Last Stage Cancer Symptoms: बॉलिवूड अभिनेत्री मनीषा कोईराला या अंडाशयाच्या (ओव्हरी) कर्करोगावर मात करणाऱ्या महिलांसाठी प्रेरणादायी उदाहरण आहेत. २०१२ मध्ये त्यांना ॲडव्हान्स स्टेज ओव्हरी कॅन्सर असल्याचं निदान झालं होतं. अनेक मुलाखतींमध्ये मनीषा यांनी सांगितलं आहे की, आजाराचं निदान झाल्यानंतर त्यांना वाटलं होतं की आता आपलं आयुष्य संपणार आहे. मात्र, योग्य वेळी तज्ज्ञ डॉक्टरांकडून उपचार, मोठी शस्त्रक्रिया आणि केमोथेरपीच्या मदतीने त्यांनी कर्करोगावर यशस्वी मात केली.
मनीषा यांनी सांगितलं की, उपचारासाठी त्या न्यूयॉर्कला गेल्या होत्या. तिथे डॉक्टरांनी त्यांना विश्वास दिला की या आजारावर उपचार शक्य आहेत. आपला अनुभव सांगताना त्या म्हणाल्या, “अनेक वेळा मी पूर्णपणे खचून जायचे. मला फक्त वेदना, भीती आणि निराशाच दिसायची. पण हळूहळू माझी प्रकृती सुधारू लागली.” ॲडव्हान्स स्टेज ओव्हरी कॅन्सरबाबत बोलताना त्यांनी सांगितलं की, कर्करोगाची शेवटची अवस्था म्हणजे नेहमीच पराभव असतो असं नाही.
हेड अँड नेक कॅन्सर इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडिया (HNCII) चे सर्जिकल ऑन्कोलॉजिस्ट डॉ. कनव कुमार यांच्या मते, ॲडव्हान्स स्टेज ओव्हरी कॅन्सरचं निदान होणं हे रुग्ण आणि त्यांच्या कुटुंबासाठी अत्यंत आव्हानात्मक असतं. सुरुवातीला बहुतेक महिलांना भीती, चिंता आणि भविष्याबाबत अनिश्चितता वाटते. मात्र, कर्करोगाची शेवटची अवस्था म्हणजे नेहमीच वाईट परिणाम होणार असं नाही. योग्य उपचार मिळाल्यास अनेक रुग्णांची प्रकृती चांगली सुधारू शकते.
ओव्हरी कॅन्सर म्हणजे काय आणि भारतातील परिस्थिती काय आहे?
भारतामध्ये ओव्हरी कॅन्सर हा महिलांमध्ये होणाऱ्या सर्वात सामान्य स्त्रीरोगाशी संबंधित कर्करोगांपैकी एक आहे. गर्भाशयाच्या मुखाचा (सर्व्हायकल) कर्करोग आणि गर्भाशयाचा (एंडोमेट्रियल) कर्करोग यानंतर हा तिसऱ्या क्रमांकाचा सर्वाधिक आढळणारा स्त्रीरोग कर्करोग आहे. IARC-GLOBOCAN २०२४ च्या आकडेवारीनुसार, भारतात दरवर्षी सुमारे ४७ हजार नव्या ओव्हरी कॅन्सरच्या रुग्णांचं निदान होतं, तर जवळपास ३३ हजार महिलांचा या आजारामुळे मृत्यू होतो.
ओव्हरी (अंडाशय) हा महिलांच्या प्रजनन संस्थेचा महत्त्वाचा भाग आहे. येथे अंडाणू तयार होतात तसेच इस्ट्रोजेन आणि प्रोजेस्टेरॉन यांसारखे हार्मोन्स तयार होतात. जेव्हा अंडाशयातील पेशी अनियंत्रितपणे वाढू लागतात आणि गाठ तयार होते, तेव्हा त्याला ओव्हरी कॅन्सर (अंडाशयाचा कर्करोग) म्हटलं जातं.
ओव्हरी कॅन्सरची सामान्य लक्षणे
सुरुवातीच्या टप्प्यात या आजाराची लक्षणं स्पष्टपणे दिसून येत नाहीत. त्यामुळे अनेकदा आजार वाढल्यानंतरच त्याचं निदान होतं. ओव्हरी कॅन्सरची मुख्य लक्षणं अशी आहेत:
- सतत पोट फुगल्यासारखं वाटणं
- पोटात किंवा खालच्या पोटात (पेडू) दुखणं
- थोडं खाल्ल्यानंतरच पोट भरल्यासारखं वाटणं किंवा भूक कमी लागणं
- वारंवार लघवीला जाण्याची गरज भासणं
- बद्धकोष्ठता किंवा शौचाच्या सवयींमध्ये बदल होणं
- कोणतंही कारण नसताना वजन कमी होणं किंवा खूप थकवा जाणवणं
उपचारातील आधुनिक तंत्रज्ञान आणि तज्ज्ञ कॅन्सर सेंटरची भूमिका
ओव्हरी कॅन्सरच्या उपचारांमध्ये झालेले बदल
डॉ. कनव कुमार यांच्या मते, गेल्या दहा वर्षांत ओव्हरी कॅन्सरच्या उपचारांमध्ये मोठी प्रगती झाली आहे. आता रुग्णांसाठी अधिक अचूक शस्त्रक्रिया, आधुनिक केमोथेरपी, टार्गेटेड थेरपी आणि प्रत्येक रुग्णानुसार वैयक्तिक उपचाराचे पर्याय उपलब्ध आहेत. त्यामुळे रुग्णांचं आयुष्य वाढण्यास आणि त्यांचा जीवनमान सुधारण्यास मदत झाली आहे.
भावनिक आणि मानसिक आव्हानं
मुंबईतील स्पेशालिटी सर्जिकल ऑन्कोलॉजी (SSO) हॉस्पिटलचे सर्जिकल ऑन्कोलॉजिस्ट डॉ. अमित चक्रवर्ती यांच्या मते, “कर्करोग हा केवळ शारीरिक आजार नसून तो रुग्ण आणि त्यांच्या कुटुंबासाठी मोठी भावनिक परीक्षा असतो. शस्त्रक्रिया, केमोथेरपी किंवा रेडिएशनदरम्यान रुग्णांना शारीरिक बदल, आर्थिक ताण आणि मानसिक तणावाचा सामना करावा लागतो. अशा वेळी कुटुंबाचा आधार अत्यंत महत्त्वाचा असतो.”
तज्ज्ञ कॅन्सर सेंटरमध्ये उपचार का आवश्यक आहेत?
डॉक्टरांच्या मते, ओव्हरी कॅन्सरचा उपचार नेहमी तज्ज्ञ कॅन्सर सेंटरमध्येच करावा. अनुभवी गायनॅकॉलॉजिकल ऑन्कोलॉजी टीमकडून उपचार घेतल्यास रुग्णाला चांगले परिणाम मिळण्याची आणि दीर्घकाळ आजारावर नियंत्रण ठेवण्याची शक्यता वाढते.
मनीषा कोईराला यांची कहाणी हाच संदेश देते की, ॲडव्हान्स स्टेज ओव्हरी कॅन्सरचं निदान झाल्यानंतरही योग्य वेळी उपचार, तज्ज्ञ डॉक्टरांचं मार्गदर्शन आणि सकारात्मक विचार यांच्या जोरावर या आजारावर यशस्वीपणे मात करता येते.
(Disclaimer: वरील माहिती प्राप्त माहितीवर आधारित असून अधिक माहितीसाठी तज्ज्ञ/डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.)
