फक्त साखर खाण्यानेच नव्हे, तर ती पूर्णपणे सोडल्यानेही वाढतोय आजारांचा धोका!

कुवेत येथील दासमन मधुमेह संस्थेतील संशोधकांच्या एका गटाने १६ आठवडे उंदरांवर अभ्यास केला. यामध्ये सुक्रोज नसलेला आणि कमी चरबीचा आहार तसेच सुक्रोजयुक्त आहार देऊन दोन्ही गटांची तुलना करण्यात आली.

संशोधनात असे आढळून आले की, शुगर फ्री डाएट आरोग्यासाठी नुकसानकारक ठरू शकतो. शिकागो येथे एंडोक्राइन सोसायटीच्या वार्षिक बैठकीत सादर करण्यात आलेल्या या अभ्यासानुसार, ज्या उंदरांना सुक्रोज नसलेला आणि कमी चरबीचा आहार देण्यात आला, त्यांच्या शरीरातील रक्तातील साखरेची पातळी सुक्रोजयुक्त आहार घेणाऱ्या उंदरांच्या तुलनेत अत्यंत कमी होती.

संशोधनात असेही दिसून आले की, शुगर फ्री डाएटमुळे उंदरांच्या शरीरात सूज वाढली, आतड्यांतील जीवाणूंचे संतुलन बिघडले आणि फॅटी लिव्हरची लक्षणेही लक्षणीयरीत्या वाढली.

संशोधनातून समोर आले धक्कादायक निष्कर्ष (Surprising Research Findings)

संशोधकांनी उंदरांच्या दोन गटांची तुलना केली. एका गटाला सुक्रोजयुक्त कमी चरबीचा आहार देण्यात आला, तर दुसऱ्या गटाला पूर्णपणे सुक्रोजमुक्त आणि कमी चरबीचा आहार देण्यात आला.

या अभ्यासात असे आढळले की, दोन्ही गटांचे वजन साधारणपणे समान राहिले असले तरी, शुगर फ्री आहार घेणाऱ्या उंदरांमध्ये इन्सुलिन प्रतिरोध, बिघडलेले ग्लुकोज नियंत्रण, आतड्यांची सूज आणि आतड्यांतील सूक्ष्मजीवांचे असंतुलन यांसारख्या समस्या अधिक प्रमाणात दिसून आल्या.

शुगर फ्री डाएटवर तज्ज्ञांचे मत (Expert Opinion on Sugar-Free Diet)

मुंबई सेंट्रल येथील वॉकहार्ट हॉस्पिटल्समधील सल्लागार एंडोक्राइनोलॉजिस्ट आणि डायबेटोलॉजिस्ट डॉ. प्रणव घोडी यांनी हे निष्कर्ष मनोरंजक असल्याचे म्हटले. मात्र, त्यांचा अर्थ सावधगिरीने लावला पाहिजे, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.

डॉ. घोडी म्हणाले की, या अभ्यासात उंदरांचा वापर करण्यात आला होता. प्राण्यांवरील अभ्यासातून उपयुक्त माहिती मिळू शकते, पण त्यांचे निष्कर्ष नेहमीच माणसांवर लागू होतील असे नाही.

या संशोधनातून असे दिसून येते की, पोषण म्हणजे कोणत्याही एका अन्न घटकाचे पूर्णपणे वर्ज्य करणे नव्हे, तर संतुलित आणि दर्जेदार आहार घेणे अधिक महत्त्वाचे आहे.

साखरविरहित आहारामुळे आरोग्याला हानी पोहोचते का? (Is Sugar-Free Diet Harmful?)

साखरविरहित आहाराबद्दल विचारले असता, डॉ. घोडी यांनी स्पष्ट केले की, मिठाई, शीतपेये आणि प्रक्रिया केलेल्या पदार्थांमध्ये आढळणारी अतिरिक्त साखर कमी करणे आरोग्यासाठी फायदेशीर आहे.

पण फळे, भाज्या, दूध आणि संपूर्ण धान्यांमध्ये नैसर्गिकरित्या आढळणारी साखर शरीराला ऊर्जा आणि आवश्यक पोषक घटक पुरवते.

ते म्हणाले की, “आहारातून साखरेचे सर्व प्रकार पूर्णपणे काढून टाकणे हा एक अतिशय कठोर उपाय असू शकतो, जो प्रत्येकासाठी योग्य असेलच असे नाही.”

याचा आतड्यांच्या आरोग्यावर परिणाम होऊ शकतो (Impact on Gut Health)

तज्ज्ञांच्या मते, आपल्या आतड्यांतील फायदेशीर जीवाणू विविध प्रकारच्या अन्नावर अवलंबून असतात. नैसर्गिक साखर असलेले अनेक पदार्थ फायबर, जीवनसत्त्वे, खनिजे आणि इतर पोषक घटकांनी समृद्ध असतात, जे आतड्यांतील निरोगी सूक्ष्मजीवांचे संतुलन राखण्यास मदत करतात.

जर एखाद्या व्यक्तीने शुगर फ्री डाएटच्या नावाखाली हे पौष्टिक पदार्थ आहारातून वगळले, तर त्यामुळे आतड्यांतील जीवाणूंचे संतुलन बिघडू शकते. मात्र, याबाबत मानवांवर अधिक संशोधनाची आवश्यकता आहे.

उत्तम आरोग्य आणि मधुमेह नियंत्रणासाठी साखरमुक्त आहार योग्य आहे का? (Is Sugar-Free Diet Good for Health and Diabetes Management?)

आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, साखरेला घाबरण्याची किंवा आहारातून साखरयुक्त पदार्थ पूर्णपणे काढून टाकण्याची गरज नाही.

त्याऐवजी रक्तातील साखरेची पातळी नियंत्रित ठेवण्यासाठी आणि निरोगी शरीर राखण्यासाठी अतिरिक्त साखर कमी करण्यावर लक्ष केंद्रित करणे गरजेचे आहे.

यासोबतच आहारात पुरेशा प्रमाणात भाज्या, फळे, संपूर्ण धान्य, कमी चरबीयुक्त प्रथिने, आरोग्यदायी चरबी आणि फायबर यांचा समावेश करावा.

तज्ज्ञ यावर भर देतात की, “दीर्घकालीन आरोग्य हे निर्बंधात्मक आहारापेक्षा शाश्वत आणि संतुलित आहारावर अवलंबून असते.”

साखरेमुळे काय नुकसान होते? (What Are the Harmful Effects of Sugar?)

सर्व प्रकारची साखर सारखीच हानिकारक असते, हा सर्वात मोठा गैरसमज असल्याचे तज्ज्ञ सांगतात.

उदाहरणार्थ, सफरचंदामध्ये नैसर्गिक शर्करेसोबत फायबर, अँटीऑक्सिडंट्स आणि इतर अनेक पोषक घटक असतात. तर शीतपेयांमधून केवळ अतिरिक्त कॅलरीज मिळतात आणि पोषणमूल्ये खूपच कमी असतात.

त्यामुळे चांगल्या आरोग्यासाठी केवळ साखरेला दोष देण्याऐवजी संपूर्ण आहार पद्धतीवर लक्ष केंद्रित करणे अधिक महत्त्वाचे आहे.