मान दुखतेय की खांदा? वेदनांचं खरं कारण कदाचित मानेत दडलंय का? जाणून घ्या नेमकं कारण…

रोटेटर कफची दुखापत, खांद्याच्या सांध्यातील समस्या, टेंडनची सूज किंवा बर्सायटिस यामुळेही खांदा दुखू शकतो. म्हणूनच फक्त दुखतंय ती जागा पाहून नेमकी समस्या कुठे आहे, हे ठरवणं नेहमी शक्य नसतं.

मान आणि खांद्याच्या दुखण्याचा नेमका संबंध काय?

मानेला असलेल्या सर्व्हायकल स्पाइनमध्ये मणके आणि त्यांच्यामध्ये डिस्क असतात. या भागातून बाहेर पडणाऱ्या नसांचा संबंध मान, खांदा, हात आणि बोटांच्या संवेदना आणि हालचालींशी असतो. मानेतील डिस्क बाहेर येणे, वाढत्या वयामुळे मणक्यांमध्ये होणारे झीज दिसणारे बदल किंवा बोन स्पर्स म्हणजेच हाडांची अतिरिक्त वाढ यामुळे नसांवर दबाव येऊ शकतो. अशावेळी त्या नसांच्या मार्गावर वेदना किंवा इतर न्यूरोलॉजिकल लक्षणं जाणवू शकतात. त्यामुळे कधी वेदना मानेत सुरू होऊन खांद्यापर्यंत पोहोचतात, तर कधी खांद्याच्या हाडाभोवती किंवा हातातही जाणवू शकतात.

‘पिंच्ड नर्व्ह’मुळे वेदना हातापर्यंत का पोहोचतात?

मानेच्या मणक्यांमधून नसांच्या मुळ्या बाहेर पडतात. डिस्कचा काही भाग बाहेर आल्यास किंवा मणक्यांमधील जागा अरुंद झाल्यास या नसांवर दबाव किंवा चिडचिड होऊ शकते. यालाच सामान्य भाषेत ‘पिंच्ड नर्व्ह’ असं म्हटलं जातं. यामुळे मानेपासून खांदा आणि हाताच्या दिशेने जाणाऱ्या भागात वेदना जाणवू शकतात. काही लोकांमध्ये फक्त दुखत नाही, तर नसांवर परिणाम झाल्यामुळे झिणझिण्या, मुंग्या किंवा हातात कमकुवतपणा देखील जाणवू शकते.

ही लक्षणं दिसली तर मानेकडेही लक्ष द्या

• मानेपासून खांद्याकडे जाणारी वेदना
• खांद्याच्या हाडाभोवती दुखणे
• हात किंवा बोटांमध्ये झिणझिण्या येणे
• हात सुन्न पडणे
• हाताच्या स्नायूंमध्ये कमजोरी जाणवणे
• मान हलवल्यावर वेदना किंवा इतर लक्षणं वाढणे

पण प्रत्येक खांदेदुखीचं कारण मान नसते. हा मुद्दा लक्षात ठेवणं महत्त्वाचं आहे. रोटेटर कफची समस्या, खांद्याच्या सांध्यातील विकार, टेंडनची दुखापत किंवा बर्सायटिस यांसारख्या कारणांमुळेही खांद्यात वेदना होऊ शकतात. त्यामुळे वेदना नेमक्या कुठे आहेत यासोबतच त्या कोणत्या हालचालीने वाढतात, मान हलवल्यावर फरक पडतो का आणि हातात मुंग्या किंवा कमकुवतपणा आहे का, हे पाहणं महत्त्वाचं आहे.

डॉक्टरांकडे कधी जावं?

वेदना वारंवार होत असतील, वाढत असतील किंवा त्यासोबत हात सुन्न होणे, झिणझिण्या किंवा कमजोरी जाणवत असेल तर स्वतःहून कारण ठरवण्यापेक्षा डॉक्टरांचा सल्ला घेणं योग्य ठरू शकतं. तपासणीच्या आधारे समस्या मानेशी संबंधित आहे की खांद्याशी, हे निश्चित करण्यासाठी पुढील तपासण्यांची गरज आहे का हे डॉक्टर ठरवू शकतात.

मान आणि खांदा हे वेगवेगळे भाग असले तरी त्यांच्यात नस, स्नायू आणि वेदनांच्या मार्गांमुळे जवळचा संबंध आहे. त्यामुळे खांदा दुखत असताना कधी कधी मूळ समस्या मानेत असू शकते; मात्र प्रत्येक खांदेदुखीला सर्व्हायकल समस्या समजणं योग्य नाही.