Boiled Corn or Roasted Corn: मका हा भारतीय आहारातील महत्त्वाचा आणि पौष्टिक अन्नपदार्थ आहे. मक्यामध्ये कार्बोहायड्रेट, फायबर, जीवनसत्त्वे आणि विविध खनिजे आढळतात. भारतात मक्याचा वापर भाकरी, कणीस, उपमा, पोहे, मक्याचे पीठ, पॉपकॉर्न आणि विविध पारंपरिक पदार्थांमध्ये केला जातो. विशेषतः ग्रामीण भागात मक्याची भाकरी हा लोकप्रिय आहार आहे. योग्य प्रमाणात मका आहारात घेतल्यास पोट भरल्याची भावना राहण्यास आणि आहारातील फायबर वाढवण्यास मदत होऊ शकते.
मक्यामध्ये शरीरासाठी आवश्यक अनेक पोषक तत्त्वे आढळतात. त्यात कार्बोहायड्रेट, आहारातील फायबर, प्रथिने, जीवनसत्त्व B1, B6, फोलेट, मॅग्नेशियम, फॉस्फरस आणि पोटॅशियम यांचा समावेश होतो. मक्यातील फायबर पचनक्रिया सुरळीत ठेवण्यास मदत करते, तर कार्बोहायड्रेट शरीराला ऊर्जा देतात. त्यातील B जीवनसत्त्वे शरीरातील ऊर्जा निर्मिती आणि विविध चयापचय प्रक्रियांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावतात. रंगीत मक्यामध्ये ल्यूटिन आणि झेक्सॅन्थिनसारखे अँटीऑक्सिडंट्सही आढळतात. मका खाण्याच्या अनेक पद्धती आहेत. काही जण मका उकडून, तर काही जण भाजून खाणे पसंत करतात. उकडलेला मका मऊ आणि चविष्ट लागतो, तर भाजलेल्या मक्याला खास धुरकट चव येते. त्यावर थोडे मीठ, लिंबाचा रस आणि मसाला घातल्यास त्याची चव आणखी वाढते.
आरोग्यासाठी मका उकडून खावा की भाजून?
१. उकडलेला मका
- उकडलेला मका मऊ असल्याने चावायला आणि पचायला तुलनेने सोपा असतो.
- मक्यातील फायबर पोट भरल्याची भावना टिकवण्यास मदत करू शकते.
- उकडताना अतिरिक्त तेल किंवा तूप लागत नसल्यामुळे हा तुलनेने हलका पर्याय ठरतो.
- उकडलेल्या मक्यावर लिंबू, कोथिंबीर आणि थोडे मीठ घालून खाल्ल्यास चवही वाढते.
- मात्र, मका जास्त वेळ उकडल्यास पाण्यात विरघळणारी काही जीवनसत्त्वे कमी होऊ शकतात.
२. भाजलेला मका
भाजलेल्या मक्याला तेल न वापरताही स्वादिष्ट, कुरकुरीत आणि धुरकट चव मिळते. मक्यामध्ये असलेले फायबर, कार्बोहायड्रेट आणि काही खनिजे भाजल्यानंतरही मोठ्या प्रमाणात राहतात. बाहेरून जास्त तेल, लोणी किंवा बटर न लावता भाजलेला मका हा चांगला स्नॅक ठरू शकतो. मात्र, मका जास्त तापमानावर किंवा जळेपर्यंत भाजणे टाळावे. जळालेल्या भागामुळे चव खराब होण्यासोबत अनावश्यक संयुगे तयार होऊ शकतात.
मग कोणता मका चांगला?
आरोग्याच्या दृष्टीने दोन्ही प्रकार योग्य आहेत. हलका आणि मऊ पर्याय हवा असल्यास उकडलेला मका, तर चविष्ट आणि तेलविरहित स्नॅक हवा असल्यास भाजलेला मका निवडू शकता. मुख्य म्हणजे त्यात जास्त मीठ, बटर, चीज किंवा तेल घालणे टाळणे महत्त्वाचे आहे.
