Constipation Remedies :बद्धकोष्ठता ही एक अशी समस्या आहे ज्याने देश आणि जगभरातील लाखो लोक त्रस्त आहेत. या आजारासाठी चुकीचा आहार, बिघडलेली जीवनशैली, औषधे किंवा काही वैद्यकीय कारणे जबाबदार असू शकतात. काही लोकांमध्ये यामागचे कारण स्पष्ट नसते, ज्याला क्रॉनिक इडिओपॅथिक कॉन्स्टिपेशन (Chronic Idiopathic Constipation) म्हटले जाते. कधीतरी बद्धकोष्ठता होणे ही चिंतेची बाब नाही, परंतु दीर्घकाळ ही स्थिती राहिल्यास मूळव्याधाचा (Piles) धोका वाढू शकतो. जर तुम्हाला आठवड्यातून एक-दोनदा किंवा सलग २-३ दिवस पोट साफ होत नसेल, तर यामागे आयबीएस (IBS), थायरॉईडची समस्या किंवा कोलनशी संबंधित गंभीर आजार असू शकतात. अशा वेळी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
नैसर्गिक पद्धतीने उपचार करण्यासाठी आहारात आणि जीवनशैलीत छोटे-छोटे बदल करा. पुरेसे पाणी प्या आणि फायबरयुक्त पदार्थांचे सेवन वाढवा. यथार्थ सुपर स्पेशालिटी हॉस्पिटलचे डायरेक्टर डॉ. जयंत ठाकुरिया यांच्या मते, योग्य आहार, हायड्रेशन, फायबर आणि व्यायामाच्या मदतीने औषधांशिवाय बद्धकोष्ठतेवर मात करता येते. या समस्येपासून आराम मिळवण्यासाठी खालील ६ उपाय अत्यंत प्रभावी ठरतात:
१. आहारात फायबरचे प्रमाण वाढवा (Increase Fiber in Diet)
फायबरयुक्त अन्न जसे की फळे, भाज्या, डाळी आणि कडधान्ये आहारात समाविष्ट करा. फायबर मल जड बनवते, ज्यामुळे ते शरीराबाहेर पडणे सोपे होते. यामुळे पचनसंस्था सुरळीत कार्य करते.
२. भरपूर पाणी प्या (Increase Water Intake)
शरीरातील पाण्याची कमतरता (Dehydration) हे बद्धकोष्ठतेचे मुख्य कारण आहे. पुरेसे पाणी प्यायल्याने मल मऊ होतो आणि आतड्यांची हालचाल सुलभ होते. दररोज ८ ते १० ग्लास पाणी नक्की प्या.
३. शरीर सक्रिय ठेवा (Keep the Body Active)
नियमित व्यायाम केल्याने आतड्यांचे स्नायू सक्रिय राहतात. रोज चालणे, जॉगिंग किंवा योगासने केल्याने नियमितपणे पोट साफ होण्यास मदत होते.
४. गरम पाण्याचे सेवन करा (Drink Warm Water)
दिवसाची सुरुवात कोमट पाण्याने करा. सकाळी रिकाम्या पोटी गरम पाणी किंवा ग्रीन टी प्यायल्याने पचनसंस्था सक्रिय होते आणि बद्धकोष्ठतेपासून तात्काळ आराम मिळतो.
५. पोटाची मालिश करा (Massage the Abdomen)
पोटावर घड्याळाच्या दिशेने (Clockwise) हलक्या हाताने मालिश केल्याने मोठ्या आतड्याची हालचाल उत्तेजित होते. हलक्या व्यायामानंतर कोमट पाणी पिऊन मसाज केल्यास अधिक फायदा होतो.
६. प्रोबायोटिक पदार्थांचे सेवन करा (Consume Probiotic Foods)
दही किंवा केफिरसारख्या पदार्थांमध्ये आढळणारे प्रोबायोटिक्स आतड्यांमधील चांगल्या बॅक्टेरियांना (Good Bacteria) वाढवतात. ज्यांना वारंवार बद्धकोष्ठतेचा त्रास होतो त्यांच्यासाठी हे अत्यंत फायदेशीर आहे.
