कधीच होणार नाही डायबिटीज? अश्वगंधाच्या पानांचे ‘या’ प्रकारे करा सेवन; आचार्य बालकृष्ण म्हणतात रक्तातील साखर राहील कंट्रोल!

तज्ज्ञांच्या मते, मधुमेह हा अचानक निर्माण होणारा आजार नाही; वर्षानुवर्षे चालणारी चुकीची जीवनशैली, असंतुलित आहार आणि वाढलेला मानसिक ताण यामुळे शरीरात हळूहळू बदल घडत जातात आणि रक्तातील साखरेचे प्रमाण वाढू लागते. वेळेत नियंत्रण न ठेवल्यास हा आजार हृदय, मूत्रपिंड आणि इतर अवयवांवर परिणाम करू शकतो.

मधुमेहावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी योग्य आहार, नियमित व्यायाम आणि ताणतणाव कमी ठेवणे अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. त्यासोबतच आयुर्वेदात काही औषधी वनस्पतींचा उल्लेख आढळतो, ज्यांचा वापर शरीराचे संतुलन राखण्यासाठी केला जातो. त्यापैकीच एक औषधी वनस्पती म्हणजे अश्वगंधा.

आयुर्वेदात अश्वगंधा ही अत्यंत महत्त्वाची वनस्पती मानली जाते. काही आयुर्वेद तज्ज्ञांच्या मते अश्वगंधाच्या पानांचा किंवा काढ्याचा मर्यादित प्रमाणात वापर केल्यास शरीराची कार्यक्षमता सुधारण्यास मदत होऊ शकते. आयुर्वेदिक तज्ज्ञ आचार्य बालकृष्ण यांनीही अनेक ठिकाणी अश्वगंधाच्या उपयोगाबाबत माहिती दिली आहे. त्यांच्या मते, नियमित आणि योग्य प्रमाणात अश्वगंधाचा वापर केल्यास रक्तातील साखरेचे प्रमाण संतुलित ठेवण्यास मदत होऊ शकते.

अश्वगंधा शरीरात इन्सुलिनची कार्यक्षमता सुधारण्यास मदत करू शकते, असे काही अभ्यासांमध्ये सूचित केले गेले आहे, त्यामुळे शरीरातील पेशी साखर अधिक प्रभावीपणे वापरू शकतात आणि रक्तातील साखरेची पातळी संतुलित राहण्यास मदत होऊ शकते, अशी शक्यता व्यक्त केली जाते. काही संशोधनांमध्ये अश्वगंधाच्या सेवनामुळे फास्टिंग ब्लड शुगर आणि HbA1c या निर्देशांकांमध्ये सुधारणा दिसून आल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.

याशिवाय आयुर्वेदात अश्वगंधाला “अ‍ॅडॅप्टोजेनिक” वनस्पती मानले जाते. म्हणजेच शरीराला ताणतणावाशी सामना करण्यास मदत करणारी औषधी वनस्पती असे म्हटले जाते. ताण वाढल्यास रक्तातील साखर वाढण्याची शक्यता असते, त्यामुळे मानसिक संतुलन राखण्यात अश्वगंधा मदत करू शकते, असे आयुर्वेदात सांगितले जाते.

अश्वगंधाचे फायदे केवळ मधुमेहापुरते मर्यादित नाहीत. आयुर्वेदिक ग्रंथांनुसार ही वनस्पती पचनक्रिया सुधारण्यास, शरीरातील चयापचय संतुलित ठेवण्यास आणि शरीराची ताकद वाढवण्यास मदत करू शकते. काही लोकांच्या अनुभवांनुसार अश्वगंधामुळे झोपेची गुणवत्ता सुधारण्यास, ताण कमी होण्यास आणि थकवा कमी जाणवण्यास मदत होऊ शकते.

तथापि, कोणतेही औषध किंवा आयुर्वेदिक वनस्पती वापरण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे. प्रत्येक व्यक्तीच्या शरीरप्रकृतीनुसार परिणाम वेगळे असू शकतात. योग्य आहार, नियमित व्यायाम आणि डॉक्टरांच्या मार्गदर्शनासोबत अश्वगंधासारख्या औषधी वनस्पतींचा विचार केल्यास आरोग्य व्यवस्थापनात मदत होऊ शकते.

(Disclaimer: वरील माहिती प्राप्त माहितीवर आधारित असून अधिक माहितीसाठी तज्ज्ञ/डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.)