Ayurvedic Remedy for Constipation : कॉन्स्टिपेशन म्हणजे बद्धकोष्टता ही एक अतिशय सामान्य पचन समस्या आहे, ज्यामध्ये व्यक्तीला शौचास होण्यास त्रास होतो किंवा मल खूप कडक आणि सुका होतो. ही समस्या अनेक कारणांमुळे होऊ शकते जसे की कमी पाणी पिणे, फायबरचा अभाव असलेला आहार, दीर्घकाळ बसून राहणे, ताणतणाव, औषधांचा प्रभाव आणि अनियमित दिनचर्या. भारतात मोठ्या संख्येने लोक बद्धकोष्टतेमुळे त्रस्त आहेत, विशेषतः हिवाळ्यात, जेव्हा मेटाबॉलिझम मंदावतो आणि पाण्याचे सेवन कमी होते. बद्धकोष्टतेमुळे केवळ अस्वस्थता वाढत नाही, तर ती दीर्घकाळ राहिल्यास मूळव्याध, गॅस, पोटदुखी आणि अपचन यांसारख्या समस्यांनाही आमंत्रण देऊ शकते.
बद्धकोष्टतेवर उपचार करण्यासाठी एक-दोन नव्हे तर हजारो उपाय आणि औषधे उपलब्ध आहेत. पण अडचण अशी आहे की, यातील बहुतांश उपाय काही दिवसांपुरताच आराम देतात. काही वेळानंतर समस्या पुन्हा पूर्ववत होते. भारतात मोठ्या संख्येने लोक या समस्येने ग्रस्त असल्याने या आजारावर काही प्रभावी उपाय करणे गरजेचे आहे.
डॉक्टरांचा सल्ला आणि घरगुती उपाय (Expert Advice and Home Remedy)
आयुर्वेदिक आणि युनानी औषधांचे तज्ज्ञ डॉ. सलीम झैदी यांनी सांगितले की, जर तुम्ही बद्धकोष्टतेने त्रस्त असाल तर रोज रात्री झोपण्यापूर्वी एक ग्लास गरम दुधात चिमूटभर सैंधव मीठ आणि एक चमचा इसबगोल मिसळून प्या. दुधाबरोबर सैंधव मीठ आणि इसबगोल घेतल्यास जुनाट बद्धकोष्टतेवरही उपचार होतो. तज्ज्ञांच्या मते, रात्री हा एक सोपा घरगुती उपाय केल्यास दुसऱ्या दिवशी कोणत्याही वेदना किंवा मुरडाशिवाय पोट पूर्णपणे साफ होऊ शकते. तसेच बद्धकोष्टतेची समस्या कायमची दूर होऊ शकते.
दूध, सैंधव मीठ आणि इसबगोल कसे कार्य करते? (How Milk, Rock Salt, and Psyllium Husk Work?)
दूध, सैंधव मीठ आणि इसबगोल यांचे मिश्रण बद्धकोष्टता दूर करण्यासाठी एक नैसर्गिक आणि प्रभावी उपाय मानले जाते. गरम दूध आतड्यांना मऊ आणि रिलॅक्स करते, ज्यामुळे मल सहज बाहेर पडण्यास मदत होते. सैंधव मीठ हे नैसर्गिक लॅक्सेटिव्हसारखे काम करते. ते आतड्यांमध्ये पाणी खेचून आणते, ज्यामुळे मल मऊ होतो आणि बद्धकोष्टता लवकर दूर होते. त्याच वेळी, इसबगोल हा फायबरचा एक उत्तम स्त्रोत आहे, जो पोटात जाऊन जेलचे रूप घेतो. हे मलाचे प्रमाण (वॉल्यूम) वाढवते आणि वेदनाव्यतिरिक्त ते सहज बाहेर पडण्यास मदत करते.
या तिन्ही गोष्टींचे मिश्रण पचनसंस्था शांत करते, आतड्यांची हालचाल वाढवते आणि नियमित सेवनाने बद्धकोष्टतेच्या आजारावर मुळापासून उपचार होतात. रात्री झोपण्यापूर्वी याचे सेवन केल्यास बद्धकोष्टतेपासून जलद आणि प्रभावी आराम मिळतो.
सेवन करण्याची योग्य पद्धत (Right Way to Consume)
तज्ज्ञांनी सांगितले की, तुम्ही हे दूध रात्रीच्या जेवणानंतर १ ते दीड तासाने आणि झोपण्यापूर्वी ३० ते ४५ मिनिटे आधी घ्या. लक्षात ठेवा की दुधात मीठ आणि इसबगोल मिसळल्यानंतर ते लगेच प्या, ते ठेवून देऊ नका; अन्यथा इसबगोल फुलून त्याचे जेल बनेल.
