दिसायला साधी, पण गुणांनी खास! शतावरीचे फायदे वाचून थक्क व्हाल; फक्त महिलाच नाही, तर पुरूषांसाठीही फायदेशीर

महिलांसाठी शतावरीचा विशेष वापर

शतावरीला आयुर्वेदात महिलांच्या आरोग्यासाठी महत्त्वाची वनस्पती मानले जाते. दिलेल्या माहितीनुसार, शतावरीचा पारंपरिक वापर हार्मोनल संतुलन, मासिक पाळीशी संबंधित तक्रारी आणि महिलांच्या प्रजनन आरोग्यासाठी केला जातो. स्तनपान करणाऱ्या स्तनपान करणाऱ्या महिलांसाठी शतावरीचा वापर पारंपरिकरीत्या केला जातो. मात्र याबाबत प्रत्येक महिलेची परिस्थिती वेगळी असू शकते. त्यामुळे स्तनपानाच्या काळात कोणतेही आयुर्वेदिक सप्लिमेंट घेण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे.

ताणतणाव आणि झोपेसाठीही वापर

शतावरीमध्ये विविध जैवसक्रिय संयुगे आणि अँटिऑक्सिडंट घटक असल्याचे नमूद केले जाते. आयुर्वेदिक परंपरेत तिला अॅडॅप्टोजेन म्हटले जाते. त्यामुळे मानसिक ताण, अस्वस्थता आणि झोपेशी संबंधित समस्यांमध्ये तिचा पारंपरिक वापर केला जातो. याशिवाय शरीरातील कमजोरी आणि ऊर्जा कमी जाणवणे यासाठीही शतावरीचा वापर केला जातो. मात्र वजन वाढवणे किंवा कोणताही आजार बरा करण्यासाठी शतावरी हा निश्चित उपचार आहे, असे मानणे योग्य नाही.

पुरुषांसाठीही उपयोगी?

शतावरीचा वापर केवळ महिलांपुरता मर्यादित नाही. पारंपरिक आयुर्वेदिक पद्धतीमध्ये पुरुषांच्या आरोग्यासाठीही तिचा उपयोग केला जातो. शारीरिक कमजोरी आणि एकूण आरोग्याला आधार देण्यासाठी शतावरीचा उल्लेख आढळतो.

शतावरीचे सेवन कसे केले जाते?

शतावरीच्या मुळांचा चूर्ण आयुर्वेदिक औषधांमध्ये वापरला जातो. मात्र त्याचे प्रमाण आणि सेवनाची पद्धत वय, आरोग्यस्थिती आणि नेमकी समस्या यानुसार बदलू शकते. महत्त्वाचे म्हणजे, ‘नैसर्गिक’ किंवा ‘आयुर्वेदिक’ आहे म्हणून प्रत्येकाला ते सुरक्षित असेलच असे नाही. त्यामुळे शतावरीचे चूर्ण किंवा त्यापासून तयार केलेले कोणतेही उत्पादन स्वतःहून सुरू करण्याऐवजी आयुर्वेद तज्ज्ञ किंवा डॉक्टरांचा सल्ला घेणे योग्य ठरेल.

शतावरी ही आयुर्वेदात दीर्घकाळापासून वापरली जाणारी औषधी वनस्पती आहे. महिलांचे आरोग्य, स्तनपान, ताणतणाव आणि एकूण शारीरिक स्वास्थ्य अशा विविध कारणांसाठी तिचा पारंपरिक वापर केला जातो; मात्र तिच्याकडे कोणत्याही आजारावरील ‘रामबाण’ उपचार म्हणून पाहू नये.