Cervical Cancer: केंद्र सरकार भारतातील महिलांचे आरोग्य सुधारण्यासाठी ठोस पावले उचलण्याची तयारी करत आहे. गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगाचे रुग्ण, ज्याला गर्भाशयाच्या ग्रीवेचा कर्करोग, असेही म्हणतात. सर्व्हायकल कॅन्सर हा सध्या महिलांमध्ये वाढणारा कर्करोग दिसून येत आहे. अनेकांना अजूनही याची नक्की लक्षणे कोणती अथवा सर्व्हायकल कॅन्सर म्हणजे नक्की काय असतं याची कल्पना नाही. अगदी उच्चभ्रू समाजातील काही लोक अथवा शिकलेल्या व्यक्तींनाही याबाबत जास्त काही माहिती नसल्याचे दिसून येत आहे. महिलांमध्ये गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगाच्या वाढत्या घटना लक्षात घेता, सरकार लवकरच देशभरात १४ वर्षांच्या मुलींसाठी लसीकरण मोहीम सुरू करण्याची योजना आखत आहे. या मोहिमेंतर्गत, मुलींना ह्युमन पॅपिलोमाव्हायरस (HPV) लस दिली जाईल, जी गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगाविरुद्ध सर्वांत प्रभावी संरक्षण असल्याचे मानले जाते.
आकडेवारीनुसार, गर्भाशयाच्या ग्रीवेचा कर्करोग या कर्करोगाचा भारतावर एक मोठा भार आहे. देशात मानवी पॅपिलोमाव्हायरस (HPV)विरुद्ध राष्ट्रीय लसीकरण मोहीम सुरू होणार आहे. गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगाच्या सुमारे ८५% प्रकरणांमध्ये एचपीव्ही संसर्ग कारणीभूत असल्याचे मानले जाते. भारतातील महिलांमध्ये गर्भाशयाच्या ग्रीवेचा कर्करोग हा दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वांत सामान्य कर्करोग आहे. दरवर्षी, अंदाजे १,२५,००० महिलांना याचा त्रास होतो आणि सुमारे ७५,००० महिलांचा त्यामुळे मृत्यू होतो. तज्ज्ञांचा असा विश्वास आहे की, जर मुलींना ही लस लहान वयातच मिळाली, तर भविष्यात या प्राणघातक आजाराचा धोका जवळजवळ नाहीसा होऊ शकतो.
कोणत्या वयोगटातील मुलींना ही लस दिली जाईल?
दी इंडियन एक्स्प्रेसच्या अहवालानुसार, दरवर्षी १४ वर्षांच्या १.१५ कोटी मुलींना एचपीव्ही लस मिळण्यास सुरुवात होईल.अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, वयाच्या १४ व्या वर्षी लसीकरण सुरू करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. कारण- पुरावे असे सूचित करतात की, या वयात केले गेलेले लसीकरण सर्वांत मजबूत आणि दीर्घकाळ टिकणारे संरक्षण प्रदान करते.
गर्भाशयाच्या ग्रीवेचा कर्करोग म्हणजे काय?
गुरुग्राम येथील मेदांता हॉस्पिटलमधील स्त्रीरोगतज्ज्ञ व स्त्रीरोग एंडोस्कोपिस्ट डॉ. सभ्यता गुप्ता म्हणाल्या की, हा गर्भाशय ग्रीवाचा कर्करोग प्रामुख्याने मानवी पॅपिलोमाव्हायरस (HPV) संसर्गामुळे होतो, ज्यामुळे गर्भाशयाच्या मुखाच्या पेशींमध्ये असामान्य बदल होतात. जर हे बदल लवकर आढळले, तर हा आजार रोखता येतो. असुरक्षित लैंगिक संबंध, दीर्घकालीन संसर्ग किंवा जळजळ, कमकुवत प्रतिकारशक्ती, स्टेरॉईड औषधांचा दीर्घकालीन वापर, धूम्रपान आणि आनुवांशिकता ही याची मुख्य कारणे आहेत. हा कर्करोग हळूहळू विकसित होतो आणि सुरुवातीला सौम्य लक्षणे निर्माण करतो, ज्याकडे अनेकदा दुर्लक्ष केले जाते. नियमित तपासणी, वेळेवर तपासणी व जागरूकता यांमुळे गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगाचा धोका लक्षणीयरीत्या कमी होऊ शकतो.
गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगाची सुरुवातीची लक्षणे
गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगाच्या सुरुवातीला काही लक्षणे दिसू शकतात, जी सहसा एक सामान्य समस्या समजून दुर्लक्षित केली जातात.
- योनीतून स्राव जो सामान्य चक्रापेक्षा वेगळा किंवा अस्पष्ट असतो
- मासिक पाळीदरम्यान ठिपके किंवा रक्तस्राव
- संभोगानंतर रक्तस्राव होणे
- रजोनिवृत्तीनंतर कोणत्याही प्रकारचा रक्तस्राव
गर्भाशयाच्या कर्करोगापासून बचाव करण्याचे उपाय
गर्भाशयाच्या ग्रीवेचा कर्करोग रोखण्यासाठी जागरूकता आणि नियमित तपासणी आवश्यक आहे. पॅप स्मीअर्स आणि एचपीव्ही चाचण्या गर्भाशयाच्या ग्रीवेमध्ये कर्करोग होण्यापूर्वी सुरुवातीच्या काळात असामान्य बदल शोधू शकतात. म्हणून लक्षणे दिसण्याची वाट पाहू नका. एचपीव्ही लसीकरण करणेदेखील एक महत्त्वाचे पाऊल आहे. कारण- ते कर्करोग निर्माण करणाऱ्या एचपीव्ही विषाणूंपासून संरक्षण प्रदान करते.
डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार दर ३-५ वर्षांनी पॅप स्मीअर आणि एचपीव्ही चाचणी करा.
याव्यतिरिक्त सुरक्षित लैंगिक संबंध ठेवा, संरक्षण वापरा आणि कोणत्याही असामान्य लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नका. वेळेवर उपाययोजना करणे हेच यावरील सर्वोत्तम संरक्षण आहे.
