आरोग्यासाठी अमृत समजला जाणारा मुळा ‘या’ ५ लोकांसाठी ठरू शकतो विष! खाणं बंद करा, नाहीतर मोजावी लागेल मोठी किंमत!

पण, इथेच एक मोठा प्रश्न निर्माण होतो आणि तो म्हणजे आरोग्यदायी मुळा सर्वांसाठी खरोखर सुरक्षित आहे का? आयुर्वेद तज्ज्ञ डॉ. विनोद शर्मा यांच्या मते, काही परिस्थितींमध्ये मुळा शरीरासाठी घातकही ठरू शकतो. मुळा हा उष्ण गुणधर्मी आणि पचनास थोडा जड असल्यामुळे काही लोकांनी तो टाळणेच योग्य ठरते. मग कोणत्या लोकांनी मुळा खाणं टाळलं पाहिजे ते जाणून घेऊयात…

१) थायरॉईडचे रुग्ण

थायरॉईडचा त्रास असलेल्या व्यक्तींनी मुळा खाताना विशेष सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे. कच्च्या मुळ्यात आढळणारे काही घटक थायरॉईड हार्मोनच्या निर्मितीवर परिणाम करू शकतात. जर एखादी व्यक्ती नियमितपणे औषधे घेत असेल आणि त्या व्यक्तीने जास्त प्रमाणात कच्चा मुळा खाल्ला, तर त्या औषधांचा परिणाम कमी होऊ शकतो. त्यामुळे अशा रुग्णांनी मुळा शिजवून आणि मर्यादित प्रमाणातच खावा.

२) पचनाच्या समस्या असलेले लोक

ज्यांना वारंवार गॅस, अॅसिडिटी किंवा अपचनाचा त्रास होतो, त्यांच्यासाठी मुळा त्रासदायक ठरू शकतो. मुळ्यातील जास्त फायबर पचनसंस्थेवर ताण निर्माण करते. त्यामुळे पोट फुगणे, जळजळ, अस्वस्थता वाढणे असे त्रास निर्माण होऊ शकतात. विशेषतः रिकाम्या पोटी किंवा रात्री मुळा खाल्ल्यास समस्या अधिक तीव्र होऊ शकते.

३) किडनी किंवा पित्ताशयात खडे असलेले रुग्ण

ज्यांना मूत्रपिंडात किंवा पित्ताशयात खडे (स्टोन) आहेत, त्यांनी मुळा खाण्याबाबत अधिक सावधानता बाळगणे गरजेचे आहे. मुळ्यातील काही घटक वेदना वाढवू शकतात. आधीच मूतखड्याचा त्रास असताना मुळा खाल्ल्यास पोटात किंवा कंबरेच्या भागात तीव्र वेदना जाणवू शकतात. त्यामुळे अशा व्यक्तींनी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे अत्यावश्यक आहे.

४) कमी रक्तदाब असलेले लोक

मुळा रक्तदाब कमी करण्यास मदत करतो; पण ज्यांचा रक्तदाब आधीच कमी आहे, त्यांच्यासाठी तो धोकादायक ठरू शकतो. जास्त मुळा खाल्ल्यास रक्तदाब आणखी खाली जाऊ शकतो. परिणामी ती व्यक्ती चक्कर येणे, अशक्तपणा किंवा बेशुद्ध पडण्याची शक्यता वाढते.

५) अॅलर्जी असलेले लोक

मुळा हा मोहरीच्या कुळातील भाजीपाला आहे. ज्यांना मोहरी, कोबी किंवा अशाच प्रकारच्या भाज्यांपासून अॅलर्जी असते, त्यांना मुळ्यामुळेही अॅलर्जिक प्रतिक्रिया होऊ शकते. मग त्वचेवर पुरळ येणे, खाज सुटणे, घशात जळजळ किंवा सूज येणे ही लक्षणे दिसू शकतात.

मुळा खाण्याचे फायदे (पात्र व्यक्तींमध्ये)

योग्य प्रमाणात मुळा खाल्ल्यास तो पचन सुधारतो, शरीर डिटॉक्स करतो, रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवतो आणि शरीराला हायड्रेट ठेवतो.

महत्त्वाचा सल्ला

मुळा पूर्णपणे टाळण्याची गरज नाही; पण आपल्या शरीराची प्रकृती घेऊन, मर्यादित प्रमाणात त्याचे सेवन करणे अधिक योग्य ठरते. कोणताही त्रास जाणवल्यास तज्ज्ञांचा सल्ला घेणेच सुरक्षित आहे.

निष्कर्ष:

मुळा जरी आरोग्यासाठी अमृतासारखा मानला जात असला तरी काहींसाठी तो हळूहळू त्रास वाढवणारा ठरू शकतो. त्यामुळे आरोग्यदायी दिसणाऱ्या प्रत्येक गोष्टीचा वापरही विचारपूर्वक करणे हे तितकेच शहाणपणाचे आहे.