खिशाला परवडणारे प्रोटीन! मूग डाळीपासून सोयाबीनपर्यंत ‘हे’ पदार्थ ठरतील फायदेशीर

हल्ली मोठमोठे ब्रँड आकर्षक जाहिराती आणि सेलिब्रिटींच्या माध्यमातून लोकांना प्रोटीन पावडर घेण्यासाठी आकर्षित करताना दिसतात. शरीर मजबूत होईल, स्नायू वाढतील आणि फिटनेस अधिक चांगला राहील असे दावे जाहिरातींमधून केले जातात, त्यामुळे अनेकजण आपल्या गरजेचा विचार न करता प्रोटीन पावडर खरेदी करून त्याचे सेवन सुरू करतात.

पण, महागडी प्रोटीन पावडर घेण्यापूर्वी आपल्या पारंपरिक भारतीय आहाराकडेही लक्ष देणे गरजेचे आहे. आपल्या स्वयंपाकघरातच अनेक स्वस्त आणि पौष्टिक पदार्थ उपलब्ध आहेत, ज्यातून शरीराला चांगल्या प्रमाणात प्रोटीन मिळू शकते. यांसारख्या पदार्थांचा आहारात योग्य समावेश केल्यास प्रोटीनची गरज मोठ्या प्रमाणात पूर्ण होऊ शकते, त्यामुळे योग्य आणि संतुलित आहार घेतल्यास प्रत्येक वेळी महागडी प्रोटीन पावडर घेणे आवश्यकच असेल असे नाही.

प्रोटीन पावडरवर पैसे खर्च करण्याआधी ‘हे’ स्वस्त पदार्थ खा!

१. मूग डाळ
मूग डाळ पचायला तुलनेने हलकी असून रोजच्या आहारात सहज समाविष्ट करता येते.
डाळ, खिचडी, आमटी किंवा मूगाची उसळ अशा विविध प्रकारे ती खाता येते.
प्रोटीनसोबत फायबर, लोह आणि इतर पोषक घटकही मिळतात.
नियमित व्यायाम करणाऱ्यांसाठीही हा स्वस्त आणि सहज उपलब्ध पर्याय आहे.

२. मसूर डाळ
मसूर डाळ हा वनस्पतीजन्य प्रोटीनचा चांगला स्रोत आहे.
यामध्ये प्रोटीनसोबत फायबर आणि लोह मिळते.
मसूर आमटी, डाळ किंवा सूपच्या स्वरूपात ते आहारात घेता येते.
प्रोटीन पावडरच्या तुलनेत हा रोजच्या आहारात सहज आणि कमी खर्चात समाविष्ट करता येतो.

३. काळे चणे
काळ्या चण्यांमध्ये प्रोटीन आणि फायबर दोन्ही चांगल्या प्रमाणात असतात.
भिजवून उकडलेले चणे, उसळ किंवा चाट म्हणून खाता येतात.
यामुळे पोट जास्त वेळ भरल्यासारखे वाटण्यास मदत होऊ शकते.
सकाळच्या नाश्त्यासाठी किंवा संध्याकाळच्या स्नॅक्ससाठी हा उत्तम पर्याय ठरू शकतो.

४. भाजलेले चणे
भाजलेले चणे स्वस्त, सहज उपलब्ध आणि सोबत घेऊन जाण्यास सोपे आहेत.
त्यातून प्रोटीन आणि फायबर मिळते.
चहा-बिस्किटांऐवजी किंवा अनावश्यक स्नॅक्सऐवजी भाजलेले चणे खाता येतात.
मात्र, जास्त प्रमाणात खाल्ल्यास कॅलरीही वाढू शकतात, त्यामुळे प्रमाण महत्त्वाचे.

५. शेंगदाणे
शेंगदाण्यांमध्ये प्रोटीनसोबत चांगले फॅट्स आणि कॅलरीही असतात.
भाजलेले शेंगदाणे, चटणी किंवा पोह्यात घालून त्यांचा वापर करता येतो.
कमी खर्चात आहारातील प्रोटीन आणि ऊर्जा वाढवण्यासाठी ते उपयोगी ठरू शकतात.
मात्र, वजन किंवा कॅलरीचे भान ठेवणाऱ्यांनी प्रमाणात खावे.

६. सोयाबीन
सोयाबीन हे वनस्पतीजन्य प्रोटीनचे तुलनेने समृद्ध स्रोत आहे.
सोयाबीनची भाजी, उसळ किंवा सोया चंक्स अशा स्वरूपात ते खाता येते.
विशेषतः शाकाहारी व्यक्तींसाठी प्रोटीन वाढवण्याचा हा उपयुक्त पर्याय ठरू शकतो.
मात्र, प्रत्येकाची पचनक्षमता वेगळी असल्याने योग्य प्रमाणात सेवन करणे चांगले.

७. उडीद डाळ
उडीद डाळीत प्रोटीनसोबत फायबर आणि इतर पोषक घटक मिळतात.
डाळ, इडली, डोसा, वडे किंवा उडदाची उसळ अशा अनेक प्रकारे ती वापरता येते.
रोजच्या भारतीय आहारातून प्रोटीन मिळवण्यासाठी हा पारंपरिक आणि स्वस्त पर्याय आहे.
मात्र, तळलेले पदार्थ म्हणून सेवन करण्याऐवजी डाळ किंवा इतर कमी तेलाच्या प्रकारांना प्राधान्य द्यावे.