This Water from Your Daily Diet Can be Beneficial for Your Health: आपण रोज अन्न शिजवताना अनेकदा एका गोष्टीकडे पूर्णपणे दुर्लक्ष करतो. भात तयार करताना उरलेले हे पाणी अनेक जण फेकून देतात; मात्र त्यात काही पोषक घटक असू शकतात, अशी माहिती दिली जाते. त्यामुळे हे पाणी योग्य पद्धतीने आणि योग्य प्रमाणात घेतल्यास शरीराला काही फायदे मिळू शकतात.
भारतीय आहारात भाताला विशेष महत्त्व आहे. डाळ-भात, आमटी-भात, वरण-भात असो किंवा साधा भात; अनेकांच्या जेवणात तो नियमित असतो. मात्र, भातापासून मिळणाऱ्या पोषणाबरोबरच त्याच्या प्रक्रियेत तयार होणाऱ्या एका साध्या पाण्याकडेही आरोग्याच्या दृष्टीने पाहिले जाते.
या पाण्यामध्ये काही अमिनो आम्ले, जीवनसत्त्वे, खनिजे आणि प्रतिऑक्सिडीकारक घटक असू शकतात. यामध्ये ‘ब’ जीवनसत्त्व, ‘क’ जीवनसत्त्व आणि विविध खनिजे असल्याचा दावा केला जातो, त्यामुळे काही लोक पारंपरिक पद्धतीने याचा आहारात वापर करतात.
पण, नेमक्या कोणत्या आरोग्य समस्यांसाठी हे पाणी उपयुक्त ठरू शकते? चला जाणून घेऊया.
१. बद्धकोष्ठतेच्या त्रासात मदत
सतत बद्धकोष्ठतेचा त्रास होत असेल तर आहार आणि पाण्याचे सेवन याकडे विशेष लक्ष देणे गरजेचे आहे. भाताच्या पाण्याचे सेवन केल्याने पचनसंस्थेला काही प्रमाणात मदत होऊ शकते, अशी माहिती दिली जाते.
मात्र, दीर्घकाळ बद्धकोष्ठता राहत असल्यास केवळ घरगुती उपायांवर अवलंबून न राहता डॉक्टरांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे.
२. शरीरातील पाण्याची कमतरता भरून काढण्यासाठी
उन्हाळ्यात किंवा जास्त घाम येत असताना शरीरातील पाण्याची कमतरता होऊ शकते. अशा वेळी पुरेसे पाणी पिणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
भाताचे पाणी द्रवरूप असल्यामुळे ते शरीराला द्रव मिळवून देण्यास मदत करू शकते. मात्र, शरीरातील पाण्याची कमतरता गंभीर असल्यास केवळ भाताचे पाणी पुरेसे ठरेलच असे नाही.
३. त्वचेसाठीही उपयोगी?
या साध्या पाण्याचा वापर त्वचेच्या निगेसाठीही केला जातो. काही जण ते त्वचेवर लावण्यासाठी नैसर्गिक द्रावण म्हणून वापरतात. त्वचा ताजीतवानी दिसण्यासाठी त्याचा वापर करण्याची पारंपरिक पद्धत काही ठिकाणी आढळते.
मात्र, संवेदनशील त्वचा असल्यास चेहऱ्यावर कोणताही पदार्थ लावण्यापूर्वी त्याची चाचणी करणे योग्य ठरते.
४. थकवा जाणवत असेल तर?
भातामध्ये प्रामुख्याने कर्बोदके असतात, त्यामुळे भाताशी संबंधित पाण्यातही काही प्रमाणात ऊर्जा देणारे घटक असू शकतात. सतत थकवा किंवा अशक्तपणा जाणवत असल्यास आहारातील एकूण पोषणाकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे.
फक्त एका पदार्थावर किंवा पेयावर अवलंबून राहण्याऐवजी प्रथिने, जीवनसत्त्वे, खनिजे, तंतुमय पदार्थ आणि पुरेसे द्रव यांचा संतुलित आहार घेणे अधिक महत्त्वाचे आहे.
५. रक्तदाबासाठी फायदेशीर
भाताच्या पाण्यामध्ये काही खनिजे असल्याने ते रक्तदाब नियंत्रित ठेवण्यास मदत करू शकते, असा दावा केला जातो. मात्र, उच्च रक्तदाब असलेल्या व्यक्तींनी डॉक्टरांनी सांगितलेली औषधे बंद करून किंवा त्याऐवजी हे पाणी घेणे योग्य नाही.
रक्तदाब नियंत्रित ठेवण्यासाठी कमी मिठाचा आहार, नियमित हालचाल, योग्य वजन आणि डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार उपचार घेणे महत्त्वाचे आहे.
मग हे नेमकं कोणतं पाणी?
आता तुम्हाला ज्या साध्या पाण्याबद्दल इतकी माहिती दिली ते नेमकं कोणतं आहे हा प्रश्न पडला असेल. हे पाणी म्हणजे भात शिजवल्यानंतर उरलेले भाताचे पाणी होय. काही ठिकाणी याचा पारंपरिक पद्धतीने आहारात वापर केला जातो.
मात्र, त्याचे सेवन करताना स्वच्छता आणि योग्य प्रमाण महत्त्वाचे आहे. विशेषतः मधुमेह, उच्च रक्तदाब, मूत्रपिंडाचे आजार किंवा इतर दीर्घकालीन आजार असलेल्या व्यक्तींनी आहारात नियमितपणे त्याचा समावेश करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
महत्त्वाचे : भाताचे पाणी हे कोणत्याही आजारावर रामबाण किंवा हमखास उपचार नाही. वरील फायदे उपलब्ध माहितीनुसार सांगितले आहेत. आरोग्याची समस्या कायम असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
