वाढू शकतं युरिक अ‍ॅसिड
प्युरिनयुक्त पदार्थांचा जास्त वापर: काही मांसाहारी पदार्थ आणि इतर प्युरिनयुक्त पदार्थांचे जास्त सेवन केल्यास युरिक अ‍ॅसिड वाढण्याचा धोका वाढू शकतो.
जास्त मद्यपान: अल्कोहोलमुळे शरीरातील युरिक अ‍ॅसिडच्या चयापचयावर परिणाम होऊ शकतो आणि ते किडनीतून बाहेर जाण्याची प्रक्रिया कमी होऊ शकते.
साखरयुक्त पेये: फ्रुक्टोज किंवा हाय-फ्रुक्टोज कॉर्न सिरप असलेल्या गोड पेयांचे जास्त सेवन गाउटच्या वाढलेल्या जोखमीशी संबंधित आढळले आहे.
वाढलेलं वजन: जास्त वजन किंवा लठ्ठपणा असलेल्या व्यक्तींमध्ये युरिक अ‍ॅसिडची पातळी वाढण्याची शक्यता अधिक असते. त्यामुळे वजन नियंत्रणात ठेवणं महत्त्वाचं ठरतं.
किडनीशी संबंधित समस्या: किडनीची कार्यक्षमता कमी असल्यास शरीरातील युरिक अ‍ॅसिड योग्य प्रमाणात बाहेर टाकलं जाऊ शकत नाही.
काही आरोग्य समस्या आणि औषधे: उच्च रक्तदाब, मधुमेह आणि लठ्ठपणा यांसारख्या स्थितींचा गाउटशी संबंध आढळतो. काही औषधांमुळेही युरिक अ‍ॅसिडची पातळी वाढू शकते.
युरिक अ‍ॅसिड नियंत्रणात ठेवण्यासाठी काय कराल?
लाइफस्टाइलमध्ये काही बदल केल्याने मदत होऊ शकते.
- वजन निरोगी पातळीवर ठेवण्याचा प्रयत्न करा.
- मद्यपान टाळा किंवा कमी करा.
- साखरयुक्त पेये आणि फ्रुक्टोजयुक्त पदार्थांचं सेवन कमी करा.
- संतुलित आहार घ्या.
- DASH-स्टाइल डाएटचा पर्याय डॉक्टर किंवा आहारतज्ज्ञांच्या सल्ल्याने विचारात घेऊ शकता.
- पुरेसं पाणी प्या आणि नियमित शारीरिक हालचाल ठेवा.
- वारंवार गाउटचे अटॅक येत असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
सकाळची चुभण म्हणजे युरिक अ‍ॅसिडच असं नाही!
ही गोष्ट विशेष लक्षात ठेवणं गरजेचं आहे. सकाळी पहिल्यांदा पाय जमिनीवर ठेवताना तळपायात टोचणे किंवा वेदना होण्यामागे प्लांटर फॅसिआयटिस, नसांशी संबंधित समस्या, पायांवर जास्त ताण किंवा इतर कारणंही असू शकतात. त्यामुळे केवळ लक्षणांवरून स्वतःहून ‘युरिक अ‍ॅसिड वाढलं आहे’ असा निष्कर्ष काढू नका. समस्या वारंवार होत असेल, वेदना तीव्र असतील किंवा सांध्याला सूज आणि लालसरपणा जाणवत असेल, तर डॉक्टरांचा सल्ला घेऊन आवश्यक तपासण्या करून घेणं योग्य ठरेल.
