Normal uric acid level: जेव्हा शरीरात युरिक ॲसिडची अतिनिर्मिती होते किंवा मूत्रपिंडे ते पुरेसे बाहेर टाकू शकत नाहीत, तेव्हा शरीरात युरिक ॲसिड साचू लागते. रक्तातील याची पातळी सामान्य मर्यादेपेक्षा वाढते, तेव्हा त्या स्थितीला ‘हायपरयुरिसेमिया’ असे म्हणतात. कालांतराने सांध्यांमध्ये विशेषतः पायाची बोटे, घोटे आणि गुडघे यांमध्ये युरिक ॲसिडचे स्फटिक साचू लागतात. यामुळे तीव्र वेदना, सूज आणि ‘गाउट’ (सांधेदुखीचा एक प्रकार) होऊ शकतो. संतुलित आहार घेणे, शरीरातील पाण्याचे प्रमाण योग्य राखणे, नियमित व्यायाम करणे आणि निरोगी वजन राखणे यांसारख्या सवयी युरिक ॲसिडची पातळी नियंत्रित ठेवण्यास मदत करू शकतात. तथापि, जर युरिक ॲसिडची पातळी सतत जास्त राहत असेल किंवा गाउटचा त्रास होत असेल तर डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार औषधोपचार घेणेही आवश्यक ठरू शकते.

काही विशिष्ट पदार्थांच्या अतिसेवनामुळे युरिक ॲसिडची पातळी वेगाने वाढते. रेड मीट (उदा. मटण, बीफ आणि डुकराचे मांस) तसेच प्राण्यांचे अवयव (उदा. यकृत, मूत्रपिंड आणि मेंदू) यांचा आहारात अधिक समावेश असल्यास युरिक ॲसिडमध्ये मोठी वाढ होते. त्याचप्रमाणे काही प्रकारचे सी-फूड (उदा. सार्डिन, अँकोव्हीज, हेरिंग, मॅकरेल आणि शेलफिश), मद्य (विशेषतः बीअर आणि हार्ड स्पिरिट्स), साखरेची पेये, अति-साखर असलेले पदार्थ, तसेच प्रक्रिया केलेले अन्न (प्रोसेस्ड फूड) आणि फास्ट फूड यांच्या सेवनामुळेही युरिक ॲसिडची पातळी वेगाने वाढते.

युरिक ॲसिडची सामान्य श्रेणी

वय आणि लिंगानुसार युरिक ॲसिडची सामान्य पातळी थोडीफार बदलू शकते. साधारणपणे याची सामान्य श्रेणी खालीलप्रमाणे मानली जाते:

पुरुष: ३.५ ते ७.० mg/dL

महिला: २.५ ते ६.० mg/dL

जर युरिक ॲसिडची पातळी सातत्याने सामान्य मर्यादेपेक्षा जास्त राहिली, तर सांध्यांमध्ये युरिक ॲसिडचे स्फटिक जमा होण्याचा धोका वाढू शकतो. यामुळे गाउट, सांधेदुखी आणि सूज यांसारख्या समस्या उद्भवू शकतात. तथापि, युरिक ॲसिडची पातळी वाढलेली असणे म्हणजे प्रत्येक व्यक्तीमध्ये गाउटची लक्षणे दिसतीलच असे नाही, त्यामुळे चाचणीच्या निष्कर्षांसोबतच लक्षणांचेही मूल्यांकन करणे आवश्यक आहे.

यानुसार युरिक ॲसिडसाठी कोणतीही एकच ‘सामान्य’ श्रेणी निश्चित नाही; मुलांमध्ये वयानुसार ही श्रेणी बदलू शकते. युरिक ॲसिडच्या पातळीतील हे बदल पाहण्यासाठी तक्त्याचा संदर्भ घ्या.

वय पुरुष (mg/dL) महिला (mg/dL)

  • ०–१२ वर्षे (मुले) २.०–५.५ २.०–५.५
  • १३–१८ वर्षे (किशोरवयीन) ३.०–७.० २.५–६.०
  • १८ वर्षे आणि त्याहून अधिक (प्रौढ) ३.५–७.० २.५–६.०
  • ६० वर्षांपेक्षा जास्त ३.५–७.२ २.५–६.५
हेही वाचा

युरिक ॲसिड नियंत्रित करण्याचे सोपे उपाय

  • डॉक्टरांचा असा सल्ला आहे की, जर तुम्हाला युरिक ॲसिडची पातळी नियंत्रित ठेवायची असेल तर शरीरातून युरिक ॲसिड बाहेर टाकण्यास मदत व्हावी म्हणून दिवसभरात भरपूर पाणी प्यावे.
  • आपल्या दैनंदिन आहारात ताजी फळे, हिरव्या भाज्या आणि संपूर्ण धान्य यांचा समावेश करा.
  • रेड मीट, प्राण्यांचे अवयव (ऑर्गन मीट) आणि प्युरिनचे प्रमाण जास्त असलेले सी-फूड (समुद्री मासे व इतर जीव) यांचे सेवन मर्यादित ठेवा.
  • साखरयुक्त पेये, शीतपेये आणि मद्यपान टाळा.
  • कमी चरबीयुक्त दूध, दही आणि इतर कमी चरबीयुक्त दुग्धजन्य पदार्थांचे सेवन करा.
  • निरोगी वजन राखा आणि दररोज किमान ३० मिनिटे चाला किंवा व्यायाम करा
  • मसूर डाळ, सोया आणि पनीर यांसारखे प्रथिनांचे (प्रोटीनचे) स्रोत संतुलित प्रमाणात घ्या

डॉक्टरांचा सल्ला घेतल्याशिवाय युरिक ॲसिडवरील औषधे घेणे सुरू किंवा बंद करू नका