Cancer Symptoms Beyond Throat Pain: देशात आणि जगभरात गेल्या काही वर्षांत कर्करोगाच्या रुग्णसंख्येत झपाट्याने वाढ होत असल्याचे दिसून येत आहे. विशेषतः भारतात मान आणि डोके भागातील कर्करोगाच्या (नेक कॅन्सर) रुग्णांमध्ये चिंताजनक वाढ नोंदवली जात आहे. सर्वात धक्कादायक बाब म्हणजे, अनेक रुग्णांना सुरुवातीच्या टप्प्यात या आजाराची कल्पनाही नसते, कारण लक्षणे अतिशय सामान्य स्वरूपाची वाटतात.
तज्ज्ञांच्या मते, माहितीअभावी आणि जागरूकतेच्या कमतरतेमुळे अनेक जण वेळेवर तपासणी करत नाहीत आणि त्यामुळे आजार वाढण्याची शक्यता अधिक असते. डॉक्टरांचे म्हणणे आहे की, योग्य वेळी निदान झाले तर या आजारावर नियंत्रण मिळवणे शक्य आहे.
नेक कॅन्सर म्हणजे काय?
कर्करोग तज्ज्ञ सांगतात की, नेक कॅन्सर हा एकच आजार नसून, तो डोके आणि मान भागातील विविध अवयवांमध्ये होणाऱ्या कर्करोगांचा समूह आहे. यामध्ये घसा, स्वरयंत्र (व्होकल कॉर्ड्स), तोंड, जीभ, थायरॉईड ग्रंथी, लाळ ग्रंथी, नाक आणि सायनस यांचा समावेश होतो.
कर्करोग तज्ज्ञ आणि कॅन्सर हीलर सेंटरचे व्यवस्थापकीय संचालक डॉ. तरंग कृष्णा यांच्या मते, “नेक कॅन्सरच्या सुरुवातीच्या लक्षणांकडे लोक अनेकदा दुर्लक्ष करतात, कारण ती साध्या संसर्गासारखी वाटतात; पण हीच मोठी चूक ठरू शकते.”
घशाच्या दुखण्यापलीकडे ‘ही’ लक्षणे धोकादायक ठरू शकतात
डॉक्टर सांगतात की, फक्त घशाचे दुखणे हेच कॅन्सरचे लक्षण नाही. त्यापलीकडे अनेक महत्त्वाची चिन्हे दिसू शकतात. यामध्ये समावेश होतो-
- सतत घसा खवखवणे किंवा दीर्घकाळ राहणारे दुखणे
- मान भागात गाठ किंवा सूज येणे
- आवाजात बदल होणे किंवा आवाज बसणे
- अन्न गिळताना त्रास किंवा वेदना होणे
- तोंडातील जखमा दीर्घकाळ न बऱ्या होणे
याशिवाय काही रुग्णांमध्ये तोंडात लाल किंवा पांढरे डाग दिसणे, सतत दुर्गंधी येणे, कानात अनाकलनीय वेदना होणे, अचानक वजन कमी होणे किंवा थकवा जाणवणे अशी लक्षणेही दिसू शकतात.
डॉक्टरांचा स्पष्ट इशारा आहे की, “जर ही लक्षणे दोन ते तीन आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ टिकली तर त्वरित वैद्यकीय सल्ला घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.”
कारणे आणि वाढता धोका
तज्ज्ञांच्या मते तंबाखू आणि गुटखा सेवन हे या कर्करोगाचे प्रमुख कारण आहे. मात्र, आता धोका फक्त या सवयींपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. मद्यपान, वाढते प्रदूषण, कमकुवत प्रतिकारशक्ती आणि काही व्हायरस संसर्ग यामुळेही धोका वाढत आहे. अनियमित आहार आणि जंक फूडचे प्रमाणही या आजाराला चालना देत आहे.
संरक्षणासाठी काय करावे?
डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार तंबाखू पूर्णपणे टाळणे, मद्यपान मर्यादित करणे, ताज्या फळभाज्यांचा आहार घेणे, नियमित व्यायाम, पुरेशी झोप आणि तणाव नियंत्रण अत्यंत आवश्यक आहे. तसेच तोंडाची स्वच्छता आणि नियमित वैद्यकीय तपासणीही महत्त्वाची आहे.
HPV लसीकरणाचा विचारही तज्ज्ञांकडून सुचवला जात आहे.
निष्कर्ष
तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, “वेळेवर ओळख आणि योग्य उपचार हेच कॅन्सरविरुद्धचे सर्वात मोठे शस्त्र आहे.” त्यामुळे कोणतीही लक्षणे दुर्लक्षित न करता त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.
