रोहित रॉय रोज सकाळी पितात १५० मिली तूप! ट्रेंड पाहून एवढे तूप पिणे पडेल महागात! आयुर्वेद काय सांगते?

१५० मिली तूप पिणे सर्वांसाठी सुरक्षित आहे का? (Is Drinking 150ml Ghee Safe for Everyone?)

याचे थेट उत्तर ‘नाही’ असे आहे. डॉक्टरांच्या मते, औषधी तूप पिण्याची कोणतीही ठराविक किंवा निश्चित मात्रा नसते आणि हा उपचार प्रत्येक व्यक्तीसाठी योग्य असेलच असे नाही. वैद्यकीय सल्ल्याशिवाय किंवा केवळ सोशल मीडिया ट्रेंड पाहून १५० मिली तूप पिणे अत्यंत धोकादायक ठरू शकते.

तुपाची मात्रा आणि उपचार खालील घटकांवर अवलंबून असतात:

• व्यक्तीची पचनक्षमता (जठराग्नि)
• शारीरिक प्रकृती (वात, पित्त, कफ)
• वय आणि वजन
• आजार आणि पोट साफ होण्याची सवय

पंचकर्मात औषधी तूप का पाजले जाते? (Why Medicating Ghee is Used in Panchakarma?)

आयुर्वेदानुसार, पंचकर्माच्या मुख्य प्रक्रियेपूर्वी (वमन किंवा विरेचन) शरीराला तयार करण्यासाठी औषधी तूप पाजले जाते. या प्रक्रियेला ‘स्नेहपान’ किंवा आंतरिक स्नेहन म्हटले जाते.

तज्ज्ञांच्या मते, औषधी तूप हे ‘योगवाही’ असते. म्हणजेच ते औषधी वनस्पतीच्या औषधी गुणांना शरीराच्या आतील खोल भागांपर्यंत पोहोचवण्यास मदत करते. शरीराच्या विविध अवयवांमध्ये जमा झालेले विषारी घटक आणि दोष पचनसंस्थेपर्यंत आणणे, जेणेकरून पंचकर्माद्वारे त्यांना शरीराबाहेर सहज काढता येईल, हा यामागील मुख्य उद्देश असतो.

तूप नेहमी रिकाम्या पोटीच का दिले जाते? (Why Drink Ghee on an Empty Stomach?)

आयुर्वेदिक डॉक्टर रुग्णाची संपूर्ण तपासणी करूनच स्नेहपान सुरू करतात. उपचारादरम्यान साधे, पचायला हलके अन्न खाण्याचा आणि तेलकट-प्रॉसेस्ड पदार्थांपासून दूर राहण्याचा सल्ला दिला जातो.

तूप दररोज एकदम १५० मिली दिले जात नाही. पहिल्या दिवशी कमी प्रमाणात सुरुवात करून, रुग्णाची पचनक्षमता पाहून हळूहळू दररोज तुपाचे प्रमाण वाढवले जाते. रोहित रॉय यांच्या बाबतीतही हे उपचाराच्या ५ व्या दिवशी १५० मिलीपर्यंत पोहोचले होते.

अतिप्रमाणात तूप पिण्याचे शरीरावर होणारे परिणाम (Impact of Excessive Ghee on Digestion)

तज्ज्ञांच्या देखरेखीखाली योग्य पद्धतीने स्नेहपान केल्यास पचनसंस्था शुद्धीकरणासाठी तयार होते. मात्र, शरीर जर हे सहन करू शकले नाही अथवा डॉक्टरांच्या मार्गदर्शनाशिवाय असे केले, तर खालील समस्या उद्भवू शकतात:

• मळमळ आणि उलट्या होणे
• तीव्र पोटदुखी आणि अपचन
• पोट फुगणे (Bloating) आणि अतिसार (जुलाब)
• ॲसिडिटी आणि वजन वाढणे

या लोकांनी डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय तूप पिणे टाळावे (Who Should Avoid High Ghee Intake?)

गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजिस्टच्या मते, ज्या लोकांना खालील आरोग्य समस्या आहेत, त्यांनी अशा प्रकारे मोठ्या प्रमाणात तूप पिणे पूर्णपणे टाळले पाहिजे:

• पित्ताशयाचे आजार (Gallbladder issues)
• स्वादुपिंडाच्या समस्या (Pancreas disorders)
• यकृताचे गंभीर आजार (Severe Liver diseases)
• लठ्ठपणा आणि अनियंत्रित मेटाबॉलिक आजार

तसेच, फक्त औषधी तूप प्यायल्याने शरीर पूर्णपणे डिटॉक्स होते याला अजूनही मजबूत वैज्ञानिक पुरावे उपलब्ध नाहीत. त्यामुळे सोशल मीडियावरील व्हिडिओ पाहून हा प्रयोग स्वतः घरच्या घरी करण्याचा प्रयत्न अजिबात करू नका.